Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-батыс Қытай провинциясы
Province of southwestern China
Гуйчжоу – Оңтүстік-батыс Қытайдағы ішкі аймақта орналасқан провинция. Оның астанасы және ең ірі қаласы – Гуйян, ол провинцияның орталығында жатыр. Гуйчжоу оңтүстікте Гуанси автономиялық облысымен, батыста Юньнаньмен, солтүстік-батыста Сычуаньмен, солтүстікте Чунцин қалалық муниципалитетімен, ал шығыста Хунаньмен шектеседі. Гуйчжоудың халқы 38,5 миллион адамды құрайды, бұл Қытай провинциялары арасында 18-орынды белгілейді. Қазіргі Гуйчжоу аумағын мекендеген Диань мемлекеті б.з.д. 106 жылы Хань әулетіне қосылды. Гуйчжоу 1413 жылы Мин әулеті тұсында ресми түрде провинция мәртебесін алды. 1911 жылы Цин әулеті құлатылғаннан кейін және Қытай азамат соғысынан соң, Қытай Коммунистік партиясы 1934 және 1935 жылдар аралығындағы Ұзақ жорық кезінде Гуйчжоуда паналады. Қытай үкіметі Гуйчжоуды деректер орталығы ретінде дамытуды көздеп отыр. Гуйчжоу – таулы провинция, оның ең биік нүктелері батыс және орталық бөліктерінде орналасқан. Бұл аймақ Юнгуй жотасының шығыс шетінде жатыр. Демографиялық тұрғыдан алғанда, Гуйчжоу Қытайдың ең әртүрлі провинцияларының бірі болып табылады. Халықтың 37%-дан астамын аз ұлт өкілдері құрайды, оның ішінде Мяо, Буйэй, Дон, Туцзя және И халықтарының көптеген өкілдері бар, олардың барлығы қытай тілінен өзгеше тілдерде сөйлейді. Гуйчжоуда кеңінен қолданылатын тіл – Оңтүстік-батыс мандарин тілі, мандариннің бір түрі.
Guizhou is an inland province in Southwestern China. Its capital and largest city is Guiyang, in the center of the province. Guizhou borders the autonomous region of Guangxi to the south, Yunnan to the west, Sichuan to the northwest, the municipality of Chongqing to the north, and Hunan to the east. The population of Guizhou stands at 38.5 million, ranking 18th among the provinces in China. The Dian Kingdom, which inhabited the present day area of Guizhou, was annexed by the Han dynasty in 106 BC. Guizhou was formally made a province in 1413 during the Ming dynasty. After the overthrow of the Qing in 1911 and following the Chinese Civil War, the Chinese Communist Party took refuge in Guizhou during the Long March between 1934 and 1935. The Chinese government is looking to develop Guizhou as a data hub. Guizhou is a mountainous province, with its higher altitudes in the west and centre. It lies at the eastern end of the Yungui Plateau. Demographically, it is one of China's most diverse provinces. Minority groups account for more than 37% of the population, including sizable populations of the Miao, Bouyei, Dong, Tujia and Yi peoples, all of whom speak languages distinct from Chinese. The main language spoken in Guizhou is Southwestern Mandarin, a variety of Mandarin.
Атауы
Бұл аймақ алғаш рет Тан дәуірінде Қытай империясының әкімшілік аймағы ретінде ұйымдастырылды, сол кезде ол Цзючжоу деп аталды, сол кезеңдегі орта қытай тілінде Кюй юу деп айтылды. Моңғолдар басқарған Юань династиясы кезінде "жу" ("ағаш ұстасының сызғышы") деген таңба "gui" ("қымбат немесе бағалы") дегенге өзгертілді. Аймақ 1413 жылы провинция мәртебесін алды, сол кездегі атауы "Гуйчжоу" болған, бірақ қазір Гуйян деп аталады.
The area was first organized as an administrative region of a Chinese empire under the Tang, when it was named Juzhou , pronounced Kjú jyuw in the Middle Chinese of the period. During the Mongol led Yuan dynasty, the character (ju, "carpenter's square") was changed to the more refined (gui, "precious or expensive"). The region formally became a province in 1413, with an eponymous capital then also called "Guizhou" but now known as Guiyang.
Тарих
Орта палеолитте адамдар қоныстанғандығының дәлелдері Гуанидун үңгіріндегі археологиялық қазбалар кезінде табылған Леваллуа техникасымен жасалған тас артефактілерде көрінеді. Бұл артефактілер шамамен 170 000–80 000 жыл бұрын оптикалық стимуляцияланған люминесценция әдісімен дабылған. 1046 жылдан Цинь мемлекетінің құрылуына дейін Гуйчжоудың солтүстік-батысы Шу мемлекетінің құрамында болды. Соғысқан мемлекеттер кезеңінде Қытайдың Чу мемлекеті бұл аймақты бағындырды, ал кейін бақылау Диан патшалығына өтті. Қытайдың Хан әулеті (б.з.д. 206–220 ж.) кезінде, Дианға тәуелді болған Гуйчжоуда Еланг тайпаларының біріккендігі болды, олар хандардың оңтүстік-батыстағы билігін консолидациялап, Линнань провинциясын құрғанға дейін көбінесе өздері басқарды. Гуйчжоуға көшіп келгендердің көпшілігі осы әйелдерге үйленген гарнизондық сарбаздардың ұрпақтары болды. Құбылай хан мен Мөнке хан Сун әулетін жеңу үшін Қытайға жасаған жоңғар шапқыншылығы кезінде Қытайдың оңтүстік-батысын бағындырды, ал жаңадан құрылған Юань әулеті (1279–1368 ж.) Орталық Азиядағы Бұхарадан қытай мұсылман әкімшілері мен қоныс аударушыларды әкелді. Цинь дәуірінде Мяо көтерілістері 1735 жылы, 1795–1806 жылдары және 1854–1873 жылдары сәтсіз аяқталды. 1911 жылы Цинь әулеті құлатылғаннан кейін және Қытай азамат соғысынан кейін коммунистер Ұзақ наурыз жорығы (1934–1935 жж.) кезінде Гуйчжоуда паналады. Соғыс аяқталғаннан кейін 1949 жылғы революция Мао Цзэдунды билікке жеткізді, ол ауыр өнеркәсіпті Гуйчжоу сияқты ішкі провинцияларға кеңестік және американдық шабуылдардан қорғау үшін көшіруді ұсынды. 1957 жылғы тұмау пандемиясы Гуйчжоудан басталып, әлемде миллион адамның өліміне әкелді. 1978 жылы Қытайда экономикалық реформалар басталғаннан кейін географиялық факторлар Гуйчжоуды Қытайдағы ең кедей провинцияға айналдырды, 1978 жылдан 1993 жылға дейін ЖІӨ-нің орташа өсуі 9 пайызды құрады. Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Цзюцайпин Гуйчжоудың ең биік нүктесі болып табылады. Гуйчжоудың климаты ылғалды субтропиктік. Маусымдық өзгерістер аз. Жылдық орташа температурасы шамамен 10–20 °C, қаңтарда 1–10 °C, шілдеде 17–28 °C аралығында. Қытайдың басқа оңтүстік-батыс провинцияларындағыдай, Гуйчжоудың ауылдық аймақтары 2010 жылдың көктемінде ауыр құрғақшылыққа ұшырады. 2010 жылдың 3 сәуірінен бастап Қытай премьер-министрі Вэнь Цзябао құрғақшылықтан зардап шеккен Гуйчжоу провинциясына үш күндік сапар жасады, онда ол ауыл тұрғындарымен кездесіп, ауыл шаруашылығы ғалымдарын аймақ үшін құрғақшылыққа төзімді технологияларды әзірлеуге шақырды. Гуйчжоудың Қытайдың көптеген басқа провинцияларына қарағанда даму деңгейі төмен болғандықтан, оның қоршаған ортасы жақсы сақталған. 2023 жылға дейін оның қоршаған ортасы мен қолайлы климаты жаңа, үдемелі түрде цифрлық экономиканы тартуға мүмкіндік берді. Жалпы алғанда, Юньнань-Гуйчжоу жотасы Қытайдың омыртқалы жануарлардың түрлерге бай аймақтарының бірі болып табылады. Аудандық деңгейде Синьи Қытайдың омыртқалы жануарлардың (құстарды қоспағанда) түрлерге бай тоғыз аймағының бірі болып табылады. Гуйчжоудан ғана белгілі жануарларға Лейшань мұртты бақасы, Куанкуошуй саламандрасы, Шуйчэн саламандрасы, Гуйчжоу саламандрасы және Жижинь кедір-бұдырлы тритон жатады. Саохай көлі және оның айналасы көптеген құстардың қыстауға арналған маңызды орны болып табылады. Бұл ұлттық табиғи қорық және BirdLife International ұйымы анықтаған маңызды құс аймағы.
Evidence of settlement by humans during the Middle Palaeolithic is indicated by stone artefacts, including Levallois pieces, found during archaeological excavations at Guanyindong Cave. These artefacts have been dated to approximately 170,000–80,000 years ago using optically stimulated luminescence methods. From around 1046 BC to the emergence of the State of Qin, northwest Guizhou was part of the State of Shu. During the Warring States period, the Chinese state of Chu conquered the area, and control later passed to the Dian Kingdom. During the Chinese Han dynasty (206 BC–220 AD), to which the Dian was tributary, Guizhou was home to the Yelang collection of tribes, which largely governed themselves before the Han consolidated control in the southwest and established the Lingnan province. Many immigrants to Guizhou were descended from these soldiers in garrisons who married these pre Chinese women. Kublai Khan and Möngke Khan conquered the Chinese southwest in the process of defeating the Song during the Mongol invasion of China, and the newly established Yuan dynasty (1279–1368) saw the importation of Chinese Muslim administrators and settlers from Bukhara in Central Asia. More unsuccessful Miao rebellions occurred during the Qing, in 1735, from 1795–1806 and from 1854–1873. After the overthrow of the Qing in 1911 and following Chinese Civil War, the Communists took refuge in Guizhou during the Long March (1934–1935). After the end of the War, a 1949 Revolution swept Mao into power, who promoted the relocation of heavy industry into inland provinces such as Guizhou, to better protect them from Soviet and American attacks. The 1957 influenza pandemic started in Guizhou and killed a million people around the world. After the Chinese economic reform began in 1978, geographical factors led Guizhou to become the poorest province in China, with a GDP growth average of 9 percent from 1978 to 1993. At above sea level, Jiucaiping is Guizhou's highest point. Guizhou has a humid subtropical climate. There are few seasonal changes. Its annual average temperature is roughly 10 to 20 °C, with January temperatures ranging from 1 to 10 °C and July temperatures ranging from 17 to 28 °C. Like in China's other southwest provinces, rural areas of Guizhou suffered severe drought during spring 2010. Beginning on 3 April 2010, China's premier Wen Jiabao went on a three day inspection tour in the southwest drought affected province of Guizhou, where he met villagers and called on agricultural scientists to develop drought resistant technologies for the area. Because of its lesser development compared to many other provinces in China, Guizhou's environment is well preserved. As of at least 2023, its environment and favorable climate have been assets in attracting the new, increasingly digital, economy. In broad terms, the Yunnan–Guizhou Plateau is one of the vertebrate diversity hotspots of China. At the level of counties, Xingyi is one of nine Chinese vertebrate (excluding birds) diversity hotspots. Animals only known from Guizhou include Leishan moustache toad, Kuankuoshui salamander, Shuicheng salamander, Guizhou salamander, and Zhijin warty newt. Caohai Lake with its surroundings is a wetland that is an important overwintering site for many birds. It is a National Nature Reserve and an Important Bird Area identified by BirdLife International.
Туризм
Облыста Жел мен Жаңбыр көпірлері деп аталатын көптеген көпірлер бар. Оларды Донг халқы салған. Облыстың оңтүстік-шығыс бөлігі өзінің ерекше Донг ұлттық мәдениетімен танымал. Ронгцзян, Липин, Дипин және Чжаосин сияқты қалалар Гуансимен шекаралас төбелер арасында орналасқан.
The province has many covered bridges, called Wind and Rain Bridges. These were built by the Dong people. The southeastern corner of the province is known for its unique Dong minority culture. Towns such as Rongjiang, Liping, Diping and Zhaoxing are scattered amongst the hills along the border with Guangxi.
Үш ұсынылатын нысан
Дүниежүзілік банктің "Стратегиялық қоршаған ортаны бағалау: Қытайдың Гуйчжоу провинциясында туризмді дамыту" (2007 жылғы 25 мамыр) атты зерттемесі Гуйчжоуда дамытуға және қолдау көрсетуге тиіс туризмнің үш түрін көрсетеді: табиғатқа негізделген, мәдени мұраға негізделген және ауылдық туризм. Мәдени мұраға негізделген туризм этникалық азшылықтарға ерекше мәдени мұраларын сақтай отырып, күнкөріс табуға мүмкіндік береді.
The World Bank's "Strategic Environmental Assessment Study: Tourism Development in the Province of Guizhou, China" (May 25, 2007) points to three different forms of tourism that should be fostered and developed in Guizhou: Nature based, heritage based and rural. Heritage based tourism provides ethnic minority groups with an opportunity to preserve their unique heritage while still making a living.