Мирко Марьянович: Сербияның бұрынғы премьер-министрі

Кіріспе

Сербияның премьер-министрі 1994-2000 жылдары саясаткер Мирко Марьянович (, ; 27 шілде 1937 – 21 ақпан 2006) – 1994-2000 жылдар аралығында Сербияның премьер-министрі қызметін атқарған серб саясаткері.

Өмірбаян

Марьянович 1937 жылы 27 шілдеде Книн қаласында 7 баласы бар жұмысшы отбасында дүниеге келді. Оның төрт ағасы мен 2 апасы болды, әкесі Душан жергілікті зауытта жұмыс істеді, ал анасы Мария үй шаруасын жүргізді. Ол Милошевичтің режимін қолдамаған журналистермен де байланыста болды. Марьянович Югославия президенті лауазымын атқарып жүрген Слободан Милошевичтің жалғасы ретінде қарастырыла берді. Милошевичтің Сербия Социалистік партиясының жоғары деңгейіндегі дереккөздер Марьяновичтің үкіметінің жұмыс істеу тәсілін «Еуропян» журналында былай сипаттады: «Премьер-министр Марьянович бір нәрсе ұсынады – министрлер дауыс бермейді – содан кейін Марьянович мәселені келісілгендей аяқтайды. Әрине, Марьянович Милошевичпен кеңеспей ештеңе ұсынбайды және ештеңеге шешім қабылдамайды». Премьер-министрдің орынбасары Воислав Шешель үкімет отырыстары әрқашан жақсы дайындалатынын және олардың 15-20 минуттан аспайтынын айтып, бұл жұмыс тәртібін жанама растады. Бұл екі жылдық кезең Сербияны Милошевич басқарған жылдардың ең қатыгез кезеңі деп есептеледі. Марьяновичтің үкіметі (Шешель вице-премьер ретінде) Сербия тарихындағы сыншылар ең қатал заңдар деп санайтын екі заңды қабылдады: Белград университетінің автономиясын жойған Университет заңы, бұл үкіметке профессорлар, декандар мен ректорларды тағайындауға мүмкіндік берді, сондай-ақ саяси қарсыластары қаржыландырған БАҚ-тың қызметін шектеуді мақсат еткен Ақпарат туралы заң. Осыған қарамастан, БАҚ 2000 жылғы 5 қазандағы төңкерісте маңызды рөл атқарды. Алғашқы мерзіміндегідей, Марьянович тағы да екінші планға шықты, назарды вице-премьер Шешель және Ақпарат министрі Александр Вучич сияқты кабинетінің белсенді мүшелеріне жүктеді. Бульдозер революциясынан кейін ол 2000 жылдың 21 қазанында отставкаға кетті, оның орнына Сербияның Демократиялық оппозициясы (DOS), Сербияның Социалистік партиясы (SPS) және Сербияның Жаңарту қозғалысы (SPO) басқарған өтпелі үкімет келді. Өтпелі үкімет 2001 жылдың басына дейін жұмыс істеді, содан кейін 2000 жылғы парламент сайлауынан кейін жаңа үкімет сайланды.

Marjanović was born on 27 July 1937 in Knin into a large working class family with 7 children, where he finished gymnasium. He had four brothers and 2 sisters and his father Dušan worked in a local factory, while his mother Marija was a homemaker. and journalists who did not support Milošević's regime. Marjanović continued to be seen as a mere extension of Slobodan Milošević who at this time held the post of President of Yugoslavia. Sources from the top levels of Milošević's Socialist Party of Serbia described Marjanović's government modus operandi in the Evropljanin magazine: "Prime Minister Marjanović suggests something – ministers do not vote – and then Marjanović simply concludes the matter as agreed on. Of course Marjanović neither suggests nor concludes anything without first consulting Milošević". Deputy Prime Minister Vojislav Šešelj indirectly confirmed this operating procedure when he said the government meetings are always well prepared, never lasting longer than 15–20 minutes. This two year period is widely seen as the most brutal whilst Serbia was led by Milošević. Marjanović's government (with Šešelj as its deputy PM), passed two of what critics consider to be the most draconian pieces of legislation in Serbian political history: the University Law that stripped the University of Belgrade of its autonomy, opening the way for the government to install professors, deans and rectors, as well as the Information Law, which aimed to restrict the activities of media financed by political enemies; despite this, the media played a prominent role in the 5 October 2000 coup d'état. Similarly to his first term in office, Marjanović again took a back seat, leaving the limelight to more aggressive members of his cabinet like deputy PM Šešelj and Minister of Information Aleksandar Vučić. Following the Bulldozer Revolution, he resigned on 21 October 2000 and was replaced by the transitional government led by Democratic Opposition of Serbia (DOS), the Socialist Party of Serbia (SPS), and the Serbian Renewal Movement (SPO). The transitional government existed until early January 2001, when a new government was elected after the 2000 parliamentary election.

Өлім

2006 жылы 21 ақпанда Белградта 68 жасында, себебі жария етілмеген аурудан қайтыс болды.