Жыңғыл династиясының 15-ші императоры Дүцзун (1240-1274) туралы мақала. Билік құру кезеңіндегі көтерілістер, соғыстар, әкімшілік пен императордың жеке өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
13 ғасырдағы Қытай императоры
13th century Chinese emperor
Сун императоры Дуцзун (2 мамыр 1240 – 12 тамыз 1274), жеке аты Чжао Ци, Қытайдың Сун әулетінің 15-ші императоры және Оңтүстік Сун әулетінің алтыншы императоры. Ол өзінің алдыңғы императоры Лицзунның туысы болды және 1264 жылдан 1274 жылы қайтыс болғанға дейін билік жүргізді. Оның туған аты Чжао Мэнци болды, бірақ 1251 жылы оның есімі Чжао Цзиге, ал 1253 жылы Лицзун императорының мұрагері болып тағайындалғаннан кейін Чжао Ци деп өзгертілді. Дуцзунның билігі көтерілістер мен соғыстарға толы болды; сарайын оның канцлері Цзя Сыдао бақылады, ал Дуцзун өзі ішімдік пен әйелдерге құмарланып, міндеттерін орындамай кетті. Ол 1274 жылы қайтыс болып, үш кішкентай ұлды қалдырды, олардың бірі Император Гун ретінде таққа отырды. Ол монета шығарған Соң әулетінің соңғы императоры болды; кейінгі Соң императорлары жаңадан құрылған Юань әулетімен күреске тым ден қойып, монета таңбалауға ресурстары жетпеді.
Emperor Duzong of Song (2 May 1240 – 12 August 1274), personal name Zhao Qi, was the 15th emperor of the Song dynasty of China and the sixth emperor of the Southern Song dynasty. He was a nephew of his predecessor, Emperor Lizong, and reigned from 1264 until his death in 1274. His birth name was Zhao Mengqi but his name was changed to Zhao Zi in 1251 and finally to Zhao Qi in 1253 after he was designated as Emperor Lizong's heir apparent. Duzong's reign was filled with rebellions and warfare; the court was dominated by his chancellor Jia Sidao and Duzong himself gave in into drinking and women, thus abandoning his duties. He died in 1274 leaving behind three young boys, one of whom took the throne as Emperor Gong. He was the last Emperor of the Song to issue coins; subsequent Song emperors were too busy fighting the newly proclaimed Yuan dynasty to establish mints to cast any coins and did not have enough resources.
Ерте өмір
Анасы түсік жасатуға тырысқанына қарамастан (өзін төмен дәрежелі деп ойлағандықтан), Дуцзонг 1224 жылы дүниеге келді және кейіннен Сун әулетінің тағына мұрагер аталды. Анасының түсік жасауға талпыну үшін ішкен дәрілері оның бойына көптеген әсер етті, оның зиялы қабілетіне, сөйлеуіне (дегенге дейін, ол 7 жасқа дейін сөйлей алмаған), сондай-ақ қол-аяқтары нашар дамығандықтан, оларды пайдалану қиын болды. Ол Юруидің жалғыз ұлы еді. Оның қарындасы Жао Юн сияқты, ол да Шаосин қаласында тұрды.
Despite his mother's attempt to induce an abortion (thinking herself of low social status), Duzong was born in 1224 and would later be named heir to the Song dynasty throne. The drugs his mother took as a method of attempted abortion affected him in many ways, impacting his intelligence, speech (allegedly he could not speak until 7 years of age), and his hands and feet were poorly developed and awkward to use. He was Yurui's only son. Like his uncle Zhao Yun, he lived in Shaoxing.
Ашылу
Дзюдзоңды 1253 жылы оның әкесінің інісі Цзяо Юн, көбінесе император Лидзоң ретінде танылған, тапты. Оның ұлы болмағандықтан және мұрагерлері болмағандықтан, ол Дзюдзоңды өрбіту үшін қабылдап, 1260 жылы оны тақ мұрагері етіп белгіледі – тарихшылар осы әрекетті әлі де түсініксіз деп санайды.
Duzong was discovered by his paternal uncle Zhao Yun, better known as Emperor Lizong in 1253, who was sonless and therefore had no heirs so to compensate, adopted Duzong and designated him crown prince in 1260, an action historians still view as confusing.
Билік
Император Дудзоңның билігі бүліктерге, соғыстарға және оның сарайындағы жемқорлыққа толы болды; көптеген шенеуніктер канцлер Цзя Сидаоды жемқорлыққа айыптады, бірақ Дудзоң Цзя Сидаоға сенді, оған иіліп құрмет көрсетті, тіпті оны "ұстаз" деп атады. Аңыз бойынша, Цзя отставкаға кетейін деп ойлағанда, Дудзоң көзінен жас шығарып, Цзяны қызметте қалуға өтінді. Император Дудзоң өзінің міндеттерін жеңілдеп, барлық мемлекеттік және әскери істерді Цзя Сидаоның қолына жүктеді; император оның орнына ішімдікке, әйелдерге құмарлық танытып, салтанатты өмір сүрді. Бұған қоса, Дудзоңның зиялы деңгейі қалыпты адамнан төмен еді және ол көбінесе депрессияға ұшырады. Бастапқыда ол шенеуніктерге елдегі мәселелерді тура айтуды бұйырды, бірақ бұл тек әрекет болды. Көп ұзамай ол міндеттерін толығымен ұмытты. Сонымен қатар, оның жыныстық құмарлығы өте жоғары болды. Сун заңдарына сәйкес, императормен қарым-қатынас жасаған әйелдер императорға әр таңда құрмет көрсетуі керек еді. Бір күні таңертең 30-ға жуық әйел император Дудзоңға құрмет көрсетті. Дзудзоң сондай-ақ өзінің төрт сүйікті әйеліне ресми құжаттарды берді.
Emperor Duzong's reign was plagued with rebellions, warfare and corruption in his court; many officials accused the chancellor Jia Sidao of corruption but Duzong trusted Jia Sidao who Duzong honoured by bowing down to Jia even calling him "teacher" and according to anecdotes, when Jia was considering resigning, Duzong knelt down in tears begging Jia to remain in office. Emperor Duzong ignored his duties and instead delegated all state and military affairs to the hands of Jia Sidao; the emperor instead indulged in drinking, women, and lived in opulence. To make things even worse, Duzong’s intelligence was lower than a normal person and he was often depressed. At first, he told the officials to be straightforward and tell him the problems in the countries, but this was all an act. Soon, he completely neglected his duties. Furthermore, he had a very high sexual appetite. Under Song laws, any woman who had sexual relations with the emperor had to pay respects to the emperor every morning. At one point, there were as many as 30 women paying their respects to Emperor Duzong in one morning. Duzong also gave official documents to four of his most favored women.
Моңғол шапқыншылығы
Монғолдар ондаған жылдар бойы Сун империясының шекарасын мазалап, бүкіл Қытайды жаулап алуға айналды. Алайда, император Дуцзонг бұл мәселені елемеді, оның орнына ішіп-жеп, ләззаттана берді. Өйткені Дуцзонг Сянян қаласын монғол әскерлерінің қоршағанын естігенде, Цзя Сидаоға: "Сянян қаласы Юань әскерлерімен бірнеше жылдан бері қоршауда екенін естідім. Бұл рас па?" - деп сұрады. Сонда Цзя Сидао бұлжымай: "Мен мұндай естіген емеспін" деді. Дуцзонг: "Бұл туралы маған сарайдағы бір қызметші айтты" - деп жауап берді.
The Mongols had spent decades harassing the Song Empire's borders and were on the verge of conquering the whole of China. Emperor Duzong however, ignored this problem instead choosing to drink and indulging in sex because when Duzong heard that Xiangyang was being besieged by Mongol troops, Duzong asked Jia Sidao "I hear that Xiangyang had been besieged by the Yuan troops for several years. Is this true?" in which Jia said in all seriousness "Well, I haven't heard such a thing." Duzong replied with "A palace maid told me this."
Сянянның қоршауы
Лу Вэньхуан император Дуцзонға хабаршы жіберіп, Сянъянды қорғау үшін дереу күш сұрады. Хабаршы Юань бекіністерін асып өтіп, императорға жетті, бірақ осы жаңа требушеттердің тиімділігін естіген соң, император Сянъянды жоғалтты деп ойлап, күш жібермеді. 1274 жылы Сянъян үшін шешуші шайқас болды, сол шайқаста моңғолдар соңғы Сун бекінісін басып алып, қиратты. Сянъянның түсуі Сун әулетінің тағдырын шешті, ал оның басылып алынуы туралы жаңалықты Цзя Сидао император Дуцзондан әдейі жасырды.
Lu Wenhuan sent a messenger to Emperor Duzong, to request immediate reinforcements to defend Xiangyang. The messenger successfully got by the Yuan forts and reached the emperor but upon hearing the effectiveness of these new trebuchets, the emperor considered Xiangyang lost and did not send reinforcements. The decisive Battle of Xiangyang was fought in 1274 when the Mongols succeeded in capturing and destroying the last Song stronghold. The loss of Xiangyang sealed the fate of the Song dynasty and the news of its capture was deliberately hidden from Emperor Duzong by Jia Sidao.
Өлім
Императордың қалай қайтыс болғаны туралы хабарлар даулы. Бір топ адам оның шарапты көп ішіп денсаулығына зиян келтіргеннен өлгенін айтады. Алайда, тарихшы Ричард Л. Дэвис және басқа да дереккөздер Дзюзонг сарай дәрігерінің өте немқұрайдылығы салдарынан күрт қайтыс болғанын мәлімдейді.
Reports are disputed over how the Emperor died. Some say that he died from overindulgence in wine. But Historian Richard L. Davis and other sources claim that Duzong died suddenly from a severe negligence of a Palace Doctor.