Кіріспе

Юань әміршісі (1244–1291)

Хонг Тагу (hangul=홍다구; 1244–1291) – Юань әулетінің Горёо әміршісі. Шын аты Чон ги (俊奇; 준기, Jùnqí), бірақ ол көбінесе Тагу деген әдепті атымен танымал болды. Монғол империясына өткен солтүстік-батыс әскербасы отбасында туған Хонг Тагу, Горёо мен Жапонияға қарсы жорықтарда Горёо тарапынан өткен әскерлерге басшылық етті. Хонг әулеті 13-шы ғасырдың екінші жартысында Ляоянг және Шэньянгтағы Горёодан бас тартқан отбасылардың арасында басымдық құрды.

Ерте өмір

Хонг Тагу, бастапқыда Чунги деп аталған, 1244 жылы 1231 жылы Моңғол империясына өткен солтүстік-батыс Корё әскери сардары Хонг Бок Вонның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол жас кезінде әскери қызметке қабылданып, кейін Юань әулетін құрған Кубилайды батылдығымен және әскери қабілетімен таң қалдырды. Кубилай Жунгиге Тагу есімін берді.

Моңғол қызметі

Хонг Тагу 1260 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Горео патшасы астананы Кайсонға көшіру ниеті туралы жалған айтқандықтан, Горео мен моңғолдар арасында қақтығыс тудыруға тырысқаны үшін тұтқындалды. 1261 жылы Хубилай Хонг Тагуды шақырып, оның әкесінің әділетсіз жазаланғанын айтты. Хонг Тагу Горео жауынгерлерінің чонггуаны болды. Бұл, мүмкін, саяси себептерден туған. Ляоян мен Шэньяңда ондаған мың Горео жауынгерлері болды, ал Хубилай олардың адалдығын талап етті. 1263 жылы Хонг Тагу Шэньяңдағы Горео отбасыларына басшылық ететін Ван Цзюньнің өзінің мәртебесі мұрагерден кем емес деп мақтанғанын хабарлады. Ван Цзюньнің басшылығы Хонгқа берілді. Горео деректерінде Хонг "өз отанын жек көреді" делінген. 1269 жылы Им Йон Вонджонды биліктен ығыстыруға тырысқанда, Хонг 3300 адаммен Гореоға шабуыл жасауға бұйрық алды. Бұл жорық Гореоның ішкі істерін Юань басқаруына мүмкіндік берді, ал Хонг пен оның Горео жауынгерлері осындай саясаттың шамамен он жыл бойы негізгі құралы болды. 1270 жылы ол Горео патшасын моңғол ханшайымына үйлендіру туралы келіссөздерге қатысты. 1271 жылы Самбиолчо көтерілісін басуға ерекше ынтамен қатысты. Ван Цзюнь өз ұлдарын, олар да жорыққа қатысқан, көтерілісшілер патша деп жариялаған Горео ханзадасы Ван Онды құтқаруға тапсырған. Хонг Цзинда аралына шабуыл жасап, Ван Онды өлтірді. Сол жылы ол Горео патшасына бас иіп құрмет көрсетуден бас тартты. 1273 жылы Хонг Юань мен Горео әскерлері Самбиолчоның соңғы бекінісі Тамнаны алғанда көтерілісшілердің тұтқындалғандарын жаппай қырды. Хонг моңғолдардың Жапонияға жасаған шабуылдарына қатысты. 1274 жылдың сәуірінде Юань Холдон мен Хонг Тагуға Жапонияға шабуыл жасау үшін 15 000 адамды жұмылдыруды тапсырды. Хонг үлкен кемелер салуға жауапты болды және жоба үшін Горео халқын пайдалануда қатал және қатыгез болды. Хонгтың адамдары шабуылға дайындалғанда Гореодағы үйлерді тонады. 1277 жылы Горео шенеуніктері Хонгтың тонауынан азық-түлік бағасының өскенін хабарлады. 1278 жылы Хонг батыс Гореодан күріш пен бұршақ алды. 1279 жылы Горео елшісі Хонгтың зұлымдықтары халықты алаңдатып отырғанын хабарлады. Шабуыл кезінде Юаньның үш қолбасшысының бірі Лю Фуцзянь (Ю Пук Хён) кері шегініп келе жатқан самурайлардың қолынан бетіне оқ атылып, ауыр жарақат алды. Лю Холдон мен Хонгпен бірге кемесіне қайтып келді. Холдон жапондықтардың қосымша күштері келгенге дейін түнде алға жылжуды жалғастыруды қалады, бірақ Хонг олардың әскерлері тым шаршап, демалуға мұқтаж екендігіне алаңдады. Түнде шабуылға ұшырау қаупі де болды. Лю Хонгтың пікірімен келісіп, Юань әскерін кемелеріне қайтарды. Дауылдың салдарынан Юань кемелерінің көптегені жағаға шығып, қирады. 30 мыңдық шабуыл жасаушы әскердің 13 500-і қайтып оралмады. Хонг екінші шабуыл кезінде Ким Панг Гёнмен бірге Шығыс жолының әскерін басқарды. Олар Оңтүстік жолының әскерін күту туралы бұйрыққа бағынбай, өздері Жапонияның құрлықтарына шабуыл жасады. Олар сәтсіз аяқтады. Хонгтың Жапониядағы сәтсіздігінен кейін оның беделі төмендеді. Ол моңғолдармен соғысқан және кейін Юань сотымен достық қарым-қатынас орнатуға тырысқан танымал Горео генералы Ким Панг Гёнға шабуыл жасады. Ким сонымен қатар Горео күштерін Самбиолчо көтерілісі мен Жапонияға шабуылға алып келді, бұл Хонгтың мәртебесіне қауіп төндірді. Хонг пен Кимнің арасында Хонгтың Жапонияға шабуылға дайындалу кезінде қатал мінез-құлқынан туған келіспеушіліктер болды. Кимнің патшаны өлтіруге қатысты деген күдік туғанда, Хонг Кимді тұтқындап, азаптап, Юань сотынан Гореоға қарсы тағы бір жорыққа рұқсат сұрады. Чжуньёль мен Хонг Ханбаликке шақырылды, онда талқылау өтті және Хубилай патшаның жағына шықты. Моңғол әскерлері кері қайтарылды, патша Гореоға оралды, ал Хонгтың жақтастары жер аударылды. 1281 жылдан кейін Хонг Тагу туралы Горео деректері жоқ.

Мұра

Тарихи жазбалар Хонг Тагудың екі ұлы – Хонг Чунгхуи мен Хонг Чжунггён туралы ақпарат береді. Юань тарихында Чжунгхуи 1276 жылы императордың күзетінде қызмет еткені, ал 1279 жылы әкесінің Горёо сарбаздарының қолбасшысы лауазымын мұраға алғандығы айтылады. 1284 жылы Юань елшісі ретінде Горёоға сапар шегіп, патшаға сыйлық ретінде жылқы әкелді. Чжунггён 1287 жылы моңғол ханзадасы Наянның бүлігін басуға қатысты. 1306 жылы ол әкесі Хонг Гунсаңның орнына Ляоянның Пхёнчжан чонсасы болып тағайындалды. Екі ұл да әкесінің Горёоға деген жеккөрушілігін мұра етті. 1302 жылы Хонг руы Ляоян мен Шығыс жорықтарының филиалдық кеңсесін (Горёо) біріктіруді ұсынды. 1309 жылы Чонсон билікке келген кезде, ағайындылар оның әкімшілік реформаларын сынап, Шэньяннан сарбаздарды Пэкту тауының аймағында ағаш кесуге жіберіп, жанжал тудыруды ұсынды. 1309-1312 жылдар аралығында Хонг ағайындылары жеке патшалық орнына Горёода провинция құруды ұсынды. Чжунхи бір адамның бір уақытта екі таққа отыруының ақылға сыймайтынын айтып, Чонсонның Горёо патшасы және Шэньян ваны ретіндегі мәртебесіне сілтеме жасады. Шэньян вандығы 1260 жылы Шэньян қаласында тұратын Горёо халқын басқару үшін құрылған. Нақты билік Хонг руы мен басқа да отбасылардың қолында болғанымен, Горёо патшалық отбасының символдық билігі Горёо элитасы арасында балама билік орталығы болды. 1308 жылы Күлүг хан бұл лауазымды Чонсонға берді. Чонсон сондай-ақ 1279 жылы Кублайдың Горёо мен Ханбалик арасында құрған үш демалыс орнынан Ляоянға кеңейту үшін база ретінде пайдаланды. Оған Ялу өзенінің солтүстік жағалауындағы жерлер беріліп, аймаққа елеулі ықпал етті. 1312 жылы император Горёоны провинцияға айналдыру туралы ұсынысты қабылдамады. Хонг руы билігінің көп бөлігін жоғалтты және 1312 жылдан кейін ағайындылар туралы ешқандай мәлімет жоқ. Олардың кейбір туыстары Горёода қалды және онда салыстырмалы түрде жоғары лауазымдарға ие болды, бірақ Горёо-Юань қарым-қатынастарында маңызды рөл атқармады. Хонг Тагудың інісі Хонг Кунсан (? 1309) Горёо мен Юань арасындағы дипломат болды. Хонг Боквонның ағасы Хонг Бэксу және оның отбасы: ұлы Хонг Сон (? 138), немерелері Хонг Так, Хонг Су, Хонг Ик, Хонг Мёнлиехвасан. Олар 1356 жылы Горёоның Гонгмин патшасы тарапынан тазаланды.