Кіріспе

Мин әулетінің төртінші императоры (1424–1425 жылдары билік еткен)

Хунси императоры (16 тамыз 1378 – 29 мамыр 1425), жеке аты Чжу Гаочи (朱高熾), 1424 жылдан 1425 жылға дейін билік еткен Мин әулетінің төртінші императоры болды. Ол Юнле императоры мен императрица Ренсяовеннің үлкен ұлы және Цзюньшань ханзадасы Сюй Даның немересі еді. Оның дәуір атауы "Хонгси" – "шектен тыс жарқын" дегенді білдіреді.

Өмірбаян

Чжу Гаочи 1378 жылдың 16 тамызында дүниеге келді және көрнекті конфуцийшіл ұстаздардан білім алды. Ол әкесінің солтүстікке жасаған әскери жорықтары кезінде Нанкин немесе Пекинде жиі регенттік міндетін атқарды. Ол әскери істерге қызығушылық танытпаса да, садақ атуда шеберлік танытты. 1421 жылдың мамыр айында Юнле императорының тұсында, экспедициялардың қымбатқа түсуіне байланысты Чжэн Хэнің теңіз экспедицияларын тоқтату туралы бұйрық шығарылды (бірақ бұл бұйрық сол кездегі Чжэн Хэнің 6-шы сапарына әсер етпеген болуы мүмкін). Чжу Гаочи 1424 жылдың қыркүйегінде Хунси императоры болып таққа отырғаннан кейін, Чжэн Хэнің теңіз экспедицияларын мұңғытып, флотының кемелерін өртеп жіберді немесе ыдырауға жіберді, сондай-ақ аттарға шай саудасын және Юньнань мен Вьетнамға алтын мен інжу-маржан іздеу миссияларын тоқтатты. Ол Юнле императорының кіріс министрі Ся Юаньцзи сияқты, опасыздыққа ұшыраған конфуцийшіл шенеуніктерді қалпына келтірді (1421 жылдан бері түрмеде отырған) және әкімшілікті қайта ұйымдастырып, жақын кеңесшілеріне жоғары лауазымдар берді. Ханлин академиясының академиктері бас хатшылар болды және олар әкесінің жағымсыз әскери саясатын жойып, азаматтық үкіметті қалпына келтірді. Хунси императоры ағаш, алтын және күміс талаптарын алып тастау арқылы қаржы жағдайын жақсартты. Салықтар жеңілдетілді, соның арқасында шаруалар, әсіресе Янцзы өзенінің дельтасындағылар үйлеріне оралды. Хунси императоры салықтарды тексеру үшін комиссия құрды. Ол хатшыларының қарсылығына қарамастан, апатқа ұшыраған аймақтарға дереу астық жіберуді бұйырды. Хунси императоры астананы Пекиннен Нанкинге көшіруді бұйырды (Юнле императоры 1421 жылы Пекинге астана еткен). Бірақ ол бір айдан кейін, 1425 жылдың мамыр айында, жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның ұлы 26 жасында Сюаньде императоры болып жарияланды. Хунси императорының билігі қысқа болғанымен, оның жасаған реформаларының нәтижесінде жақсарулар болды және оның либералды саясаты ұлы тарапынан жалғастырылды.