Кіріспе

Бангладештегі әлемдік мұсылман жиыны

Бишва Иджтема – Бангладештің Дакка қаласының шетінде, Тураг өзенінің жағасындағы Тонгиде жыл сайын өткізілетін мұсылман жиыны. Иджтема мұсылман бірлігінің, ынтымақтыстығының, өзара сүйіспеншілігі мен құрметінің және ислами құндылықтарға адалдығын қайта қуаттау мүмкіндігі ретінде қарастырылады. Бұл бенгал мәдениетіндегі халық саны бойынша ең ірі мереке, әлемдегі ең үлкен бейбіт жиындардың бірі және 5 миллионға жуық адам қатысатын екінші ірі мұсылман жиыны. Бұл көрсеткіш Сауд Арабиясындағы Хажға қатысатын 2-3 миллион ғибадатшыдан асып түседі, ал Хаж – Исламның бес тірегінің бірі. Бишва Иджтема – мұсылмандардың өз еркімен қатысатын заманауи шара. Иджтема үш күнге созылатын дұға жиыны болып табылады, оның барысында қатысушылар күнделікті намаздарды оқып, ғалымдардың Құран аяттарын оқып, түсіндірулерін тыңдайды. Баяндамашылардың арасында түрлі елдердің ислам ғалымдары бар. Жиын Ахери Мунажатпен (соңғы тілек немесе соңғы дұға) аяқталады, онда миллиондаған адам қолдарын көтеріп, әлемдегі бейбітшілік үшін Аллаға дұға етеді. Ал-Қудс әл-Араби Иджтеманы аймақтың кедей халқы үшін Қағбамен теңестірді. Иджтема саяси сипатта емес және әртүрлі көзқарастағы адамдарды тартады. Оған 150 елден келген діндарлар қатысады. Әдетте Ахери Мунажат урду тілінде оқылады, бірақ 2018 жылдан бастап, 1980 жылдан бері алғаш рет Бангладештің мемлекеттік тілі – бенгал тілінде оқылды. 2012 жылдан бері, жатақханаларға деген сұраныстың артуына байланысты, Таблиғи Жамаат басшылығы қатысушылардың өсіп келе жатқан санын тиімді басқару үшін Иджтеманы екі кезеңге бөлді. 2024 жылғы Бишва Иджтема да көптеген қатысушыларды қабылдау үшін екі кезеңде өткізілді. Бірінші кезең ақпанның 2-4 аралығында, екінші кезең ақпанның 9-11 аралығында өтті. Бірінші кезеңнің ашылу жиынында Пакистаннан келген Маулана Ахмад Беттулла уағыз айтты. Іс-шарада Пакистаннан келген Маулана Зияул-Хақ және Маулана Кари Жобайер сияқты белгілі ислам ғалымдарының уағыздары мен білім беру лекциялары оқылды. Маулана Саад Қандалвидің үлкен ұлы Юсуф бин Саад Қандалви екінші кезеңде жұма намазының уағызын оқыды. Бишва Иджтеманың екінші кезеңіне 56 елден келген, оның ішінде ел ішіндегі және шетелдегі жүздеген мың мұсылмандар қатысты, олар Тураг өзенінің жағасындағы Тонгидегі жұма намазына жиналды. Бірінші кезеңде 14 қарт діндар оқиға орнында қайтыс болды деген хабар тарады.

Бағышталғандардың саны

2001 жылы келушілер саны 2 миллионды құрады, бірақ 2023 жылы 4 миллионға дейін артты.

Шетелдік құлшылық етушілер

2007 жылы Оңтүстік Азия субконтиненті, Ресей және Орталық Азия, Еуропа, Оңтүстік-Шығыс Азия, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және АҚШ-тан барған 20 000-нан 50 000-ға дейін шетелдік ізбасарлар қатысқан деп есептелді.