Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Karel Poláček (22 наурыз 1892 – 21 қаңтар 1945) – еврей тегінен таралған чех жазушысы, юморист және журналист.
Czech writer, humorist, and journalist
Karel Poláček (22 March 1892 – 21 January 1945) was a Czech writer, humorist and journalist of Jewish descent.
Өмір
Ол Рыхнов-над-Кнежноу қаласында еврей саудагерінің отбасында дүниеге келді. Ол ондағы гимназияда оқыды, бірақ үлгерімі нашар болғандықтан Прагадағы орта мектепке ауысты, оны 1912 жылы бітірді. Содан кейін ол Карл университетінің құқық факультетіне түсті. Біраз уақыт заң кеңесшісі болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сербия және Галиция майдандарында қызмет етті. Соғыстан кейін ол Чехословакияның импорт және экспорт комитетінде жұмыс істеді, бірақ «Колоточ» («Айнамель») атты әңгімесінде кеңсеге қысым көрсеткені үшін жұмысынан айырылды; бұл әңгіме айнамель мұраға алған отбасы туралы, бірақ гипербюрократиялық импорт-экспорт кеңсесінің кесірінен оны шетелге сата алмайды. 1920 жылы Йозеф Чапек оған қолдау көрсетті, ал Полачек «Небойса» (Dreadnought) сатирикалық журналына материалдар жасай бастады. Содан кейін ол «Кочкодан» (Guenon, немесе Мармосет) псевдонімімен әңгімелер, очерктер және мақалалар жаза бастады. Одан кейін, 1922 жылы, Чапек ағайындылары оны «Лидове новины» (сол кездегі танымал газет) редакторымен таныстырды. Газет оның очерктерін және «Суднички» («Төрешілер»; әдетте сот жүйесі туралы күлкілі әңгімелер) деп аталатын өте танымал сериясын жариялады. Оның еңбектері нацистік оккупация басталғанға дейін осы газетте жарияланды және Нюрнберг заңдарымен тыйым салынды. Содан кейін ол еврей дін қызметкерлерімен жұмыс істеді. 1943 жылдың 5 шілдесінде ол Терезиенштадт концлагеріне, содан кейін Аушвицке жеткізілді. 1945 жылдың 21 қаңтарында Глейвиц лагерінде қайтыс болды.
He was born in Rychnov nad Kněžnou into the family of a Jewish merchant. He attended the gymnasium there, but did poorly, so he transferred to a secondary school in Prague, from which he graduated in 1912. He then attended the faculty of law at Charles University. He was employed as a legal clerk for a short time. During the First World War he served on the Serbian and Galician fronts. After the war he was employed by the Czechoslovak Committee on Import and Export, but lost his job after he ridiculed the office in one of his short stories called Kolotoč (The Carousel); about a family that inherits a carousel but, due to a hyperbureaucratic import/export office, they are not able to sell it abroad. Josef Čapek offered him support in 1920 and Poláček began contributing to a satirical magazine; Nebojsa (Dreadnought). He then started writing short stories, feature stories and columns using the pseudonym Kočkodan (Guenon, or Marmoset). Shortly after that, in 1922, the Čapek brothers introduced him to the editor of Lidové noviny (a popular newspaper of that time). The newspaper published his feature stories and very popular series called "Soudničky" ("Judges"; generally humorous stories about the court system.). His work was published in this newspaper until the Nazi occupation came and it was forbidden under the Nuremberg Laws. He then went to work for the Jewish religious community. On July 5 1943, he was transported to the Theresienstadt concentration camp and then transferred to Auschwitz. He died in the Gleiwitz camp on January 21, 1945.
Жұмыс
Оның романдары чех соғыстар аралық прозасының ең шынайы құндылықтарын көрсетеді. Ол Карел Чапек және Франтишек Лангер сияқты жазушылар буынының гуманистік кредосына жақын болды. Сонымен қатар, ол өзінің "күлкілі" (бірақ тек сырт қарағанда ғана) романдарында екіжүзділік, ой-қиялының шектеулігі, тар көзқарас және рухани кедейлік жеңіп шығатын шағын буржуазиялық, кішкентай қала және қала шетіндегі әлемнің терең трагедиясын бейнелейді. Полачек түрлі адамдарды ғана емес, сонымен қатар олардың тілінің маскасын түсіру өнерінде де шеберлікпен суреттеуге қабілетті болды. Оның шығармашылығының бастапқы кезеңінде көбінесе шағын қалалар ортасынан, әсіресе орта таптан, жиі еврей қоғамынан алынған карикатуралық бейнелерден тұратын әзіл-қалжың эскиздері болды. Оның тұңғыш романы – "Дом на предместье" (1928, "Шәуірдегі үй"), онда ол "кішкентай адамның" иелену құмарлығына берілгеннен кейін қалай адамгершілігінен айырылатынын көрсетті. Ол "Мужи в офсиду" (1931, "Офсайдтағы адамдар", сол жылы режиссер Сватоплук Иннеманның түсіргені, бас рөлде Хьюго Хаас – Мистер Начерадец рөлінде) немесе "Мишель-а-мотоцикл" (1935, "Мишель және мотоцикл") сияқты юмористикалық прозасымен кеңінен танылды. Оның көптеген шығармалары Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдардағы шағын қаланың өмірін бейнелейтін циклға арналған. Оқиға саудагер Штедра мен оның ұлдарының тағдырына ортақтас. Бұл бес томдық туынды болуы тиіс еді; бесінші бөлігі жазылған, бірақ тек фрагменттері ғана сақталған. Кітаптар осы ретпен жарық көрді: "Okresní město" (1936, "Аудан қаласы"), "Hrdinové táhnou do boje" (1936, "Батырлар шайқасқа аттанады"), "Podzemní město" (1937, "Жер асты қаласы") және "Vyprodáno" (1939, "Сатылды"). Нацистік оккупация кезінде, 1941 жылы, Полачектың "Hostinec U kamenného stolu" ("Тасты үстелдегі таверна") атты юмористикалық романы суретшінің атынан жарияланды. 1949 жылы ол фильмге түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Рыхнов-над-Кнежноудағы балалық шағы туралы "Bylo nás pět" ("Біз бес едік", ағылшын тілінде "We Were a Handful" деген атаумен аударылған) романы жарық көрді.
His novels represent the most authentic values of Czech interwar prose. He was close to the humanistic credo of his generation of writers such as Karel Čapek and František Langer. At the same time he reflects in his "humorous" (but only at first sight) novels the deep tragedy of the petty bourgeois, small town and suburban world in which hypocrisy, mental smallness, narrow mindness and spiritual poverty wins. Poláček was able to describe different human types not only in their variety but also in the art of getting under the mask of their language. At the beginning of his work stand humorous sketches mostly from small town environments, with caricatured human types, especially from middle class, often Jewish society. His first novel was Dům na předměstí (1928, A House in the Suburbs) in which he portrayed the transformation of a "small man" into a dehumanised creature as soon as he is seized with the proprietary instinct to possess. He was widely popular for his humoristic prose such as Muži v offsidu (1931, Men in Offsides, which was made into a movie that year by director Svatopluk Innemann, starring Hugo Haas in the role of Mr. Načeradec) or Michelup a motocykl (1935, Michelup and the Motorcycle). Much of his work was devoted to a cycle in which he portrayed a small town during the years before World War I. The story is centered around the fate of the tradesman, Štědrý, and his sons. It was supposed to be a pentalogy; the fifth part was written but only fragments survived. The books were published in this order: Okresní město (1936, County Town), Hrdinové táhnou do boje (1936, Heroes go to Battle), Podzemní město (1937, Underground Town) and Vyprodáno (1939, Sold Out). During the Nazi occupation, in 1941, Poláček's humorous novel Hostinec U kamenného stolu (Tavern with a Stone Table) was published under the name of the painter cs. It was made into a movie in 1949. After the Second World War, a novel about his childhood in Rychnov nad Kněžnou, Bylo nás pět (There Were Five Of Us, however translated in English under the title We Were a Handful) was published.