Кіріспе

Канада Жоғарғы Сотының судьясы Маршалл Ротштейн (25 желтоқсан 1940 жылы туған) – Канада Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы.

Ерте өмір

Виннипег, Манитоба штатында, Шығыс Еуропадан көшіп келген еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1962 жылы коммерция бакалавры, ал 1966 жылы Манитоба университетінен заңгерлік мамандығын бітірді. Маршалл жалғыз бала еді. Анасы – орыс, ал әкесі – поляк, бухгалтер және саудагер болған. Олар Канадада танысып, Виннипегте қоныстанды, сонда Маршалл соғыс жылдарында дүниеге келді. Маршаллдың әкесі оның актуарий болғанын қалағандықтан, ол Манитоба университетінде коммерция бакалавры дәрежесін алды. Бірақ соңғы курста коммерциялық құқық пәнін оқып, заңға қызығып, оны мансап жолы ретінде таңдады. Ротштейн университеттегі семестрлер арасында жолаушылар вагонында тамақ қызметінде жұмыс істеді. Әртүрлі адамдармен байланыста болған төменгі лауазымдағы қызметкер болған тәжірибесі Ротштейннің мінез-құлқының қалыптасуына әсер етті. Ол жұмысқа қабылдау және стажерлікке үміткерлердің өмірлік тәжірибесін тексеріп, оларға еңбек пен мінез-құлықтың құндылығын үйреткен. Бұл туралы Канаданың CPAC телеарнасына берген сұхбатында Ротштейн: «Біз адвокаттар және судьялар ретінде көбінесе өте жабық әлемде өмір сүреміз. Әлемдегі көптеген адамдар өте қиын, кейде қауіпті жұмыстармен айналысады. Тамақ вагонында жұмыс істегенім маған басқа өмірдің бар екенін көрсетті және заңгер ретінде мен сыртта, жаман ауа райында немесе қауіпті жағдайларда жұмыс істемейтінім үшін бақытты болатынмын. Сол кезде бізге клиент болғанда отыруға рұқсат берілмейтін, күні бойы тұрып, қысқа үзіліс алуға болатын. Мен заң қызметкерлеріме немесе жұмыс істейтін адамдарға осы өмір туралы түсінік беруді қалаймын», – деді. Манитоба университетін бітіріп, адвокаттық емтиханды тапсырғаннан кейін Ротштейн Торвальдсон, Эггерстон, Сондерс және Моро фирмасында жұмыс істеді. Ротштейн көлік құқығына маманданған және бірнеше жыл Манитоба университетінде оқытумен айналысты. 1992 жылы Брайан Малруни оны Федералды соттың алғашқы инстанциясы бөліміне тағайындады, ал 1999 жылы Оттавадағы Федералды апелляциялық сотқа көтерілді. 2006 жылы Стивен Харпер оны Жоғарғы сотқа тағайындады, бұл тағайындалу парламенттік комитетте жариялы түрде қарастырылған алғашқы жағдай болды. 1966 жылы Манитоба адвокатурасына қабылданды. Сондай-ақ 1966 жылы Монреаль дәрігері Шила Дорфманға үйленді. Олардың төрт баласы бар: Рональд, Дуглас, Трейси және Роберт. 2017 жылы генерал-губернатор Дэвид Джонстон оны «Канада Жоғарғы сотындағы юрист ретіндегі еңбегі және заңгерлік білім беруге деген адалдығы үшін» Канада орденінің серігі етіп тағайындады.

Жоғарғы Сот

Ротштейн Канаданың Жоғарғы сотына тағайындалу үшін келе жатқан Либерал үкіметі құрған комитет ұсынған кандидаттардың бірі болды (басқалары Питер Маккиннон және Констанс Хант), Джон С. Майордың 2006 жылдың басында қызметтен кеткенінен кейін. Премьер-министр Стивен Харпер Ротштейнді бас губернатордың Жоғарғы сотқа тағайындауы үшін таңдады. Ротштейнді консервативті үкімет тағайындағаны оның бір тілді болғаны үшін сыналып, қарсылық тудырды. 2011 жылы Майкл Молдавер тағайындалғанға дейін ол Жоғарғы сот судьяларының арасында екі тілді емес жалғыз судьясы болды. Көптеген канадалық консерваторлар бұрыннан-ақ Канаданың Жоғарғы сотына судьяларды тағайындау процесін сынап келген еді, онда премьер-министр генерал-губернаторға осы мәселедегі жалғыз кеңесші болып табылады, және ол заңгерлермен кеңескенімен, басқа (әсіресе оппозициялық) саясаткерлерден пікір алынбайды. Сондықтан консервативті партияның басшысы Стивен Харпер бұрынғы сайлауларда тағайындау процесін «реформалауға» уәде берген болатын. Премьер-министр Харпер Ротштейннің кандидатурасын ұсынғаннан кейін көп ұзамай, Харпер Канаданың Жоғарғы сотына кандидатты қарау үшін арнайы комитет құру туралы уәдесін орындады. Бұл жаңа құрылған комитет, кандидатты Канада Парламентінің мүшелерінің сұрақтарына жауап беруге мүмкіндік беруді көздеді, бұл АҚШ-тағы Жоғарғы сотқа тағайындау процесінің бөлігі ретінде өтетін Сенаттың сот отырыстарына ұқсас болды. Комитет төрағасы конституциялық құқық профессоры Питер Хогг болды. Жаңа процедуралар бұрынғы либералды үкімет енгізген, бірақ әлі қолданылмаған қайта құрылған тағайындау процесін алмастырды. Комитет дау тудырды. Көптеген консервативті сыншылар бұл жеткілікті емес деп, ал көптеген либералды сыншылар тым шалқақ деп мәлімдеді. Харпер арнайы комитет кандидатты тексеруге құқылы болғанымен, америкалық комитеттер сияқты кандидатты вето құқығына ие емес екенін нақтылады. Сонымен қатар, комитет мүшелері Ротштейннің моральдық мәселелер немесе болашақтағы сот шешімдері туралы жеке пікірлерін сұрамауды сұрады. Дегенмен, сот отырыстары барысында Ротштейннің сот философиясына қатысты бір мәселе анықталды. Оның кандидатурасы бұрынғы либералды әкімшілік басшылық еткен тізімнен іріктелгенімен, Ротштейн саяси жүйеде судьялардың рөліне қатысты үш үміткердің ішіндегі ең консервативтісі саналды. Сот отырысы осы пікірді растады: сот философиясы туралы сұраққа жауап берген Ротштейн: «Соттардың заңды әлеуметтік мақсаттармен алға жылжытуы керек деп ойлау маған ыңғайлы емес. Менің ойымша, әлеуметтік мақсаттар – Парламенттің мақсаты, және егер Парламент заңды әлеуметтік тұрғыдан алға жылжытқысы келсе, бұл олардың жұмысы».

Зейнеткерлік

2015 жылдың 24 сәуірінде Ротштейн 2015 жылдың 31 тамызынан бастап Жоғарғы Соттан қызметтен қанағаттандырып кеткенін жариялады. Соттан зейнетке шыққаннан кейін ол Британдық Колумбиядағы Ванкуверде Хантер сот ісі палатасында тәжірибесін қайта бастады. Қазіргі уақытта Ротштейн Ослердің Ванкувердегі кеңсесіндегі салықтық даулар тобының серіктесі болып жұмыс істейді.