Кіріспе

Бенедикт тәртібінің монахы және жылнамашы Амат Монтекассинолық (Amatus Casinensis), (11 ғасыр) Монтекассино аббаттығының бенедикт монахы, ол өз заманының тарихи жылнамаларымен ең жақсы танымал. Оның "Нормандар тарихы" (тек орта ғасырлық француз тіліне аудармасы сақталған, L'Ystoire de li Normant) – Оңтүстік Италияны нормандардың басып алуы туралы үш маңызды бастапқы дерек көзінің бірі, ал қалған екеуі – Апулиялық Вильгельм мен Джеффри Малатерраның тарихтары. Амат нормандарды сол кезде Италиядағы ең маңызды діни және мәдени орталықтардың бірі болған аббаттығының тұрғысынан сипаттайды. Оның тарихы – нормандардың Бари және Салерно қалаларын қоршауы, Сицилияны жаулап алуы, Роберт Гискар мен Ричард Дренготтың өмір жолы, сондай-ақ папалық көзқараспен қарағандағы Григориандық реформалары туралы ең ертегі мәліметтерді қамтиды.

Өмірбаян

Амат монах болғанға дейінгі өмірі туралы нақты ештеңе белгілі емес. Мүмкін, Салернода туған, Грэм Луд 1050 жылдары монастырға қабылданбас бұрын Пейстум епископы қызметін атқарғанын болжайды. Ол негізінен Дезидерий (кейін Папа Виктор III) абат болып билік еткен кезде жазды. Дезидерий билікке көтерілуінен бұрын Монтекассино мен аймақтағы нормандар арасындағы қарым-қатынас жауыртқыш болған. Дезидерийдің абат сайлануы Рихард Дренготтың Капуаны басып алуымен бірге болды, содан кейін Дренгот монастырдың қорғаушысы мен демеушісіне айналды, бұл Аматтың жазбаларына зор әсер етті. Оның тарихында Салерноның Гизульф II-ге қатысты жасаған өте теріс сипаттамасы олардың арасындағы бұрынғы дау-жанжалдарды көрсетеді, ал Гизульфтың 1050 жылдары Салерно аймағындағы шіркеудің құқықтарын шектегені мәлім.

Норманның тарихы

Аматтың "Л'Истоир де ли Норман" шығармасы Норманның Оңтүстік Италияға келген сәтінен бастап Капуалық Ричард Дренгоның өліміне дейінгі тарихын баяндайды. Кеннет Бакстер Вольф бұл тарихтың мақсаты Капуалық Ричард пен Роберт Гвискардың ерліктерін еске алу болғандықтан, Аматтың (немесе Аббат Дезидерийдің) 1078 жылы Ричардтың қазасынан кейін жазуға түрткілгенін болжайды. Аматтың жылнамасы 1080 жылдан кейін жазылған, бұл оны Оңтүстік Италияның нормандар тарихын жазу бойынша алғашқы жұмыс етеді. Алғашқыда латын тілінде жазылған мәтін қазірде он төртінші ғасырдағы француз тіліне аударма түрінде сақталған, бұл аударманы "конт да Милитре" тапсырыс берген, ол Анжу әулетімен байланысты болуы мүмкін. Алайда, бұл жұмыс тек аударма ғана емес, сонымен қатар кейбір жерлерде қысқартылып, мазмұны түйінделген. Дегенмен, Вольф Лео Марсиканус жазған және Аматтың түпнұсқа мәтінінің бөліктерін қамтитын Chronica monasterii Casinensis екінші нұсқасымен салыстыру нәтижесінде, француз тіліндегі бұрмаланған аударма толығымен қате емес екенін көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Габриэла Бруктың тарихи романы, «Бернфриданың сөздері: Хоутвиллдің шежіресі» (Чейни: Шығыс Вашингтон университетінің баспасы, 1999) Робер Гуискардың анасы, Хоутвилл леди Фредесенданың тарихын оның қолдаушысының көзімен баяндайды. Ол Аматұспен кездесіп, Аматұстың шежіресінде қалдырылмаған барлық нәрсені жазуға ниеттенді.