Кіріспе

Гроттаферрата – Рим астанасының қалалық аймағында, Альбан тауларының төменгі бөліктерінде, Римнің оңтүстік-шығысында орналасқан коммуна (қалалық муниципалитет). Ол 1004 жылы негісталған Санта-Мария-ди-Гроттаферрата аббаттығының төңірегінде дамыған. Жақын маңдағы коммуналарға Фраскати, Рокка-ди-Папа, Марино және Рим жатады.

Тарих

Гроттаферрата тарихы көбінесе 1004 жылы Киелі Нил Кіші осы жерде құрған Санта-Мария Базилиан монастырының тарихымен байланысты. Монастырдың негізіне қатысты аңыз бойынша, қазіргі аббат орналасқан жерде Құдай ана пайда болып, оған Өзінің құрметіне шіркеу салуды бұйырған. Тускулумның қуатты графы, Папалар Бенедикт VIII және Иоанн XIX-тың әкесі Грегориден Нил бұл жерді алды, ол бұрын римдік вилла болған, ал қирағандардың арасында IV ғасырда христиан ораториясына айналған, төртбұрышты тастан салынған төменгі құрылыс қалған. Оның темір терезе торы бұл жерге есім берді, алдымен Cryptaferrata ("темірленген крипта"), кейіннен Grottaferrata, коммунаның гербінде бейнеленген. Осы жерден адам мен сиырдың римдік қола мүсіні Киелі Рим императоры Фридрих II-нің назарын аударды, ол осы топты Лучераға көшірді. Нил көп ұзамай (1005 жылдың 26 желтоқсанында) Тускулумдағы Сант-Агата монастырында қайтыс болды. Монастыр құрылысын оның ізбасарлары жүргізді, әсіресе төртінші абат, әдетте екінші негізін қалаушы саналатын Киелі Варфоломей. Құрылыс материалдары қираған вилладан алынып, жаңа құрылысқа енгізілді, мәрмәр бағаналар, оюлы карниз бөліктері және пеперино деп аталатын жанартау тасының блоктары қолданылды. 1024 жылы киелі орын Тускулумдық Папа Иоанн XIX-ымен киеленді. Монахтардың жоғары беделі көптеген сыйлықтарға ие болды; XI-XIII ғасырлардағы мозаикалар сақталған, бірақ косматеск инкрустациясының амбициялық жиынтығынан тек көп түсті тас төсемелері ғана қалды. Аббаттың жердегі иеліктері көп және кеңінен таралған, ал 1131 жылы Сицилия королі Рожер II аббатты Россано барондығымен кең феодалдық иелікке ие етті. XII-XV ғасырларда монастырь соғысқан топтардың үздіксіз қақтығыстарынан зардап шекті: римдіктер мен тускулумдықтар, гвельфтер мен гибеллиндер, папалар мен антипапалар, Колонна және Орсинилер. 1163 жылдан бастап 1191 жылы Тускулумның қирауына дейін монастырь қауымының көп бөлігі аббаттың тәуелділігінде, Субиакодағы бенедиктиндік протокаенобиумда паналады. XIII ғасырдың ортасында император Фридрих II Римді қоршау кезінде аббатты өзінің штаб-пәтері етіп алды, ал 1378 жылы бретондық және гаскондық жалдамалы әскерлер оны антипапа Климент VII үшін ұстады. Он бесінші ғасырда Колонна мен Орсининің қабырғалары төңірегінде қанды жанжалдар болды. Гуманист Амброджио Траверсаридің айтуынша, 1432 жылы аббаттың сыртқы келбеті монастырь емес, казарма сияқты болған. 1462 жылы коммендада тұрақты абаттардың қатары басталды, олардың он бесеуінің барлығы бір ғана кардинал болды. Ең танымалдары грек Бессарион, Джулио делла Ровере (кейіннен Юлий II) және соңғысы, Пий VII-нің мемлекеттік хатшысы кардинал Консалви болды. Базилиан монахтарының бірі кардинал Бессарион аз қамтылған және кедейленген қауымды көбейтіп, шіркеуді қалпына келтірді. Кардинал Джулио делла Ровере, өзімшілдік мақсатпен, қамал салып, бүкіл монастырды әлі күнге дейін сақталған қамалдармен қоршады. Кардинал Алессандро Фарнезе төбесін ауыстырды. Кардинал Франческо Барберини 1665 жылы аяқталған бас құрбандық үстелін жасауды Жан Лоренцо Берниниге тапсырды. 1608 жылға дейін қауымға коммендадағы абаттарға тәуелді приорлар басшылық етті, бірақ сол жылы Гроттаферрата Григорий XIII құрған Базилиан конгрегациясының мүшесі болды. Қоғамның кірістері коммендадағы абаттардың кірістерінен бөлінді және үш жылдық мерзімге тағайындалатын тұрақты абаттардың біріншісі тағайындалды. Үш жылдық жүйе комменданың жойылғанына қарамастан сақталды және он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін, 1834 жылдан 1870 жылға дейін, Святой Престол приорларды тағайындаған кезде, бір үзіліспен жалғасты. 1901 жылы жаңа конституциялар күшіне енді және Арсенио Пеллегрини 1462 жылдан бері бірінші тұрақты абат болып тағайындалды. Киелі Нил Гроттаферратаға әкелген грек салты он екінші ғасырдың соңына қарай өзінің жергілікті сипатын жоғалтты, бірақ Лео XIII-нің бұйрығымен 1881 жылы қалпына келтірілді. Базилиан аббаттығы әрқашан грек білімінің ортасы болған, ал грек гимнографиясы Византия империясында өліп қалғаннан кейін ұзақ уақыт бойы өркендеді. Монастырлық зерттеулер кардинал Бессарионның басшылығымен қайта жаңғыртылды және қайтадан 1608 жылы жаңғыртылды. 1901 жылдың 11 тамызында Гроттаферратаға С. Варфоломей шатқалындағы гидроэлектр стансасынан алғашқы электр қуаты жетті. 1937 жылдың 26 қыркүйегінде монастырь Гроттаферратаның қасиетті Мариясының аумақтық аббаттығы деген атаумен итало-албандық католик шіркеуінің аумақтық аббаттығы болып жарияланды.

Негізгі көрікті жерлер

Abbazia di Santa Maria di Grottaferrata-да бірнеше аула бар, олар Антонио да Сангалло Жас жобалаған әйгілі портикке алып келеді, ол тоғыз бөліктен тұратын аркадамен, Ренессанс дәуіріндегі бас қалалары бар жұқа бағаналармен қамтамасыз етілген. 1024 жылы Иоанн XIX бағыштаған аббат шіркеуінің ішкі жағында мозаикалардан басқа ештеңе көрінбейді. Кейбір фрагментарлы XIII ғасыр фрескалары 1904 жылы шіркеудің тоғыз жүз жылдығын атап өту үшін жартылай қалпына келтіру кезінде ашылды, сол кезде ол Рим базиликасы мәртебесіне ие болды. Мозаикада он екі апостол бос тақтың жанында отырған күйінде бейнеленген, бұл Мәсіхтің көкке көтерілуін еске түсіреді. 1608 жылы кардинал Одоардо Фарнезе тапсырысымен салынған Доменичиноның фрескаларын Сент-Нилус капелласында көруге болады. Аннибале Карраччи Мадонна мен Баланың, сондай-ақ Нилус және Варфоломейдің бейнесін алтарь үшін салған. Қазіргі заманғы портик ежелгі қасбетті қорғайды; оның үстінде мозаикасы бар мәрмәр портал, XII ғасырға тән итало-византиялық өнердің үлгісі. Ішінде X немесе XI ғасырға жататын, қанатты арыстанға тіреліген крещение тағы орналасқан. Сондай-ақ, роман стиліндегі (XII ғасыр) зыңғырауық мұнарасы да ерекше аталады, оның үш қабатты аркалы терезелері бар. Аббат кітапханасында 50 000-ға жуық том кітап бар, сондай-ақ ол Амброзиана кітапханасынан Леонардоның «Кодекс Атлантикус» жөніндегі консервация жұмыстарын жүзеге асыратын Laboratorio di Restauro қағазды сақтау шеберханасына ие. Кітапханада Сент-Нилустың және оның шәкірттерінің жазбалары, сондай-ақ Альвизе Кадамостоның XVI ғасырдың басында басылған саяхат еңбектерінің сирек кездесетін данасы сақталған. Рим папасы Бенедикт IX осы аббатта қайтыс болып, жерленген.

Климат

Бұл климат үшін Кёппен климаттық жіктелімінің субтипі "Csa" (Жерорта теңіз климаты).