Монте-Кассино: Тарих және Екінші дүниежүзілік соғыс шайқасы

Кіріспе

Италияның Лацио аймағында тарихи маңызы бар төбе. Екінші дүниежүзілік соғыстағы шайқас туралы мәлімет

Монте-Кассино (қазіргі кезде көбінесе Монте-Кассино деп жазылады) – Римнің оңтүстік-шығысында, Италияның Латин жазығында, Кассиноның батысында, ежегі римдік қала Казинумның орнында орналасқан тасты төбе. 529 жылы Нурсиялық Бенедикттің өзі құрған бенедиктин орденінің алғашқы монастыры – аббатханасымен әйгілі. Монте-Кассино қауымы үшін осы монастырьда қағида жазылған. Монте-Кассинодағы алғашқы монастырь 570 жылы ломбардтардың шабуылынан қирап, тасталып кеткен. Ол монастырь туралы көп мәлімет жоқ. 718 жылы Брешиялық Петронакс, Рим папасы II Григорийдің ұсынысымен және II Ромуальд Беневенттік ломбард герцогінің қолдауымен екінші монастырь құрылды. Монастырь тікелей папаға бағынышты болды және Италиядағы көптеген монастырлар оның билігінде болды. 883 жылы сарациндер монастырды тонап, қайтадан тастап кетті. Монахтар қауымы алдымен Теанода, содан кейін 914 жылдан бастап Капуада тұрды, 949 жылы монастырь қайта құрылғанға дейін. Шығарылған кезеңде Клюни реформалары енгізілді. 11-12 ғасырлар аббатхананың алтын ғасыры болды. Ол Монте-Кассино төңірегінде үлкен жерді иеленді, оны "Қасиетті Бенедикт жері" (Terra Sancti Benedicti) деп атады және оны қамалдармен нығайтты. Шығыс шіркеулерімен жақсы қарым-қатынаста болды, тіпті византия императорларының қамқорлығын алды. Византия шеберлерін жұмысқа алып, қолөнер мен өнерді дамытты. 1057 жылы II Виктор папа Монте-Кассино аббатын барлық басқа аббаттардан жоғары деп мойындады. Көптеген монахтар епископтар мен кардиналдар болды, ал үш папа – IX Стефан (1057–58), III Виктор (1086–87) және II Геласий (1118–19) – аббатханадан шықты. Осы кезеңде аббатхананың хроникасын өздерінің екі адамы – Остия кардиналы Лео және Диакон Петр (олар карталық тізімін де құрастырған) жазды. 13 ғасырда монастырь құлдырауға бет бұрды. 1239 жылы император II Фридрих папамен соғысқан кезде әскерін монастырьде орналастырды. 1322 жылы XXII Иоанн папа аббатхананы епископтық орынға көтерді, бірақ 1367 жылы ол жойылды. 1349 жылы жер сілкінісі ғимараттарды қиратты, ал 1369 жылы V Урбан папа барлық бенедиктин монастырларынан қайта құруды қаржыландыруға үлес қосуды талап етті. 1454 жылы аббатхана коммендамға берілді және 1504 жылы Падуадағы Санта-Джустина аббатханасына бағынышты болды. 1799 жылы Монте-Кассино француз революциялық соғыстары кезінде француз әскерлері қайтадан тонады. 1866 жылы Италия үкіметі аббатхананы жапты. Ғимарат ұлттық ескерткішке айналып, монахтар оның қазыналарын сақтады. 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Монте-Кассино шайқасы болды және ғимарат одақтастардың бомбалауынан қирады. Соғыс аяқталғаннан кейін ол қайта салынды. Екінші Ватикандық собор реформаларынан кейін монастырь Католик шіркеуіндегі қалған бірнеше аумақтық аббатханалардың бірі болды. 2014 жылдың 23 қазанында VI Франциск папа Пауыл VI-ның 1976 жылғы Ecclesia Catholica motu proprio нормаларын аббатханаға қолданды, оның барлық 53 приходтарын оның юрисдикциясынан алып тастады және оның рухани юрисдикциясын аббатхананың өзіне дейін шектеді – аббаттық аумақтық мәртебесін сақтап қалды. Аббатхананың бұрынғы аумағы, аббатхана шіркеуі мен монастыры орналасқан жерді қоспағанда, Сора Кассино Акино Понтекорво епархиясына берілді. VI Франциск папа сонымен бірге әулие Бенедикттің 192-ші мұрагері ретінде қызмет ететін жаңа аббат ретінде Донато Ольяриді тағайындады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, монастырь қауымы он үш монахтан тұрады.

Monte Cassino (today usually spelled Montecassino) is a rocky hill about southeast of Rome, in the Latin Valley, Italy, west of Cassino and at an elevation of Site of the Roman town of Casinum, it is widely known for its abbey, the first house of the Benedictine Order, having been established by Benedict of Nursia himself around 529. It was for the community of Monte Cassino that the Rule of Saint Benedict was composed. The first monastery on Monte Cassino was sacked by the invading Lombards around 570 and abandoned. Of the first monastery almost nothing is known. The second monastery was established by Petronax of Brescia around 718, at the suggestion of Pope Gregory II and with the support of the Lombard Duke Romuald II of Benevento. It was directly subject to the pope and many monasteries in Italy were under its authority. In 883, the monastery was sacked by Saracens and abandoned again. The community of monks resided first at Teano and then from 914 at Capua before the monastery was rebuilt in 949. During the period of exile, the Cluniac Reforms were introduced into the community. The 11th and 12th centuries were the abbey's golden age. It acquired a large secular territory around Monte Cassino, the so called Terra Sancti Benedicti ("Land of Saint Benedict"), which it heavily fortified with castles. It maintained good relations with the Eastern Church, even receiving patronage from Byzantine emperors. It encouraged fine art and craftsmanship by employing Byzantine artisans. In 1057, Pope Victor II recognised the abbot of Monte Cassino as having precedence over all other abbots. Many monks rose to become bishops and cardinals, and three popes were drawn from the abbey: Stephen IX (1057–58), Victor III (1086–87) and Gelasius II (1118–19). During this period, a monastic chronicle, it, was written by two of its own, Cardinal Leo of Ostia and Peter the Deacon (who also compiled the cartulary). By the 13th century, the monastery's decline had set in. In 1239, the Emperor Frederick II garrisoned troops in it during his war with the Papacy. In 1322, Pope John XXII elevated the abbey into a bishopric but this was suppressed in 1367. The buildings were destroyed by an earthquake in 1349, and in 1369 Pope Urban V demanded a contribution from all Benedictine monasteries to fund the rebuilding. In 1454, the abbey was placed in commendam and in 1504 was made subject to the Abbey of Santa Giustina in Padua. In 1799, Monte Cassino was sacked again by French troops during the French Revolutionary Wars. The abbey was dissolved by the Italian government in 1866. The building became a national monument with the monks as custodians of its treasures. In 1944 during World War II, it was the site of the Battle of Monte Cassino and the building was destroyed by Allied bombing. It was rebuilt after the war. After the reforms of the Second Vatican Council the monastery was one of the few remaining territorial abbeys within the Catholic Church. On 23 October 2014, Pope Francis applied the norms of the motu proprio Ecclesia Catholica of Paul VI (1976) to the abbey, removing from its jurisdiction all 53 parishes and reducing its spiritual jurisdiction to the abbey itself – while retaining its status as a territorial abbey. The former territory of the Abbey, except the land on which the abbey church and monastery sit, was transferred to the diocese of Sora Cassino Aquino Pontecorvo. Pope Francis at the same time appointed Father Donato Ogliari as the new Abbot who will serve as the 192nd successor of Saint Benedict. As of 2015, the monastic community consists of thirteen monks.

Ежелгі тарих

Монте-Кассино тарихы жақын орналасқан Кассино қаласымен байланысты, ол б.з.д. V ғасырында вольски тайпасымен алғашқыда қоныстандырылды, олар Италияның орталық бөлігінің көп бөлігін бақылады. Олар Монте-Кассино төбесінде алғашқы қамал салды. Бұл аймақтағы вольскилер б.з.д. 312 жылы римдіктерге жеңілді. Римдіктер бұл елді мекенге Казинум деген ат берді және цитадельде Аполлонға арналған ғибадатхана салды. Қазіргі қазба жұмыстары ғибадатхананың қалдықтарын таба алмады, бірақ амфитеатр, театр және мавзолейдің монументалды қалдықтары римдік қаланың байлығын көрсетеді.

10581505

Монте-Кассино 11 ғасырда абат Дезидерий (абаттық қызмет 1058–1087) тұсында қайта салынды және өзінің даңқының шыңына жетті, ол кейіннен Виктор III папасы болды. Монте-Кассинода науқастарға күтім жасайтын монахтар үнемі жаңа медициналық білімге зәру болды. Сондықтан олар грек, рим, ислам, египет, еуропалық, еврей және шығыс авторларының медициналық және басқа да кітаптарын сатып алып, жинауға кірісті. Неаполь Еуропа, Таяу Шығыс және Азияның көптеген теңіз жолдарының тоғысқан жерінде орналасқандықтан, монастырь кітапханасы көп ұзамай Еуропадағы ең бай кітапханалардың біріне айналды. Сол кездегі аббатханада барлық уақыттар мен ұлттардың өркениеттерінің барлық білімі жинақталды. Бенедиктиндер құнды қолжазбаларды латын тіліне аударып, көшірді. Монахтардың саны екі жүзден асты, ал кітапхана, скрипторийде жасалған қолжазбалар және қолжазбаларды безендірушілер мектебі Батыс әлемінде кеңінен танылды. Дезидерийдің абаттық кезеңінде бұл жерде ерекше Beneventan шрифті гүлденді. Медициналық мәтіндерді оқып, көшірген монахтар адам анатомиясы және емдеу әдістері туралы көп нәрсе білді, содан кейін монастырь ауруханасында теориялық білімдерін тәжірибеге айналдырды. 10-11 ғасырларда Монте-Кассино медицина және басқа ғылымдар бойынша үлкен кітапханасы бар Еуропаның ең танымал мәдени, білім беру және медициналық орталығына айналды. Көптеген дәрігерлер медициналық және басқа да білім алу үшін осы жерге келді. Сондықтан жақын маңдағы Салернода әлемдегі алғашқы жоғары медициналық мектеп ашылды, ол бүгінде Батыс Еуропадағы ең алғашқы жоғары білім беру мекемесі саналады. Бұл мектеп өзінің бастапқы негізін 9 ғасырда Монте-Кассинодағы бенедиктиндер аббатханасында тапты, кейін Салерноға көшіп орналасты. Осылайша, Монтекассино және бенедиктиндер орта ғасырларда медицина мен ғылымның дамуында маңызды рөл атқарды, ал әулие Бенедикт өзінің өмірі мен еңбегімен Еуропа өркениеті мен мәдениетінің дамуына зор ықпал етті және Еуропаның Рим империясы құлағаннан кейін басталған "тарихтың қараңғы түнінен" шығуына көмектесті. Монастырь ғимараттары 11 ғасырда үлкен масштабта қайта салынды, әртүрлі жұмыстарды қадағалау үшін Амальфи, Ломбардия және тіпті Константинопольден суретшілер шақырылды. Қайтадан салынған және ең жоғары деңгейде безендірілген аббат шіркеуі 1071 жылы Александр II папасымен киеленді. Осы кезеңдегі аббатхана туралы толық мәліметтер Лео Остияның "Chronica monasterii Cassinensis" және Монте-Кассиноның Аматус еңбектерінде келтірілген, олар оңтүстіктегі ерте норманндар туралы ең жақсы дереккөзді ұсынады. 1066 жылдан кейін абат Дезидерий Константинополге қайта салынған аббат шіркеуін безендіру үшін византиялық мозаика шеберлерін шақыру үшін елшілер жіберді. Хроникашы Лео Остияның мәлімдемесіне сәйкес, грек суретшілері базиликаның апсидасын, аркасын және вестибюлін безендірді. Олардың еңбектері замандастарымен жоғары бағаланды, бірақ кейінгі ғасырларда екі фрагменттен басқа толығымен жойылды, олар Монте-Кассино мұражайында сақталатын тоқыраған иттілерді бейнелейді. "Абат өзінің даналығымен монастырдағы көптеген жас монахтарды осы өнерге толыққанды үйретуге шешім қабылдады" дейді хроникашы ортағасырлық Италиядағы мозаика өнерінің қайта жаңғыруында гректердің рөлі туралы. Архитектура тарихшысы Кеннет Джон Конант Дезидерийдің қайта құруында сүйір аркалар болғанын және готикалық сәулеттің дамуына үлкен әсер еткенін сендірді. 1083 жылы Клунидің абысы Хью Монте-Кассиноға сапар жасады, ал бес жылдан кейін ол Клуни аббаттығында үшінші шіркеуді салуды бастады, ол сүйір аркаларды қамтыды және ортағасырлық сәулетте маңызды өзгеріс болды. 1349 жылы болған жер сілкінісі аббатханаға зақым келтірді, және оның орны қайта салынғанымен, ол ұзақ мерзімді құлдыраудың басталуын білдірді. 1321 жылы Иоанн XXII папасы Монте-Кассино шіркеуін собор етіп жариялады, соның салдарынан монастырьдың епископтық араласудан сақтаған тәуелсіздігі жойылды. Бұл жағдай 1367 жылы бенедиктиндік Урбан V папасымен өзгертілді. 1505 жылы монастырь Падуандық Әулие Юстина монастырымен біріктірілді.

Monte Cassino was rebuilt and reached the apex of its fame in the 11th century under the abbot Desiderius (abbot 1058–1087), who later became Pope Victor III. Monks caring for the patients in Monte Cassino constantly needed new medical knowledge. So they began to buy and collect medical and other books by Greek, Roman, Islamic, Egyptian, European, Jewish, and Oriental authors. As Naples is situated on the crossroad of many seaways of Europe, the Middle East and Asia, soon the monastery library was one of the richest in Europe. All the knowledge of the civilizations of all the times and nations was accumulated in the Abbey of that time. The Benedictines translated into Latin and transcribed precious manuscripts. The number of monks rose to over two hundred, and the library, the manuscripts produced in the scriptorium and the school of manuscript illuminators became famous throughout the West. The unique Beneventan script flourished there during Desiderius' abbacy. Monks reading and copying the medical texts learned a lot about human anatomy and methods of treatment, and then put their theoretic skills into practice at monastery hospital. By the 10–11th centuries Monte Cassino became the most famous cultural, educational, and medical center of Europe with a great library in Medicine and other sciences. Many physicians came there for medical and other knowledge. That is why the first High Medical School in the world was soon opened in nearby Salerno which is considered today to have been the earliest Institution of Higher Education in Western Europe. This school found its original base in the Benedictine Abbey of Monte Cassino still in the 9th century and later settled down in Salerno. So, Montecassino and Benedictines played a great role in the progress of medicine and science in the Middle Ages, and with his life and work St. Benedict himself exercised a fundamental influence on the development of European civilization and culture and helped Europe to emerge from the "dark night of history" that followed the fall of the Roman empire. The buildings of the monastery were reconstructed in the 11th century on a scale of great magnificence, artists being brought from Amalfi, Lombardy, and even Constantinople to supervise the various works. The abbey church, rebuilt and decorated with the utmost splendor, was consecrated in 1071 by Pope Alexander II. A detailed account of the abbey at this date exists in the Chronica monasterii Cassinensis by Leo of Ostia and Amatus of Monte Cassino gives us our best source on the early Normans in the south. Abbot Desiderius sent envoys to Constantinople some time after 1066 to hire expert Byzantine mosaicists for the decoration of the rebuilt abbey church. According to chronicler Leo of Ostia the Greek artists decorated the apse, the arch and the vestibule of the basilica. Their work was admired by contemporaries but was totally destroyed in later centuries except two fragments depicting greyhounds (now in the Monte Cassino Museum). "The abbot in his wisdom decided that a great number of young monks in the monastery should be thoroughly initiated in these arts" – says the chronicler about the role of the Greeks in the revival of mosaic art in medieval Italy. Architectural historian Kenneth John Conant believed that Desiderius' rebuilding included pointed arches, and served as a major influence in the nascent development of Gothic architecture. Abbot Hugh of Cluny visited Monte Cassino in 1083, and five years later he began to build the third church at Cluny Abbey, which then included pointed arches and became a major turning point in medieval architecture. An earthquake damaged the Abbey in 1349, and although the site was rebuilt it marked the beginning of a long period of decline. In 1321, Pope John XXII made the church of Monte Cassino a cathedral, and the carefully preserved independence of the monastery from episcopal interference was at an end. That situation was reversed by Pope Urban V, a Benedictine, in 1367. In 1505 the monastery was joined with that of St. Justina of Padua.

19 ғасырдан бастап

1799 жылы француз революциялық армиясы аббатты тонады. Италиядағы монастырлар 1866 жылы таратылғаннан кейін Монте-Кассино ұлттық ескерткішке айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстың итальяндық науқанындағы Монте-Кассино шайқасында (1944 жылдың қаңтар-майы) аббат қатты зақымдалды. Неміс әскери күштері одақтас әскерлерінің солтүстікке қарай жылжуына кедері келтіру үшін 161 километрлік (100 миль) Густав сызығын құрды. Бірақ, генерал Кесселринг тарихи ескерткішке құрмет көрсеткендіктен, аббат бастапқыда неміс әскерлерінің бекіністерінің бір бөлігі ретінде пайдаланбады. Густав сызығы Тиррен теңізінен шығыстағы Адриатика теңізіне дейін созылды, ал Монте-Кассино 6-шы тас жолға қарап, Римге жолдың кесуін қамтамасыз етті. 1944 жылдың 15 ақпанында аббат америкалықтар бастаған ауыр әуе шабуылдарынан дерлік қирады. Генерал сэр Гарольд Александр көптеген одақтас командирлерінің қолдауымен бомбалауға бұйрық берді, себебі британдық үнді әскерінің офицерлері неміс күштері монастырды басып алғаны туралы бірнеше хабарламалар берген. Алайда, бомбалау кезінде аббатта неміс әскері болған жоқ. Кейінгі тергеулер көрсеткендей, бомбалаудан монастырда қаза тапқандардың барлығы 230 итальяндық азамат, олар паналау іздеп келген. Бомбалаудан кейін монастырдың қираған жерлерін 1-ші парашют дивизиясының неміс Fallschirmjäger десантшылары басып алды, себебі қираған жерлер жақсы қорғаныс позициясын ұсынды. Аббат соғыстан кейін қайта салынды. 1950 жылдардың басында Италия Республикасының президенті Луиджи Эйнауди қайта құруға зор қолдау көрсетті. Папа Павел VI қайта салынған базиликаны 1964 жылдың 24 қазанында киеледі. Қайта құру кезінде аббат кітапханасы қаладағы Сент-Жерром понтификалық аббатханасында орналасты. 2013 жылдың 12 маусымында Рим папасы Франциск оның отставкасын қабылдағанға дейін Монте-Кассиноның аумақтық аббаты Пьетро Витторелли болды. Ватиканның 2014 жылғы 23 қазандағы күнделікті бюллетенінде оның ізбасары Донато Оглиари тағайындалғаннан кейін аббаттың негізгі монастырь аумағынан тыс жерлер Сора Акино Понтекорво епархиясына берілді, қазір Сора Кассино Акино Понтекорво епархиясы деп аталады.

The abbey was sacked by the French Revolutionary Army in 1799. From the dissolution of the Italian monasteries in 1866, Monte Cassino became a national monument. During the Battle of Monte Cassino in the Italian Campaign of World War II (January–May 1944) the Abbey was heavily damaged. The German military forces had established the 161 kilometre (100 mile) Gustav Line, in order to prevent Allied troops from advancing northwards. The abbey itself however, was not initially utilised by the German troops as part of their fortifications, owing to General Kesselring's regard for the historical monument. The Gustav Line stretched from the Tyrrhenian to the Adriatic coast in the east, with Monte Cassino itself overlooking Highway 6 and blocking the path to Rome. On 15 February 1944 the abbey was nearly destroyed in a series of heavy, American led air raids. General Sir Harold Alexander, with the support of numerous Allied commanders, ordered the bombing, which was conducted due to several reports from British Indian Army officers suggesting that German forces were occupying the monastery; the abbey was considered a key observation post by all those who were fighting in the field. However, during the bombing no German troops were present in the abbey. Subsequent investigations found that the only people killed in the monastery by the bombing were 230 Italian civilians seeking refuge there. Following the bombing the ruins of the monastery were occupied by German Fallschirmjäger paratroopers of the 1st Parachute Division, due to the ruins providing excellent defensive cover. The Abbey was rebuilt after the war. In the early 1950s, President of the Italian Republic Luigi Einaudi gave considerable support to the rebuilding. Pope Paul VI consecrated the rebuilt Basilica on 24 October 1964. During reconstruction, the abbey library was housed at the Pontifical Abbey of St Jerome in the City. Until his resignation was accepted by Pope Francis on 12 June 2013, the Territorial Abbot of Monte Cassino was Pietro Vittorelli. The Vatican daily bulletin of 23 October 2014 announced that with the appointment of his successor Donato Ogliari, the territory of the abbey outside the immediate monastery grounds had been transferred to the Diocese of Sora Aquino Pontecorvo, now renamed Diocese of Sora Cassino Aquino Pontecorvo.

Қазыналар

1943 жылдың желтоқсан айында шамамен 1400 құнды қолжазба кодекс, көбінесе әулие аталарға және тарихқа қатысты, сондай-ақ аббатхана тарихымен және Римдегі Китс-Шелли ескерткіш үйінің жинақтарымен байланысты көптеген құжаттар, сақтау үшін аббатхана мұрағатына жіберілді. Неміс офицерлері подполковник Юлиус Шлегель (римдік католик) және капитан Максимилиан Беккер (протестант), екеуі де Германн Герингтің танк дивизиясынан, шайқас басталғанда оларды Ватиканға жеткізді. Дегенмен, ревизионист автор Франц Куровскийдің "Германн Герингтің танк корпусының тарихы: Рейхсмаршалдың әскерлері" атты еңбегінде 120 жүк көлігі монастырь мүліктерімен және сақтау үшін сол жерге жиналған өнер туындыларымен толы болғандығы айтылады. Роберт Эдсел (2006) бұл тонау болуы мүмкін деп болжайды. Көліктер 1943 жылдың қазан айында жүктелді және жөнелтілді, ал Ватиканға жеткізілуіне тек "қарсылықтар" көмектесті, бірақ Неапольдегі Каподимонте мұражайына тиесілі 15 жәшік алынып тасталды. Эдсел осы жәшіктердің 1943 жылдың желтоқсан айында Герингке "туған күніне" жеткізілгенін хабарлайды. Алайда, бұл әлі дәлелденбеген.