Кіріспе

Пауэрлифтерлердің салыстырмалы күшін өлшеу жүйесі. Уилкс коэффициенті немесе Уилкс формуласы – пауэрлифтерлердің әртүрлі салмақ дәрежесіндегі күшін салыстыруға арналған математикалық коэффициент. Формуланың авторы – "Powerlifting Australia" компаниясының бас директоры Роберт Уилкс.

2020 жылғы нұсқа

Формула 2020 жылдың наурыз айында жаңартылды, бұл коэффициенттерді қайта теңгеруге мүмкіндік берді, соның арқасында ерлер мен әйелдердің көрсеткіштері жақсы үйлестірілді және ең ауыр және орташа салмақ категориялары арасындағы тепе-теңдік жақсартылды. Мұндағы – көтерушінің килограммдағы дене салмағы. Көтерілген жалпы салмақ (кг) коэффициентке көбейтіледі, бұл барлық дене салмақтары бойынша стандартталған көтерілген салмақты анықтайды. + Мән Ерлер Әйелдер a 47.46178854 125.4255398 b 8.472061379 13.71219419 c 0.07369410346 0.03307250631 d 0.001395833811 0.001050400051 e 7.07665973070743 × 10−6 9.38773881462799 × 10−6 f 1.20804336482315 × 10−8 2.3334613884954 × 10−8

Қолданылу мерзімі

Бір журнал мақаласы Уилкс формуласын тексеру тақырыбында жазылған. Ерлер мен әйелдердің әлем рекордтарын және 1996 және 1997 жылғы IPF әлем чемпионаттарының әр салмақ санатындағы ең жақсы екі орындаушысын (әр көтергіш үшін 30 ерлер мен 27 әйел) негізге ала отырып, мақала мынадай қорытындыға келді:

Ерлер мен әйелдердің орындық басуы мен жалпы нәтижесінде ешқандай бұрмалаушылық жоқ. Әйелдердің тізе бүгіп көтеруінде орта салмақ санатындағы көтерушілерге қатысты жағымды бұрмалаушылық бар, ал ерлердің тізе бүгіп көтеруінде бұрмалаушылық жоқ. Ауыр салмақ санатындағы ерлер мен әйелдердің өлі көтеруінде сызықтық жағымсыз бұрмалаушылық бар.

Мысал

Вилкс формуласының басты қызметі пауэрлифтинг жарыстарында қолданылады. Ол әртүрлі дене салмағы категорияларындағы ең үздік көтерушілерді анықтау үшін пайдаланылады және ерлер мен әйелдер көтерушілерін салыстыруға да мүмкіндік береді, себебі екі жынысқа да арналған формулалар бар. Жеңімпаздың бірінші, екінші және үшінші орындары өз жасы, дене салмағы және жынысы бойынша ең көп салмақ көтерген қатысушыларға беріледі. Егер бір салмақ санатындағы екі көтеруші бірдей жалпы салмақ көтерсе, онда жеңіл көтеруші жеңімпаз деп есептеледі. Вилкс формуласы әртүрлі категориялардағы абсолютті чемпиондарды анықтау және салыстыру үшін қолданылады. Бұл формула командалық және мүмкіндіктерді теңестіретін жарыстарда да қолданылуы мүмкін, онда команда құрамында дене салмағы әртүрлі көтерушілер болады. Вилкс формуласы, оның алдыңғы формулалары сияқты (О'Карролл және Шварц формулалары), көтерушілердің дене салмағына қатысты күш көрсеткіштерінің өзгешелігіне байланысты туындайтын теңсіздіктерді жою мақсатында жасалған. Бұл физиканың қарапайым заңдарына, адам скелеті мен бұлшықет жүйесінің ерекшеліктері мен шектеулеріне, сондай-ақ кішкентай дене бітімінің қысқа рычагтарына байланысты болады. 100 кг-дан төмен салмақтағы көтерушілердің жалпы нәтижесі дене салмағынан 10 есе артық болатынын, ал ауыр салмақтағылардың мұндай көрсеткіштерге жете алмайтынын ескеріңіз. Вилкс жүйесі – бұл әртүрлі санаттар мен топтардағы барлық көтерушілерді тең шарттарда салыстыруға мүмкіндік беретін, статистикалық түзетулерді қолданатын және айырмашылықтарды ескеретін мүмкіндіктерді теңестіру процесі. Осы жүйеге сәйкес, 320 фунт салмақты және 1400 фунт көтерген ер адамның нормаланған салмағы 353.0 құрайды, ал 200 фунт салмақты және 1000 фунт көтерген (қозғалыс, құрсау және өлім көтерудегі ең сәтті әрекеттерінің қосындысы) көтерушінің нормаланған салмағы 288.4 болады. Осылайша, 320 фунт салмақты көтеруші бұл жарыста жеңіске жетеді. Қызықта, жеңіл көтеруші дене салмағына шаққанда күштірек, оның жалпы салмағы өзінің салмағынан 5 есе артық, ал ауыр көтеруші тек 4.375 есе көтере алады. Осылайша, Вилкс коэффициенті көтерушілерді дене салмағына қатысты салыстырмалы күшке емес, абсолюттік күшке негізделген рейтингке көбірек бағалайды. Бұл жеңіл және ауыр салмақтағы көтерушілер арасында тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді – жеңіл салмақтағы көтерушілердің салыстырмалы күш деңгейі ауыр салмақтағыларға қарағанда жоғары, ал ауыр салмақтағылардың абсолюттік күші жоғары болады.

Баламалар

2018 жылдың соңына дейін IPF федерациясында Уилкс коэффициенті қолданылып келсе, басқа федерациялар өздерінің әртүрлі коэффициенттерін пайдаланады, тіпті NASA сияқты өздері жасаған коэффициенттері де бар. IPF-тің бұл өзгерісі Олимпиадалық ауыр атлетика федерациясының (IWF) 2018 жылдың маусымында қолданыстағы Синклер коэффициентінен Роби балдарына көшу туралы шешім қабылдаған сәтімен бірге болды. Бұрынғы IWF технология директоры Роберт Нагги Роби балдарын есептеу жүйесін әзірледі. Роби балдары әр санаттағы әлемдік рекордтарға негізделген, ал әлемдік рекордқа тең нәтижеге барлық салмақ категорияларында бірдей балл (1000 балл) беріледі. Балама коэффициенттер: Глоссбреннер коэффициенті (WPC), Решель коэффициенті (GPC, GPA, WUAP, IRP), «Ең үздік көтеруші» (OL) немесе NASA коэффициенті (NASA), Шварц/Малоун коэффициенті және Сифф коэффициенті. Барлық коэффициенттер жыныс және дене салмағындағы айырмашылықты ескерсе де, кейбіреулері жас айырмашылығын да назарға алады. Кадеттер мен жастар арасындағы жас топтары үшін Фостер коэффициенті, ал шеберлер (40 жастан асқандар) үшін Маккалох немесе Решель коэффициенті қолданылады.