Кіріспе

Ауыр атлетикадағы термин. Ауыр атлетикада (олимпиадалық ауыр атлетика деп те аталады) екі көтергіштің біріншісі – снач, екіншісі – таза және серпек. Сначтың мақсаты – штанганы бір үздісіз қозғалыспен жерден жоғары көтеру. Сначтың төрт негізгі стилі бар: снач (немесе толық снач), сплит-снач, күштік снач және бұлшықеттік снач. Толық снач – бәсекеде ең көп қолданылатын стиль, ал күштік және бұлшықеттік снач көбінесе жаттығу үшін пайдаланылады, ал сплит-снач сирек кездеседі. Кез келген стильді еденнен, тұрған күйден немесе тіреулерден орындауға болады. Жарыста тек еденнен көтеруге рұқсат етіледі. Снач кезінде көтеруші штанганы мүмкіндігінше жоғары көтеріп, оның астына тартылып, тізелерінде отырып, қолдарын түзу ұстап, штанганы жоғары қабылдайды. Бұл штанганың қажетті биіктігін төмендетіп, көтерушінің көтере алатын салмағын арттырады. Соңында көтеруші толық тік тұрып, штанганы басының үстінде, ал қолдарын толық созып тұрады. Сплит-сначта көтеруші штанганы мүмкіндігінше жоғары көтеріп, толық снач сияқты оның астына тартылады, бірақ аяқтарын алға және артқа бөліп, штанганы тізелегендегіден де төмен қабылдауға мүмкіндік береді. Сплит-снач бұрынғыдай көп қолданылмайды, бірақ кейбір көтерушілер оны кейде орындайды. Күштік сначта көтеруші штанганы мүмкіндігінше жоғары көтеріп, штанганы тек тізе мен жамбасын сәл бүгіліп қабылдайды, бұл штанганы көтеруге қажетті биіктікті арттырып, көтеруге болатын салмақты азайтады. Бұлшықеттік сначта көтеруші штанганы толық созылған қолдармен, жамбасы мен тізесі толық созылып, жоғары көтереді.

Техника

Алып кету көбінесе үш фазадан тұратынымен, Артур Дрекслер серпеліс кезіндегі алты нақты фазаны бөліп көрсетеді.

Бірінші кезең

Көтергіш тартылудың бірінші кезеңін немесе "алдын ала көтеруді" бастайды, аяқтарын жамбас еніне жуық қойып, бақайшақтарын сәл сыртқа бұрады, ал штанга ортаяқ астында орналасады. Тізелер штангаға қарай иілген болуы керек, сондықтан тізе жамбасы штангаға жанасқан немесе оған жақын болуы тиіс. Жамбас жамбастың жоғарғы бөлігі жерге шамамен параллель орналасуы керек, бірақ көтерушіге байланысты сәл жоғары немесе төмен болуы мүмкін. Көтергіштің арқасы түзу, бел омыртқасында шамадан тыс қисаю немесе дөңгелеу болмауы керек, кеуде омыртқасы сәл созылып, иықтары аздап артқа тартылған болуы тиіс.

Вариациялар

Бір қолмен: Ұстау бір қолмен орындалуы мүмкін. Көбінесе гантель немесе гиря қолданылады, бірақ штанга да қолданылуы мүмкін. Бір жақты қозғалыс ретінде, бір қолмен ұстау екі жақты қозғалыстар ғана жасалғанда туындайтын асимметриялық бұлшықет дамуына қарсы тұруға көмектеседі, яғни екі жақты қозғалыста күшті жамбас жалпы жұмыстың артық бөлігін орындайды, ал әлсіз жамбас – жеткіліксіз бөлігін. Бір қолмен ұстауды кезектестіре орындау арқылы, әр қол бірдей мөлшерде жұмыс істейді және осылайша күштің артық тепе-теңдігін болдырмауға немесе түзетуге болады.