Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Үкімет және саясат
Вальдивия коммунасы – Чилидің үшінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі, оны тікелей сайланған әкім (alcalde) және муниципалдық кеңес (consejales) басқарады. Қаланың қазіргі әкімі – Демократиялық революция партиясының Карла Андреа Амтманн Феччи. Бұрынғы әкім – "Independiente UDI" партиясының Омар Сабат Гусман. Чилидің сайлау округтерінде Вальдивия 53-ші сайлау округінің құрамында, Ланко, Марикина, Мафил және Коррал қалаларымен бірге Альфонсо Де Урести (PS) және Роберто Делмастро (RN) депутаттармен өкілдік етіледі. Коммуна 16-шы сенаторлық округтің (Лос-Риос облысы) құрамында ұсынылған. Лос-Риос облысын құру және экологиялық мәселелер соңғы жылдары Вальдивияның саяси аренасында басымдыққа ие болды. Коммунист заңгер Владимир Риеско 2004 жылы Карлос Анвантер табиғат қорығында қара мойынды аққулардың өліміне байланысты CELCO целлюлоза зауытына қарсы сот процесін жетекшілік етті.
The commune of Valdivia is a third level administrative division of Chile governed by a directly elected mayor (alcalde) and a municipal council (consejales). The city's current mayor is Carla Andrea Amtmann Fecci of the Democratic Revolution party. The prior mayor was Omar Sabat Guzmán of the Independiente UDI. Within the electoral divisions of Chile, Valdivia is represented in the Chamber of Deputies by Alfonso De Urresti (PS) and Roberto Delmastro (RN) as part of the 53rd electoral district, together with Lanco, Mariquina, Máfil and Corral. The commune is represented in the as part of the 16th senatorial constituency (Los Ríos Region). The creation of Los Ríos Region and environmental issues have dominated the political scene of Valdivia in recent years. The communist lawyer Wladimir Riesco headed the legal actions against pulp mill enterprise CELCO after the deaths of black necked swans in Carlos Anwandter Nature Sanctuary in 2004.
Экологиялық іс-қимыл
Крусес өзенінің Celco целлюлоза комбинатымен ластануына жауап ретінде азаматтар тобы Accion por los Cisnes (Аққулар үшін әрекет) экологиялық тобын құрды. "Аққулар үшін әрекет" ұлттық газеттердің назарын аударды және сот шешімі арқылы Вальдивия целлюлоза комбинатын уақытша жабуға жетістікке қол жеткізді.
In response to the alleged contamination of Cruces River by the Celco cellulose pulp mill, a group of citizens formed the Accion por los Cisnes (Action for the Swans) ecology group. Action for the Swans attracted the attention of the national newspapers and succeeded in temporarily closing down Valdivia Pulp Mill through a court order.
Экономика және туризм
Вальдивия қаласы мен коммунасы орман шаруашылығына, қағаз және целлюлоза өнеркәсібіне, сондай-ақ орманмен байланысты басқа да салаларға (эвкалипт және Дуглас шыршасының жақын орналасқан плантацияларынан ағаш жинау және өңдеу) көп тәуелді. CELCO, Bomasil және Louisiana Pacific сияқты ірі компаниялар Вальдивия маңында ағаш өңдеу заводтарын ашты. Металлургия, кеме құрылысы және жөндеу де маңызды салалар болып табылады, бұл аймақта Asenav және Alwoplast компаниялары орналасқан. Агроорман шаруашылығы/ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, аквакультура және тағам өңдеу де аймақтың экономикасына үлес қосатын, бірақ одан аз маңызды салалар. (Entrelagos) шоколад фабрикасы аймақтың беделін арттырады, сондай-ақ сыра өнеркәсібі де аймақтың символы және жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болып табылады, оның ішінде Kunstmann сыра зауыты Вальдивияда ең танымал. Сыра, сондай-ақ ет және шұжық өнімдері қаланың неміс мұрасының бір бөлігі болып саналады және жергілікті дәстүр ретінде сақталады. Сауда, мейрамханалар және қонақүйлер туризм саласымен байланысты, бұл Вальдивияның дамитын экономикасының маңызды бөлігін құрайды.
The city and commune of Valdivia rely heavily on silviculture, the pulp and paper industry and other forestry related activities (the harvesting and processing of wood from nearby plantations of eucalyptus and Douglas firs). Large businesses such as CELCO, Bomasil and Louisiana Pacific have established wood processing factories near Valdivia. Metallurgy, naval construction and repairs are also important industries, with the companies of Asenav and Alwoplast based in the area. Agroforestry/agriculture, livestock, aquaculture and food processing are lesser but also important industries that contribute to the region's economy. The chocolate company (Entrelagos) contributes to the image of the region, as does the brewing industry, a symbol of the area and another important part of the local economy, with Kunstmann the most famous brewery in Valdivia. Beer, along with cold cut meat and sausages, is part of the city's German heritage and is preserved as part of the local heritage. Trade, restaurants and hotels link to the tourism industry which represent an important part in Valdivia's growing economy.
Туризм
Вальдивия – Чилидегі тарихи туристік орын, қаланың және оның төңірегіндегі аймақтардың сұлулығы, аймақтың мәдениеті мен тарихы үшін құрметті. Бұл – жыл бойына саяхаттауға болатын қала, бірақ әсіресе жаз айларында (желтоқсан, қаңтар, ақпан) туризм Вальдивия экономикасының маңызды табыс көзіне айналады. 1917 жылдан бері белгілі болған "Вальдивия аптасы" (испан тілінде: Semana Valdiviana) – қаланың негізі қаланған сәттен бастау алған ұзақ дәстүр. Жыл сайын 9 ақпаннан басталатын бұл апта қаланың құрылған күнін еске түсіреді және Вальдивияға өзін туристік орталық ретінде танытуға мүмкіндік береді. "Семана Вальдивиана" шарасында XVII ғасырда испан билігіне қарсы наразылық ретінде бастау алған кемелердің әсем парады, сондай-ақ үлкен қолөнер бұйымдары жәрмеңкесі, ойын-сауықтар мен Лос-Риос аймағының "патшайымын" сайлау рәсімі өтеді. Апта "Noche Valdiviana" (Вальдивия түні) деп аталатын жабылу кешінде әсем фейерверктер мен театрлық қойылымдармен аяқталады. Қала орталығы бай сәулеттік мұраға ие. Оның ең көп талданған ғимараттарының бірі – "Меркадо Мунисипаль" ("қалалық базар"), жергілікті өнімдер сататын және қазірде гастрономиялық және мәдени орталыққа айналған орын. "Конвенто Сан-Франциско" (Сан-Франциско монастыры) және 20 ғасырдың басында салынған еуропалық үлгідегі ғимараттар да танымал. Бүгінде олар қаланың университеттері, мәдени орталықтары мен үкіметтік мекемелерге тиесілі.
Valdivia is a historic tourist destination in Chile, valued for the beauty of the city and surrounding areas, the area's culture and its history. It is an all season city, but during the summer months in particular (December, January, February) tourism is a major source of income for Valdivia's economy. "Valdivian Week" (Spanish: Semana Valdiviana), as it has been known since 1917, is a long held tradition that dates back to the foundation of the city. Starting February 9 each year, it commemorates the city's anniversary and also gives Valdivia the chance to promote itself as a tourism center. "Semana Valdiviana" features an allegorical parade of ships – a tradition that began in the seventeenth century as a protest against the Spaniard authorities – and also includes a big artisan market, fairground rides, and the election of the "queen" of Los Rios. The week ends with fireworks and theatre performances on the closing night, known as "Noche Valdiviana" (Valdivian Night). The center of the city has a rich architectural heritage. One of its most visited buildings is the "Mercado Municipal" ("municipal market"), a local produce market that is also now a gastronomic and cultural attraction. Also popular are the "Convento San Francisco" (Saint Francis Convent) and the European style buildings dating back to the beginning of the 20th century, used today by the city's universities, cultural centers and government.
Университеттер мен колледждер
Вальдивияда бірнеше мемлекеттік және жеке меншік мектептер мен университеттер бар. Ең ірі және ең көне университет – Чилидің Оңтүстік университеті (Universidad Austral de Chile, UACh), ол 1954 жылы Чилидің жеті түпкілікті дәстүрлі университеттерінің бірі ретінде жарлық арқылы құрылған. Оның бас кампусы Исла-Техада орналасқан, бірақ қала және Чилидің оңтүстігінде орналасқан басқа да шағын кампустары мен мүліктері бар. Чилидегі жоғары білім беруді либералдау 1980 жылдары басталғаннан кейін, Universidad Arturo Prat, Universidad San Sebastián, Universidad Santo Tomás және Universidad de Los Lagos сияқты басқа университеттер де Вальдивияда кампустар ашты.
Valdivia is home to several public and private schools and universities. The largest and oldest university is the Universidad Austral de Chile (UACh) that was founded by decree in 1954 as one of Chile's seven original Chilean Traditional Universities. Its main campus is located in Isla Teja but it has other minor campus and properties spread through the city and southern Chile. Since the liberalization of higher education in Chile in the 1980s other universities have established campuses in Valdivia, including Universidad Arturo Prat, Universidad San Sebastián, Universidad Santo Tomás and Universidad de Los Lagos.
Мектептер
Чилидің қалған бөлігі сияқты, Вальдивиядағы ең жақсы мектептердің көпшілігі жекеменшік. 1858 жылы құрылған Instituto Alemán Carlos Anwandter (Deutsche Schule Valdivia) мектебі, Instituto Alemán de Osorno (1854) мектебінен кейін Чилидегі екінші ең көне неміс мектебі болып табылады. Басқа да танымал жеке мектептер – Windsor мектебі және Colegio San Luis de Alba. Ал мемлекеттік мектептердің ішінде Instituto Salesiano de Valdivia, Liceo Rector Armando Robles Rivera және Liceo Comercial жақсы нәтижелер көрсеткен.
Like in the rest of Chile, most of Valdivia's best schools are private. Instituto Alemán Carlos Anwandter (Deutsche Schule Valdivia) founded in 1858 is Chile's second oldest German school after the Instituto Alemán de Osorno (1854). Other notable private schools are Windsor School and Colegio San Luis de Alba. Among public schools Instituto Salesiano de Valdivia, Liceo Rector Armando Robles Rivera and Liceo Comercial have reached good results.
Жолдар мен көпірлер
Вальдивияның көп бөлігі Вальдивия және Калле Калле өзендерінің оңтүстік жағында орналасқан, бірақ қаланың басқа аудандары, мысалы, Исла Теха және Лас Анимас, көпірлер арқылы оған қосылған. Қалаға басты кіреберіс жолдары солтүстіктен Калле Калле көпірі және оңтүстік бағыты. Екеуі де қаланы Панамерикалық тас жолымен байланыстырып, орманды және батпақты жерлерден өтеді. 207-жол Вальдивиядан оңтүстік-шығысқа қарай созылып, қаланы 5-жолдағы Паиллако қаласымен байланыстырады. Калле Калле көпірі – қалада салынған алғашқы көпір, ол Вальдивияны Лас Анимаспен байланыстырып, қалаға солтүстік магистральдық жолды құрайды. Педро де Вальдивия көпірі 1954 жылы салынды және қаланы көптеген неміс иммигранттарының қоныс тепкен Исла Техамен байланыстырады. 1960 жылғы Вальдивиядағы зор жер сілкінісі кезінде Лас Анимас пен Исла Теханы байланыстыратын шағын Каукау көпірі ғана қирады, ал қалған барлық көпірлер жөнделіп, қазірге дейін пайдаланылуда. 1987 жылы Аугусто Пиночет Рио-Крусес көпірін ашты, соның арқасында жағалаудағы Небла қаласымен қатар Торобайо және Пунукапа да автомобиль жолдары арқылы қолжетімді болды. Қалаға басты кіреберіс жолы – Калле Калле көпірі 1990 жылдары кеңейтілді. Жаңа Каукау көпірі қала орталығынан Исла Теха арқылы Пичой әуежайына жылдам жол ашуды көздеген, бірақ құрылыстағы кемшіліктер оны пайдалануға жарамсыз етті.
Most of Valdivia lies on the southern side of the Valdivia and Calle Calle Rivers but other areas of the city, such as Isla Teja and Las Animas, are connected to it by bridges. The main access points to the city are Calle Calle Bridge from the north and a southern route. Both connect the city with the Pan American Highway and run through forested areas and wetlands. Route 207 runs from Valdivia southeast connecting the city with the town of Paillaco at the Route 5. Calle Calle Bridge, the first bridge built in the city, connects Valdivia with Las Animas and forms the northern highway access to the city. Pedro de Valdivia Bridge was built in 1954 and connects the city with Isla Teja, where many German immigrants once lived. During the Great 1960 Valdivia earthquake only the minor Caucau Bridge (connecting Las Animas with Isla Teja) was destroyed, while all other bridges were repaired and are still in use. In 1987 Augusto Pinochet opened Río Cruces Bridge, making the coastal town of Niebla as well as Torobayo and Punucapa accessible by road. Calle Calle Bridge, the main access to the city, was enlarged in the 1990s. The new Caucau bridge was intended to provide a faster route from the city centre to the Pichoy airport via Isla Teja, but the faulty construction made it unusable.
Су жолдары
Автомобиль көпірлері салынар алдында Вальдивияның экономикасы мен тұрғындары айналасындағы өзендердегі кемелерге тәуелді болды, бірақ көпірлер мен тас жолдардың жетіспеуінен өзен маңыздылығын жоғалтты. Бүгінде өзендерді Чилидің ең ірі кеме құрылыс компанияларының бірі – Асенавта салынған немесе жөнделген сауда кемелері мен туристік қайықтар пайдаланады. Туристік қайықтармен үнемі баратын жерлерге Мансера аралы мен Пунукапа жатады. Балық аулау қайықтары да жағалаудан өзен нарығына дейін жүреді. Қазіргі таңда Niebla–Corral бағытындағы бір ғана паром жұмыс істейді, себебі Corral-ға пароммен бару жолмен барудан гөрі әлдеқайда жылдам. Соңғы жылдары өзендер Вальдивияның қоғамдық көлігінде маңызды рөл атқармаса да, "Los Solares" компаниясы, Вальдивия өзенінде күн энергиясымен жұмыс істейтін өзен таксилерін пайдаланатын экологиялық таза компания, жаңа жеке жобаны іске асыруда. Жоба "Транспорте Флувиал Сустайнабле" (TFS, немесе ағылшын тілінде "Sustainable Water Transportation" – "Тұрақты Су Көлігі") деп аталады. Компанияның қазіргі уақытта үш өзен таксисі және кішкентай, тұрақты және жергілікті жерде жасалған жүзбелі ауылы бар, онда тұрақ, кафе және компания кеңсесі орналасқан. Ауыл өз электр энергиясын, сумен жабдықтауын өндіреді және бактериялық ерітінді арқылы өз сарғыш суларын тазартады.
Until highway bridges were built, Valdivia's economy and citizens depended on boat traffic on the surrounding rivers, but with a contraction of bridges and highways, the river has lost its importance. Today, the rivers are used by the commercial ships built or repaired in Asenav, one of Chile's most important shipyard companies, and by tourist boats. Some of the locations that are regularly reached by tourist boats include Mancera Island and Punucapa. Fishing boats also travel inland from the coast to the River Market. Today, just one ferry is still in operation, the Niebla–Corral line, as it is much quicker to reach Corral by ferry than by road. Although in recent years the rivers have not had a major role in Valdivia's public transportation, a new private project is being developed by "Los Solares", an environmentally friendly company that operates solar powered river taxis on Valdivia River. The project is called Transporte Fluvial Sustentable (TFS, or "Sustainable Water Transportation" in English). So far, the company has a fleet of three river taxis, and a small, sustainable and locally designed floating village that includes a pier, a café and the company's offices. The community produces its own electricity, water supply and processes its own wastewater with a bacterial solution.
Әуежайлар
Қалаға негізінен Пичой әуежайы қызмет көрсетеді, ол қаланың солтүстік кіреберіс жолы арқылы қаладан солтүстік-шығысқа қарай 32 шақырым қашықтықта орналасқан және бұл жол қаланы Панамерика тас жолымен байланыстырады. Las Marías әуежайы кішкентай болғанымен, қалаға одан да жақын, бірақ ол негізінен шағын ұшақтар үшін пайдаланылады, онда ешқандай әуе компаниясы рейстер жасамайды.
The city is served mainly by Pichoy Airport, lying 32 km northeast of the city via the north entrance road that connects the city with the Pan American Highway. The smaller but much closer Las Marías Airport is used primarily by small aircraft, with no airlines operating there.