Кіріспе

Карнатакадағы туристік бағыт

Гокарна – Оңтүстік Үндістанның Карнатака штатының Уттара Каннада ауданында орналасқан шағын ғибадатханалық қала. Қаланың халқы шамамен 20 000 адамды құрайды. Шива – қалада ең көп құрметтелген қасиетті тұлға. Гокарнаның басты ғибадатханасы – Махабалешвара, ол Шиваға арналған. Ғибадатханада Шива лингамының (Атмалинга) ең көнесі сақталған деп есептеледі. Гокарна индуизмдегі жеті маңызды қажылық орталығының бірі ретінде танымал. Ол Аханашини өзенінің құйылатын жерінде, бұрын табиғаты таза болған жағалауда орналасқан. Туризмнің өсуіне байланысты қаланың мінезі өзгерді және ол енді тек қажылық орталығы ғана емес, бірақ Шиваға адал көптеген жандар дұға ету және құлшылық ету үшін келуді жалғастыруда. Гокарна – бүкіл Үндістандағы туристер үшін ең жақсы жағажайлардың бірі. Бұл жағажай треккингпен айналысушылар үшін өте танымал.

Этимология

Гокарна – сиырдың құлағы деген мағынаны білдіреді. Бұл жерде Шива сиырдың құлағынан (Притви, Жер-Ана) пайда болған деп есептеледі. Гокарна – екі өзен, Гангвали мен Аганашинидің құлақ пішіндес тоғысқан жерінде орналасқан. Бхагавата Пуранада айтылуынша, осы Кали-Юганың 200 жылы өткен соң, Атмаведа есімді ізгі брахман, өткен өмірінде жасаған кармасының салдарынан қазіргі өмірінде бала сүю мүмкіншілігіне ие болмады. Атмаведа бала таппағанына қатты қайғырып, көмек сұрап дұға ету үшін орманға кетті. Сол жерде ол санньясимен кездесіп, оған өзі мен әйеліне балалы болу мүмкіндігін беруді жалбарыну арқылы өтінді. Саньяси Атмаведаны кармасына қарсы келуден ескертті, бірақ ақырында келісіп, оның әйелі бала сүю үшін жейтін жемісті берді. Атмаведаның әйелі Дхундули жүктілік пен босанудың қиындықтарын бастан өткігісі келмеді, сондықтан санньясиден алған жемісті сиырға берді. Сиырдан адам баласы дүниеге келді, оның барлық мүшелері адамдыкіндей болды, тек құлақтары ғана сиырдың құлақтары еді. Сондықтан балаға Гокарна деп ат қойылды. Бхагавата Пуранада Гокарна ағайынды Гокарна мен Дхундакаридің мекені ретінде еске алынады. Брахма ғаламды жарата алғаны үшін мақтан тұтып, өзінің мақтандығы үшін кешірім сұрап медитация жасауға бейімделді. Ол Шиваның лағынын жойғысы келді. Медитация жасап жатқанда, Шива күтпеген жерден пайда болып, сиырдың құлағынан шықты. Осылайша бұл жер Гокарна, яғни сиырдың құлағы деп аталды. Пураналарда Вишнудың алтыншы аватары Парашурама Кераланы құрғанда, ол Гокарнадан Каньякумариға дейін созылғаны айтылады. Аңыз бойынша, Раванаға Шива Атмалинганы сыйлап, оны алғаш рет жерге қойған жерде мәңгілік тұруын бұйырды. Бірақ Равана ритуалдар орындап жатқанда, Ганеша бала кейпінде келіп, оны Гокарнаға орналастырды. Равана оны жерге қойғаннан кейін оны жылжыта алмады, бірақ линганың бір бөлігін сындырып, әртүрлі бағытта лақтырып жіберді.

Аңыз

Қаланың ең көне аңызы Трета Юга дәуірінде орын алады, онда Равана (Ланканың ракшаса патшасы) Кайлашаға жетіп, Шивадан атмалинга алу үшін қатаң тақуалықпен айналысады, себебі Равананың анасы Шиваның атмалингасына табынуға қатты ниет білдірген еді. Ұзақ тақуалықтан кейін Шива Раванаға атмалинганы сый ретінде берді және оны үйіне алып жүруді бұйырды, оны тіпті қысқа уақытқа да жерге қоймау керектігін, әйтпесе линга оның бұйрығын бұзған жерде мәңгілікке қатып қалады деді. Вишну Равана атмалингаға табынып, әлемге қауіп келтіретінін және Шиваның күшін алғаннан кейін оны ешкім жеңе алмайтынына сенімді екенін білді. Вишну линганы бір жерге орнатудың жолын ойлап тапты. Ол басқа құдайлармен бірге Ганешаға жоспарды орындауды тапсырды. Ганеша келісіп, Гокарнаға брахман болып келді. Равана Гокарнаға жақындағанда, Вишну Равананың үнемі уақытында діни рәсімдерін (Сандиявандхана) орындайтынын білгендіктен, өзінің Сударшана Чакрасымен (диск) күнді жасырды. Равана кешкі рәсімдерді орындау уақыты келді деп ойлап, бір брахман баласын тауып, рәсімдерін аяқтағаннан кейін қайтып келгенше атмалинганы қолында ұстауын сұрады. Ганеша линганы ұстауға келісті, бірақ бір шарты болды: ол линганың салмағын көтере алғанша ұстайды, содан кейін Равананы үш рет шақырады, егер ол келмесе, линганы жерге қояды. Равана рәсімдерін орындап жатқанда, Ганеша оның есімін үш рет шақырды. Равана линганы жерге қойды, бірақ Ганеша жоғалып кетті. Линга бірден жерге мықтап жабысып қалды. Равана құдайлардың алдағанын түсінді және қатты ашуланды. Ол линганы көтеріп алуға тырысты, бірақ ол орын аудармады. Сондықтан ол ашуынан Дхарешвара, Гунвантешвара, Мурудешвара және Шеджешвар храмдарына линганың жамылғыларын лақтырып жіберді. Равана Шива лингасын жерден көтере алмады. Сондықтан ол оны «Махабала» деп атады, яғни «Ұлы күш» деген мағынаны білдіреді. Содан бері линга Махабалешвара деп аталып, оның зор күшін көрсетеді. Шива мұның бәрін жел құдайы Ваюдан естіп, Парвати және құдайлар тобымен бірге жерге келді, осы бес орынды аралап, енді бес түрге айналған лингаға табынды. Ол осы бес жерді өзінің «Панча Кшетрасы» (Бес қасиетті жер) деп атады. Гокарна Содхе және Виджаянагара мемлекеттерінің құрамында болған. Конкан аймағы, Гоа да оның ішінде, португалдықтар басып алған кезде олардың билігіне қарады.

Орналасқан жері

Гокарна Маңғол қаласынан солтүстікке қарай 238 км, Бенгалурудан 483 км және Карвардан 59 км қашықтықта орналасқан. Ол Араб теңізі жағасындағы Карвар аймағында, Гангвали және Ағанашини өзендері арасында жатыр. Гокарна Сураткал және Манипал қалаларынан солтүстікке қарай 200 км жерде. Гокарнаға Кумтадан (30 км), Анколадан (26 км), Карвардан (59 км) және Бхаткалдан (88 км) 66-шы ұлттық тас жолы (NH 66) арқылы автобустармен және таксилермен (maxicabs) жетуге болады. Карнатака мемлекеттік көлік корпорациясы (KSRTC) Панажи, Бенгалуру және Мангалуру қалаларынан қатынайтын алыс қашықтыққа арналған автобустарды іске қосады. Жеке автобус компаниялары (Vijayanand Roadlines VRL, Sugama, Sea Bird және т.б.) Бенгалуру қаласынан Гокарнаға күн сайын түнгі рейстер жасап тұрады. Мумбай – Маңғол және Гоа – Маңғол бағыттарындағы Конкан темір жолы арқылы да Гокарнаға баруға болады. Темір жол станциясы (Гокарна жолы деп аталады) қаладан 10 км қашықтықта орналасқан. Станцияда шалғай жатқандар үшін қарапайым бағамен бөлмелер бар. Мацьяганда экспресі, KSR Бенгалуру – Карвар экспресі, Пурна экспресі, Марусагар экспресі, Маңғол қалалық және DEMU қалалық пойыздары сияқты маңызды пойыздар мұнда күн сайын тоқтайды. Гокарнаға ең жақын әуежайлар – Карнатакадағы Хубли әуежайы (тек ішкі рейстер), Гоадағы Гоа халықаралық әуежайы және Карнатакадағы Баджпедегі Мангалуру халықаралық әуежайы. Жақын маңдағы ауылдар: Банкикодла Ханехалли, Саникатта, Тадади, Торке, Мадангере, Маскери, Адигон, Нелагуни және Биджжур.

Жағажайлар

Гокарнаға апаратын қисық жолмен жүру – көркем жағдай, бір жағында таулы жерлер мен Батыс Гаттар, екінші жағында Араб теңізі жатыр. Гокарна жағажайларымен әйгілі. Гокарнаның бас жағажайы қала ішінде, ал Кудле жағажайлары батысқа қарап орналасқан. Ом жағажайы, Жарты ай жағажайы, Бейбіт жағажайы (Толық ай деп те аталады) және Белекан жағажайы оңтүстікке қарайды. Гокарна жағажайы қаланың жағалауын құрайды, солтүстікке қарай Бас жағажайға жалғасады, ал қалған төрт жағажай оңтүстікке қарай орналасқан. Гокарна Бас жағажайын негізінен үндістандық паломниктер пайдаланады. Бас жағажай – серфингке танымал, кең жағажай. Кудле мен Ом Гокарна қаласынан шамамен 6 км қашықтықта, лайлы төбе бойымен орналасқан. Оларға рикшамен немесе жаяу жетуге болады. Жарты ай мен Бейбіт жағажайлары Ом жағажайынан әрі орналасқан, оларға тек жаяу немесе қайықпен баруға болады. Ом жағажайы осылай аталуына себебі – оның пішіні қастерлі ॐ Ом символына ұқсайды. Ом жағажайы табиғи түрде Ом пішіндес, демалыс күндері жергілікті туристерді қызықтырады. Онда бірнеше шатырлар мен дәмханалар бар, сондай-ақ басқа жағажайларға қайықпен қатынау мүмкіндігі де қарастырылған.

Жағажайда жаяу жүру және кемпинг

Бес жағажайдан тұратын саяхатқа Paradise Beach, Half Moon Beach, Om Beach, Kudle Beach және Gokarna Beach кіреді. Мектептің белгілі түлегі – қатерлі ісіктерді зерттеу ғалымы Нараян Садашив Хосман.