Кіріспе

Атлин/Áa Тлейн Теикси провинциялық паркі – Британдық Колумбия провинциясындағы провинциялық парк. Провинцияның шалғайғы солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан бұл парк кең аумақты қарағайлы орман, альпілік тундра және мұздық жерлерді қорғайды. Провинциядағы ең ірі табиғи тұщы су көлі – Атлин көлінің оңтүстік үштен бірі парктің шегінде жатыр. Парк дамымаған; одан ешқандай жол өтпейді және парк ішінде ешқандай жабдық, керек-жарақ, жабдықталған кемпинг алаңдары немесе күтілген жаяу жолдар жоқ. Бұл аймақ Атлин көліне қатысты жоспарланған су электр стансалары және көлдің экологиялық жағдайына және төңірегіне зиян келтіруі мүмкін деген пікірдегі экологиялық ұйымдар арасындағы даулардың орталығына айналды.

Тарих

Атлин – тлингит тілінде "үлкен су кеңістігі" деген мағына беретін Áa Tlein сөзінің ағылшыншасы. Бұл аймақты Таку өзенінің тлингиттері көп жылдар бойы пайдаланған, мұны аймақтағы шамамен 40 қазба археологиялық орында табылған артефакттар куәландырады. Атлиннің пайда болу себебі – алтын. Алтын іздеу қозғалысы 1898 жылы Атлин көлі аймағына келді және ол Клондайк алтын іздеуінің ең табысты салаларының бірі болды. 1899 жылғы кен өндірісінің соңына қарай 5000-ге жуық адам бұл аймаққа жиналды, ал Атлин қарбалас және маңызды қалаға айналды. Қазіргі саябақтағы шағын өзендер іздеу жұмыстарына тартылған болса да, олардың ешқайсысынан алтын табылмады. Өндіріс алғашқы жылдары ең жоғары болғанымен, Атлин кеніші бүгінгі күнге дейін өнім береді. Жалпы алтын өндірісінің көлемі 23 миллион доллардан асты. 1970 жылдардың басында BC Hydro компаниясы Атлин көлінен Таку өзеніне суды бұруға арналған туннель салуды көздейтін гидроэлектрлік жобаны ұсынды. Жергілікті ортаға зиян келтіруі мүмкін деген опасымен, провинциялық үкімет 1973 жылы Атлин көлі мен оның төңірегін қорғау үшін аймақта провинциялық саябақ құруды жөн көрді. Саябақтың қоршаған ортасын қорғау мәселесі Юкон Энержи компаниясының Атлин көлінің шығысында су деңгейін тұрақтандыру үшін бөгет салу туралы ұсынысына байланысты қайта көтерілді. Yukon Energy компаниясы бөгеттің қыс айларында суды сақтап қалу үшін қажет екенін, бұл өз кезегінде электр энергиясына сұраныс ең жоғары болатын айларда төмен ағысқа гидроэлектр энергиясын өндіруге мүмкіндік береді деп мәлімдеді. Экологтар бөгеттің экологиялық зиян келтіріп, көлдің форелі және басқа балықтардың Атлин мен жақын жердегі көлдер арасындағы қозғалысын бұзуы мүмкін екенін айтты. Көптеген жергілікті тұрғындар көл деңгейінің көтерілуіне байланысты су тасқыны мен жағалау эрозиясының күшеюіне қатысты алаңдап, бұл ұсынысқа қарсы болды. Атлиннің кең мұздықтары жақында мұзтанушылар мен басқа ғалымдардың қызығушылығын тудырды. Олардың зерттеулері саябақтың табиғатты сақтау құндылығы туралы хабардарлықты арттыруға көмектесті.

Орналасуы мен көлемі

Британдық Колумбиядағы Атлиннен оңтүстікке қарай 20 шақырым қашықтықта, Атлин көлін қоршап орналасқан. Паркке көлікпен бару мүмкін емес. Негізгі жол – қайықпен немесе ұшақпен, бірақ жаяу немесе атпен де баруға болады (өлкелік биліктен парке ат кіргізуге рұқсат алғаннан кейін). Парктің ауданы 301,140 гектарды құрайды.