Аухлин: Шотландияның тарихи және географиялық шолуы
Auchlyne
Аухлин – Шотландиядағы Старлинг аймағындағы шағын елді мекен. Лох-Тей көлінің жанында, Перттен Обангә дейінгі A85 жолынан бес шақырымдай қашықтықта орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аухлин (шотланд гаэль тілінде: Achadh Loinne) – Шотландияның Стирлинг қаласындағы шағын ауыл. Ол Киллиннің батысына қарай, Лох-Тей көлінің жанында, Перттен Обанға дейінгі A85 басты жолынан шамамен бес миль қашықтықта орналасқан. Ауылда 3 үй, үлкен сарай (ілесіп жатқан қызметшілер бөлмелерімен, қоршалған бақшамен және үй жануарларына арналған жайлармен бірге) және ферма бар, тұрақты 10 тұрғыны тұрады. Гайанада да Аухлин деген жер бар. Олардың тікелей байланысы бар ма, әзірге белгісіз. Гайанадағы Аухлиннің атын шотландтық қойған болуы мүмкін, себебі Аухлин – гаэль тілінен шыққан есім. Сондай-ақ, Шотланд қауымдық шіркеуі басқаратын Аухлин иелігі де бар.
Auchlyne (Scottish Gaelic: Achadh Loinne) is a small hamlet in Stirling, Scotland. It is located approximately five miles west of Killin on Loch Tay, off the main A85 road that runs from Perth to Oban. It consists of 3 houses, a large mansion house (complete with adjoining servants quarters, walled garden and kennels) and a farm, and has 10 permanent residents. There is also an Auchlyne in Guyana. It is unknown if there is any direct link. It is likely that Auchlyne, Guyana was named by a Scot, since Auchlyne is a typical Gaelic derived name. There is also an Auchlyne Estate, which is governed by the Scottish Congregational Church.
Топонимика
"Аухлин" атауы гэль тілінен шыққан "Ахад Лoinне" деген сөзден келген. "Ахад" сөзі "дала" мағынасын білдірсе, "Loinне" сөзі Пертшир гэль тілінде "шанақ алаңы" немесе "жақсы күйде / сырт келбеті" дегенді білдіруі мүмкін. Тарихи жазбаларда бұл атау "Ахлин" немесе "Аухлин" деп те кездеседі.
The name "Auchlyne" comes from the Gaelic Achadh Loinne. Achadh means "field", whereas Loinne may mean "stack yard" (in Perthshire Gaelic) or "in good condition / appearance". Historically, the name may have been "Achline" or "Auchlin".
Орналасқан жері
Аучлин Глен Дохарттың солтүстік жағында орналасқан, мұнда жазық өзен жазығы Бредалбейн төбелеріне айналады. Батысында Батыс Аушлин арнасы, шығысында Шығыс Аушлин арнасы бар. Аушлин – Breadalbane аймағында, ирланд тілінен шыққан Bràid Albainn немесе Bràghad Albainn сөздерінен алынған, яғни "Альбаның немесе Шотландияның жоғарғы бөлігі". Жақын жердегі елді мекендер: Аушессан (Achadh an Easan, шамамен "кішкентай сарқырамасы бар дала"), Ардчайл (Ard Choille, "жоғары орман" деген мағынада), 1867 жылғы карта, Лиангарстан, Ледчарри (суреті, алыста Иннишеван көрінеді), Крофтчос, Суи ("орындық" мағынасында), Луиб ("қисылу" мағынасында; Дохарт өзені Луибтің төменгі жағында S-тәрізді бұрылыс жасайды), Бовайн (Both Mheadhain, "орталық шатыры" деген мағынада, Аушлин мен Киллиннің арасында орналасқан. 14 ғасырдан бастап Бовайн МакНаб кланының басшысының резиденциясы болған) және Лескин. Ледчарриден Балкухиддерге, Макларен кланының резиденциясына және Роб Рой Макгрегордың туған жеріне дейін төбе арқылы өтетін жол бар. Бен-Мордың етегінде, Аушессанның жанында Роб Рой Макгрегорға тиесілі болған деген коттедж орналасқан. Аушлинді қоршаған екі арна Breadalbane гидроэлектрлік схемасының Киллин бөлігінің құрамына кіреді, ол Шығыс және Батыс Аушлиннің су жинау алаптарынан судың көп бөлігін алып, оны Глен Дохарттың солтүстігіндегі екі шақырым қашықтықтағы Лох Лионға, таудың ішіндегі су асты құбырлар мен туннельдер жүйесі арқылы тасымалдайды. Аушлиннен жүйеге қуат беретін көптеген кішкентай бөгеттерге қол жеткізу үшін, сондай-ақ тау арқылы Глен Лочиге су жеткізетін туннельдің оңтүстік жағына ауыр техниканы кіргізу үшін жол салынған. Бұл жоба 1961 жылы аяқталды. "Гидроборд" компаниясы мүліктің иелерінен рұқсат алып, оларға жолды тегін пайдалану құқығын берген.
Auchlyne is located on the North side of Glen Dochart where the flat river plain gives way to the Breadalbane Hills. It is bracketed by the West Auchlyne Burn to the west and the East Auchlyne Burn to the east. Auchlyne is in Breadalbane, from the Gaelic Bràid Albainn or Bràghad Albainn, meaning "the upper part of Alba or Scotland". Nearby settlements are Auchessan (Achadh an Easan, possibly "the field with the little waterfall"), Ardchyle (Ard Choille, meaning "high wood"), 1867 Map, Liangarstan, Ledcharrie (image, with Innishewan in the distance), Croftchoes, Suie (meaning "seat"), Luib (meaning "bend"; the River Dochart does make an S bend below Luib), Bovain (Both Mheadhain, meaning "the middle hut", lying as it does near halfway between Auchlyne and Killin. From the 14th century, Bovain was the seat of the Chief of the Clan MacNab) and Leskine. A right of way leads from Ledcharrie over the hill to Balquhidder, seat of the Clan MacLaren and home to Rob Roy MacGregor. At the foot of Ben More, near Auchessan is a cottage which supposedly belonged to Rob Roy MacGregor. The two burns that enclose Auchlyne are part of the Killin section of the Breadalbane Hydro Electric Scheme, which takes almost the entire runoff from the East and West Auchlyne burn catchment areas and transports it to Loch Lyon, two glens to the North of Glen Dochart, through a system of submerged pipes and tunnels through the hillside. A road was created from Auchlyne to allow access to the many small dams that feed the system, and also to enable heavier machinery to gain access to the south end of the tunnel that carries the water through the mountain to Glen Lochy. This scheme was completed in 1961. The Hydroboard were granted permission to create the road by the owners of the estate, in return for free use of the road by the estate.
Тарих
Бридалбейннің үшінші графы салған сарай 1760 жылы салынған. Аушлин шаруашылығының төменгі жазықтарында шіркеудің қираған қалдықтары бар, және ол ординанс карталарында жерлеу орны ретінде көрсетілген. Суи төбесінде де жерлеу орны бар. Аушлин төңірегіндегі төбелерде және батпақтарда көптеген қолданыстан шыққан және қираған шаруашылық ғимараттары бар. Аушлиндегі үш үйдің бірі – "Ескі күзетші" коттеджі, қазіргі иесі, Аушлин иелігінің иесі көшіп келгеннен кейін 30 жылдан астам уақыт бұрын кеңейтіліп, жаңартылған. "Ескі күзетші" коттеджінің бастапқы келбетін Санкт-Эндрюс университетінің мұрағат суреттерінің бірінде көруге болады. Қалған екі үй – заманауи бунгало, олардың бірінде қазіргі күзетші тұрады. 1824 жылы бұл үй химияшы сэр Хамфри Дэвидің назарына ілікті. Ұлыбритания Корольдік институты Хамфридің ағасы Джон Дэви көшірген хатты сақтайды, онда Хамфри мүлікке деген қызығушылығын білдірген. Ұлттық мұрағаттағы құжаттар Аушлиннің Гренвилл отбасына, Букингем герцогтарына тиесілі немесе жалға алынған отыздан астам мүліктердің бірі болғанын көрсетеді. Олар 1847 жылы үй шаруашылығының тізімін жасау және бағалау жүргізген, оның нәтижелері Шотландия Ұлттық мұрағатында сақтаулы. 1848 жылғы каталогта Аушлинге қатысты бір жазба бар, онда Букингем және Чандос герцогтары, "Чандос маркізі" атауымен, 1837 жылдың тамызында "көмектескен достарынан" ұнтақ құтысын және оқ-дәрі белбеуін алғандығы айтылған, бұл, әрине, "Ұлы он екінші" күні немесе одан кейін жартай құсы аң аулаудан кейін болған. Бұл мерзімдер 1847 жылғы тізім мен бағалау 1848 жылғы сатуға дайындық үшін жасалғанын көрсетеді. Сатуға бірінші және екінші герцогтардың ысраптылығы мен ақымақтығы себеп болды. Аушлин үйін 1858 жылы "Қара ханзада" деп аталатын Махараджа Дулип Сингх, Пертшир жергілікті тұрғындарының Шотландияға келген алғашқы үнді ханзадасы жалға алды. Оның әкесі – Ранжит Сингх, Панджабтың аңызға айналған арыстаны, Үндістандағы сикхтер патшалығын басқарған. Ол Лорд Бридалбейнден Мензис қамалынан жалға алғаннан кейін Аушлинге көшті, бірақ 1860 жылы Англияға қайтып кетті. Брейдалбейн иелігіндегі сарайды 1888 жылы Crabbie's Green Ginger иесі Джон М. Крэбби жалға алды. Кейін 1893 жылы оны Джон Крэббидің ұлы, капитан Крэбб жалға алды. Тегінің өзгеруіне себеп – капитан Крэбб Эдинбургтағы Жаңа клубтан шығарылып, отбасының саудамен айналысқандығына байланысты есімін өзгертуге мәжбүр болды. Крэбб отбасы мүлікті сатып алып, содан бері сонда тұрып келеді. Аушлин орналасқан Брейдалбейн аймағында Брейдалбейннің Кемпбеллдері тұрған.
The mansion house, built by the Third Earl of Breadalbane, from whom it could be rented, dates from 1760. In the fields below Auchlyne Farm are the ruins of a chapel, which is also marked as a burial ground on Ordnance Survey maps. There is also a burial ground site on a mound below Suie. There are numerous disused and ruined croft buildings in the hills and moors around Auchlyne. Of the three houses in Auchlyne, one, the Old Keepers cottage, has been extensively extended and remodelled since its current owner, the owner of Auchlyne Estate, moved in over 30 years ago. The Old Keepers cottage can be seen in its original guise in one of the St Andrews University Archive pictures. The remaining two houses are modern bungalows, one of which is home to current keeper. In 1824, the estate caught the eye of Sir Humphry Davy the chemist. The Royal Institution of Great Britain retain a letter copied by his brother John Davy in which Humphry expressed his interest in the estate. Papers in the National Archives suggest that Auchlyne was one of over thirty properties either owned or leased by the Grenville family, Dukes of Buckingham, who evidently commissioned a household inventory and valuation in 1847, which is retained by the National Archives of Scotland. There is also reference to Auchlyne in an item in a catalogue of 1848, which details the receipt by the Dukes of Buckingham and Chandos, under the title "Marquis of Chandos", of a powder flask and shot belt from some "obliged friends" in August 1837, no doubt after a days grouse shooting on or after the Glorious Twelfth. These dates suggest that the 1847 inventory and valuation was in preparation for the 1848 sale. The sale was necessary due to the combined extravagances and follies of the first and second Dukes. Auchlyne House was rented in 1858 by "The Black Prince", as the Perthshire locals called Maharajah Duleep Singh, the first Indian prince to visit Scotland. His father was Ranjit Singh, the legendary Lion of the Punjab, who ruled the Sikh kingdom in India. He took Auchlyne from Lord Breadalbane when his lease of Castle Menzies expired, but in 1860 moved to England. The mansion house on the Breadalbane Estate was rented by Mr John M. Crabbie, of Crabbie's Green Ginger fame, in 1888. It was rented later, in 1893, by John Crabbie's son, a Captain Crabbe. The discrepancy in the surnames arose because Captain Crabbe had to change his name after being blackballed from the New Club in Edinburgh because his family were in trade. The Crabbe family bought the property and have lived there since. Breadalbane, the region in which Auchlyne is located, was home to the Campbells of Breadalbane.
Аушлин және Суи есімдіктері
Аушлин және Суи иеліктері тиісінше 18 000 акр (73 км2), 10 611 акр (43 км2) және 7500 акр (30 км2) жерді қамтиды және Глен Дохарттың солтүстік жағында Киллиннен Аушессанға дейін (Аушлин иелігі), ал оңтүстік жағында Лиангарстаннан Бен Морға дейін (Суи иелігі) созылады. Иелік ауыл шаруашылығы және спорттық қызметпен айналысады. Шаруашылық бөлімінде қара бет және шевиот қойлары, сондай-ақ Иннишеван шаруашылығында орналасқан Бенмор тобына жататын тұқымдық биік тау малдары өсіріледі. Спорттық қызметтерге қызыл бұғы аңғару, форель және лосось балық аулау, сондай-ақ қызыл жартас үйрек ату кіреді. Аушлинде бұрынғы құс ату орнының қалдықтарын әлі де көруге болады. Отбасы әлі де Аушлиндегі сарайда тұрып, бүгінгі күнге дейін иелікті басқарып келеді.
Auchlyne and Suie Estates run to just over 18,000 acres (73 km2), 10,611 acres (43 km2) and 7500 acres (30 km2) respectively) and stretch from Killin to Auchessan on the north side of Glen Dochart (Auchlyne Estate), and from Liangarstan to Ben More on the south side (Suie Estate). It operates both agricultural and sporting operations. On the farming side, there are Blackface and Cheviot flocks, as well as a herd of pedigree Highland cattle, the Benmore Fold, based at Innishewan Farm. On the sporting side, the estate offers red deer stalking, trout and salmon fishing and walked up red grouse shooting. The remains of the driven grouse butts can still be seen on Auchlyne. The family still lives in the mansion house at Auchlyne and runs the estate to this day.