Кіріспе

Месаид (مسيعيد, сондай-ақ Умм Саид деп те аударылады) – Катар астанасы Доханың оңтүстігінде орналасқан Аль-Вакра муниципалитетіндегі өнеркәсіптік қала. 20-ғасырда Катардағы ең маңызды қалалардың бірі болған Месаид, ең ірі өнеркәсіптік аймақ және Духаннан келіп түсетін мұнайды сақтау орталығы ретінде танымал болды. Месаид пен оның өнеркәсіптік аймағын QatarEnergy құрамындағы "Mesaieed Industry City Management" басқарады, ол 1996 жылы құрылған.

Тарих

Месаиед 1949 жылы КатарЭнерджи компаниясы жағалаудағы бұрынғыдан қоныстанбаған жерде танкер терминалы ретінде құрылды. Компания Доха мен Әл-Уакрадағы жұмыс істейтін халыққа жақындығы мен судың тереңдігіне байланысты осы жерді таңдады. Бұл 20 жылдан астам уақыт бойы Катардағы жалғыз терең су порты болды. 1950 жылы антрополог Генри Филд Катарға сапар шегіп, бір жылдан кейін зерттеулерін жариялады. Ол жерде ол әйгілі жергілікті шейх Мансур бин Халилмен сұхбаттасып, бедуин Аль Хибаб тайпасының негізінен Месаиедте мал жайып жүргенін және аймақта шамамен 100 шатыр бар екенін білді. 1960 жылдың мамыр айында Месаиедтегі Катар Мұнай компаниясының жұмысшылары алты катарлық қызметкерді жұмыстан босатуға және үнді қызметкерімен болған төбелес салдарынан бір қызметкерді жұмыстан шығаруға наразылық білдіріп, ереуілге шықты. Шейх Халифа бин Хамад Аль Тани британдықтармен хат алысып, жұмыстан босатулардың дұрыс екенін және жұмысшылардың ереуіл құқығын қолдамайтынын мәлімдеді. Катар Мұнай компаниясының басшы қызметкерлерімен ереуілшілердің арасында бір-екі рет қақтығыс болғанымен, ереуіл көбінесе бейбіт өтті. Ереуіл Катардың тағы бір өнеркәсіптік қаласы Духанға тарар деген қорқынышпен шейх Халифа сол айда Месаиедке 40 полиция қызметкерінен тұратын күш жіберді.

Әкімшілік

Ол бастапқыда толыққанды QatarEnergy компаниясымен басқарылды. QatarEnergy 1956 жылы бас кеңсесін Духаннан Месаиедке көшіргеннен кейін жұмысшылар лагерьлері мен инфрақұрылымын кеңейтуге кірісті. Үкімет компанияның өтінішіне келісіп, аймаққа толық құқық беруге рұқсат берді, сондай-ақ 1960 жылға дейін мұнай және табиғи газ өнеркәсібіне қарағанда Доханың дамуына басымдық берді. 1960 жылдары мұнай және табиғи газтан түсетін кірістердің жылдам өсуі және 1972 жылы Халифа бин Хамад Аль Танидің билікке келуі үкіметтің аймақтың бір бөлігін бақылауға алуына себеп болды. 2006 жылы таратылып, Әл-Вакра муниципалитетіне қосылды. 1999 жылы Катарда Орталық муниципалдық кеңесінің алғашқы еркін сайлауы өткен кезде Месаиед 11-ші сайлау округінің орталығы болып белгіленді. Ол келесі үш сайлауда да осы мәртебесін сақтап, 2015 жылғы бесінші муниципалдық сайлауда 20-шы сайлау округімен біріктірілді. 1999 жылғы алғашқы муниципалдық сайлауда Мохаммед Хамад Аль Шави Аль Марри 48,8% немесе 60 дауыс жинап жеңіске жетті. Сол жылы Сауд Аль Авад Аль Досари 41,5% немесе 51 дауыспен екінші орынды иеленді. 2007 жылғы үшінші муниципалдық сайлауда Саид Али Әл-Марри сайлау округінің өкілі болып сайланды. Әл-Марри 2011 жылғы сайлауда өз орнын сәтті сақтап қалды.

География

Месаид Катардың оңтүстік-шығыс жағалауында, Катар астанасы Дохадан оңтүстікке қарай орналасқан. Ол Аль-Вакра муниципалитетіне жатады. Басқа қашықтықтарға Аль-Вакра – 21 км, Умм Салал Али – 63 км, Мадинат аш Шамал – 143 км, Аль-Хор – 93 км және Духан – 74,6 км кіреді. Шығыс бөлігі жағалаудағы сабхалармен қоршалған төменгі, жартасты үстіртте орналасқан. Сабха аймағы ұзын, ал ені орташа есеппен шамамен және арасында. Месаидтың оңтүстік бөлігі құмдық төбелермен сипатталады. Жағалаудың солтүстік-шығысында, тұрғын үй бөлімі орналасқан жерде, теңіз деңгейінен 9 метр биіктікте жатқан құмды төбелер бар. Месаид жағалауында шамамен 262 гектар мангр өсімдіктері бар. Қалған топырақтар эолдық шөгінділермен қапталған. Ол әктас тау жыныстарына негізделген, олар теңіз деңгейінен 0,25 метрден 8 метрге дейінгі тереңдікте кездеседі. Өнеркәсіптік аймақтың стратегиялық орналасуы және жоғары су деңгейі Месаидтің жер асты суларының ластанбауын қамтамасыз етеді. 2010 жылы Катар Статистикалық Басқармасы жүргізген Месаидтің жағалау суларының зерттеуінде оның максималды тереңдігі және минималды тереңдігі анықталды. Сонымен қатар, судың орташа pH көрсеткіші 7,87, тұздылығы 52,47 psu, орташа температурасы 22,91°C және еріген оттегінің мөлшері 5,47 мг/л болды.

Климат

Катар метеорология департаментінің мәліметінше, 2017 жылдың ақпанына дейін Месаиед Катардағы ең төмен температураны тіркеген қала болып саналды – 1964 жылғы қаңтарда 3,8 градус Цельсий. Бұл рекорд 2017 жылдың ақпан айында Абу-Самрада 1,5 градус Цельсий тіркелген кезде жаңаланды. Төменде Катар Статистика органынан алынған Месаиедтің климаттық деректері келтірілген.

Даму

Катар үкіметінің 2030 жылғы Ұлттық көрінісінің бір бөлігі ретінде, 2010 жылы Месаиед өнеркәсіптік аймағының портына стратегиялық жақын жерде ірі портты салуға 7,4 миллиард долларлық жоба басталды. Хамад порты деп аталған бұл порт 2016 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілді және ауданы .

Туризм

Туризм Месаиедтің шөлді аймақтарымен, негізінен қаланың оңтүстік-шығысында шектеледі. Месаиед жағалауындағы жағажай курорттары Қатардың ең маңызды туристік аймақтарының қатарында саналады. Басты туристік курорт – Sealine Beach Resort, онда қонақүй, виллалар мен су спорты мүмкіндіктері бар. Шығыс жағалаудағы құм төбелері шығаратын дыбыстары үшін "әуенді құмдар" деп белгілі. 2012 жылы Barwa Group Месаиедтің оңтүстік аймағында үлкен туристік курорт салу үшін құрылыс жобасын бастады. Әл-Афжа мұралық ауылы – Месаиедтің батыс шекарасында орналасқан мәдени тартымды орын.

Телекоммуникациялар

Месаид орталық коммутаторлық станциясы 1978 жылы 3000 желілік сыйымдылығымен аяқталды. Мемлекеттік статистика мәліметтері бойынша, 1980 жылы орнатылған телефондардың жалпы саны 405 болды. Келесі жылы Катар Ұлттық Телефон Қызметі телефон жүйесін жан-жақты дамытып, телефондардың санын шамамен екі есеге көбейтіп, 808 телефонға жеткізді.

Көлік

Месаиедтегі алғашқы жолдар 1940 жылдардың соңында Qatar Petroleum (қазіргі Qatar Energy) компаниясымен салынды. Олар 1955 жылы асфальтталды. 1960 жылдары жолдар тозып, бүлініп қалды, ал 1968 жылы үкімет Месаиедтен Әл-Вакраға дейінгі жол жүйесін дамыту жауапкершілігін өз мойнына алды. 1977 жылы Уильям Л. Перрейра және әріптестері жол жүйесінің жобасын жасады, сондай-ақ сол жылы Жұмыс істейтін басқарма құрылыс жұмыстарын бастады. Дохадағы Әл-Ганим автобус станциясына Месаиедтен әр 30 минут сайын арзан қоғамдық автобус қатынайды. Қазіргі уақытта 2B кезеңінде іске қосылған Месаиед метро станциясының құрылысы жүріп жатыр. Құрылысы аяқталғаннан кейін ол Доха метрополитенінің Оңтүстік Қызыл желісінің бөлігіне қосылады.

Инфрақұрылым

1950 жылдары, өнеркәсіптік қала ретінде құрылғаннан кейін көп ұзамай, «Катар Мұнай» компаниясы 75 төсектік аурухананы басқарды. Аймақта серіктейтін әуежай да болған. Месаид 1975 жылдың соңында алғашқы мемлекеттік денсаулық сақтау клиникасын ашты. Месаидтің бас жоспары 2006 жылы жасалды және оның мазмұны 2006 жылдан 2030 жылға дейінгі 25 жылға қаланың дамуын бағыттайды. Онда электр энергиясы, мұнай-химия өнеркәсібі, мұнай-химия емес өнеркәсіптер, тұрғын үйлер, жасыл белдеулер, кеме қатынасы және қалдықтарды жою сияқты мемлекеттік және жеке инфрақұрылым үшін жерді бөлу жоспары көрсетілген. Месаидте бес банк жұмыс істейді: «Катар Ислам банкі» (QIB), «Доха банкі», «Катар Ұлттық банкі» (QNB), «Катар коммерциялық банкі» (CBQ) және «Гонконг пен Шанхай банктік корпорациясы» (HSBC). HSBC заманауи пошта ғимаратының ішінде орналасқан (Катардағы екінші ірі пошта ғимараты). 1974 жылы құрылған QNB филиалы Дохадан тыс ашылған банктың алғашқы филиалдарының бірі болды. Сауда орталығының жанында «Souq Mesaieed» деп аталатын үлкен базар орналасқан. Бұл базар тұрғын үйлер мен сауда орындарын қамтиды және 45 576 м² аумақты алып жатыр. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, базарында 100-ден астам кәсіпорын орналасқан, олар шаштараздықтан кір жуу қызметтеріне, мейрамханалар мен кафелерге дейін қамтиды. Сонымен қатар, базарда 70 коммерциялық кеңсе де бар.

Спорт

Месаиедтегі төзімділік жолы 2006 жылғы Азия ойындарындағы төзімділікпен жүру жарысына төңкерілді. Бұл жол 2013 жылғы CHI Al Shaqab төзімділік жарыстарын да қабылдады. Месаиедте QatarEnergy ұйымдастырған ұлттық спорт турнирлерін өткізетін спорт кешені бар.

Месаид хоккей клубы

МХК 2011 жылғы қазанда түрлі компаниялардан келген ойыншылармен құрылған. Осы уақыттан бері клуб Қатар хоккей федерациясы (QHF) ұйымдастырған әртүрлі турнирлерге қатысып келеді. Клуб 2013 жылғы маусымда Қатар хоккей лигасына қосылды.

Аль Бануш клубы

QAFCO-ға тиесілі Al Banush клубы негізінен QAFCO-ның жоғары лауазымды қызметкерлері пайдаланады. Месаидтегі ең ірі клуб болып табылатын ол, бас зал, футбол алаңы, теннис және баскетбол корттары, жүзу бассейні және мейрамханалар сияқты көптеген ойын-сауық мүмкіндіктерін ұсынады. Жыл сайынғы QAFCO гүл және көкөніс көрмесі оның футбол алаңында өтеді. Клубтың жанында крикет алаңы орналасқан.

QAPCO клубы

Ол QAPCO компаниясына тиесілі. 2013 жылы ашылған, бұл қаладағы ең үлкен клубтардың бірі. Оның құрамында футбол алаңы, баскетбол, теннис, бадминтон және үстел теннисі ойнауға арналған жайлар, бассейн және боулинг аренасы бар.

QP гольф клубы

QP Golf Club компаниясы QatarEnergy-ге тиесілі және 1951 жылы құрылған. Гольф алаңы Катардағы ең көнесі болып табылады және кем дегенде 1955 жылға дейін созылады. 1959 жылы кеңейтілген.