1970 жылғы Камбоджаға АҚШ пен Оңтүстік Вьетнам әскерлерінің шабуылы
Cambodian campaign
Камбоджаға АҚШ пен Оң Вьетнам күштерінің 1970 жылғы шабуылы: мақсаты – Вьетнам соғысын кеңейту, камбоджалық коммунистерді жеңу, шекаралық қауіпсіздікті арттыру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камбоджаға АҚШ және Оңтүстік Вьетнам күштерінің басып кіруі (1970 жылғы сәуір – шілде)
Invasion of Cambodia by US and South Vietnamese forces (April–July 1970)
Камбоджалық науқан (Камбоджалық шабуыл және Камбоджаны азат ету деп те аталады) – 1970 жылдың ортасында Оңтүстік Вьетнам мен АҚШ Камбоджаның шығысында Вьетнам соғысы мен Камбоджа азамат соғысының кеңеюі ретінде жүргізген әскери операциялар сериясы. Вьетнам Республикасы армиясы (ARVN) 29 сәуір мен 22 шілде аралығында, ал АҚШ күштері 1 мамыр мен 30 маусым аралығында 1970 жылы он үш операция жүргізді. Науқанның мақсаты – Камбоджаның шығыс шекаралық аймақтарындағы Вьетнам Халық Армиясының (ВНА) және Вьетконгтың (ВК) шамамен 40 000 әскерін жеңу болды. Камбоджаның бейтараптығы мен әскери әлсіздігі оның аумағын ПАВН/ВК күштері үшін шекарадан тыс операциялар жүргізуге арналған базалар құруға мүмкіндік беретін қауіпсіз аймаққа айналдырды. АҚШ Вьетнамдану және шығу саясатына көшкен кезде, шекарадан тыс қауіпті жою арқылы Оңтүстік Вьетнам үкіметін нығайтуға тырысты. Камбоджа үкіметіндегі өзгеріс, 1970 жылы принц Нородом Сианук биліктен алынып, оның орнына АҚШ-қа жақын генерал Лон Ноль келгенде, базаларды жоюға мүмкіндік берді. Оңтүстік Вьетнам мен Кхмер Республикасы бірнеше қалаларды басып алды, бірақ ПАВН/ВК әскери және саяси басшылығы қоршаудан мүжілмей шықты. Операцияның бір бөлігі 29 наурызда Камбоджа армиясына қарсы жасалған ПАВН шабуылына жауап ретінде болды, нәтижесінде Камбоджаның шығысының үлкен бөлігі басылып алынды. Одақтас әскери операциялар көптеген ПАВН/ВК әскерлерін жоюға немесе олардың бір ай бұрын кеткен Оңтүстік Вьетнамның Орталық кеңсесі (COSVN) деп белгілі бас штабын басып алуға мүмкіндік бермеді, бірақ Камбоджада тәркіленген материалдардың көптігі жетістік туралы мәлімдемелерге әкелді.
The Cambodian campaign (also known as the Cambodian incursion and the Cambodian liberation) was a series of military operations conducted in eastern Cambodia in mid 1970 by South Vietnam and the United States as an expansion of the Vietnam War and the Cambodian Civil War. Thirteen operations were conducted by the Army of the Republic of Vietnam (ARVN) between April 29 and July 22 and by U. S. forces between May 1 and June 30, 1970. The objective of the campaign was the defeat of the approximately 40,000 troops of the People's Army of Vietnam (PAVN) and the Viet Cong (VC) in the eastern border regions of Cambodia. Cambodian neutrality and military weakness made its territory a safe zone where PAVN/VC forces could establish bases for operations over the border. With the US shifting toward a policy of Vietnamization and withdrawal, it sought to shore up the South Vietnamese government by eliminating the cross border threat. A change in the Cambodian government allowed an opportunity to destroy the bases in 1970, when Prince Norodom Sihanouk was deposed and replaced by pro U. S. General Lon Nol. A series of South Vietnamese–Khmer Republic operations captured several towns, but the PAVN/VC military and political leadership narrowly escaped the cordon. The operation was partly a response to a PAVN offensive on March 29 against the Cambodian Army that captured large parts of eastern Cambodia in the wake of these operations. Allied military operations failed to eliminate many PAVN/VC troops or to capture their elusive headquarters, known as the Central Office for South Vietnam (COSVN) as they had left a month earlier, but the haul of captured materiel in Cambodia prompted claims of success.
Өмірбаян
ПАВН салыстырмалы түрде халық аз қоныстанған Камбоджаның шығысындағы кең аумақтарды Оңтүстік Вьетнамдағы күрестен қашқанда демалып, қайта ұйымдасуға болатын паналау орны ретінде пайдаланды. Бұл базалық аймақтар ПАВН мен ВК үшін де қару-жарақ пен басқа да материалдарды сақтауға қолданылды, олар Сианук жолы арқылы аймаққа үлкен көлемде тасымалданды. ПАВН күштері 1963 жылдың өзінде Камбоджа аумағынан өтуді бастады. 1966 жылы Камбоджаның билеушісі, принц Нородом Сианук, Оңтүстік-Шығыс Азияда коммунистердің жеңіске жететініне сенімді болды және өзінің билігінің болашағынан қорқып, Қытай Халық Республикасымен келісім жасады. Бұл келісім Камбоджа аумағында коммунистік базаларды құруға және Камбоджаның Сиануквиль портын қайта жабдықтау үшін пайдалануға мүмкіндік берді. 1968 жылы Камбоджаның жергілікті коммунистік қозғалысы, Сианукпен «Қызыл кхмерлер» деп аталған, үкіметті құлату үшін көтеріліс бастады. Олар сол кезде солтүстік вьетнамдықтардан өте шектеулі материалдық көмек алды (Ханой үкіметі Сианукты құлатуға мүдделі болмады, өйткені оның «бейтараптығы» оларды қанағаттандырды), бірақ олар өз күштерін ПАВН/ВК әскерлері бақылайтын аймақтарда жасыра алды. АҚШ үкіметі Камбоджадағы осы әрекеттерді білді, бірақ Сиануктың ұстанымын өзгертуге итермелеу үмітімен Камбоджада ашық әскери қимылдар жасаудан аулақ болды. Осы мақсатта президент Линдон Б. Джонсон шекаралық аймақтардағы ПАВН/ВК қызметі туралы ақпарат жинау үшін құпия зерттеулер мен байқаулар тобы жүргізген жасырын шекаралық барлау операцияларын (Везувий жобасы) санкциялады. Никсон бастапқыда бас тартты, бірақ бұрылыс нүктесі 1969 жылы ПАВН-нің Тет шабуылын Оңтүстік Вьетнамда бастауы болды. Никсон Солтүстік Вьетнамды бомбалауды тоқтатқаннан кейін Ханоймен жасалған «келісімді» бұзғандық деп санап, жасырын әуе науқанын санкциялады. Никсон 1969 жылдың 1 қарашасына дейін Вьетнам соғысын аяқтауға уәде берген, бірақ оны орындамады. 1969 жылдың күзінде ол Жоғарғы Сотқа ұсынған екі кандидатурасын Сенат қабылдамады. Нәтижесінде Никсонның халық арасындағы беделі 11 пайызға төмендеді, бұл оны келесі аптада Киссинджермен кездесуден бас тартуға мәжбүр етті. Сианук кхмер шаруалары үшін құдай сияқты тұлға болып есептелді және оның Қызыл кхмерлерді қолдауы ауылдық жерлерде дереу әсер етті (Сианук Камбоджаның білімді қалалық аймақтарында одан аз танымал болды). Лон Нол Камбоджаның 400 000 этникалық вьетнамдығын ПАВН шабуылдарын болдырмау үшін мүмкін кепіл ретінде қарастырып, оларды ұстап тұрғызуға және интернге жіберуге бұйрық берді. Никсон Камбоджадағы оқиғаларға таң қалды, ол Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің отырысында: «Лэнглидегі [ЦРУ] осы клоундар не істеп жатыр?» деді. Сәуір айының басында Оңтүстік Вьетнамның вице-президенті Нгуен Као Кьи екі ел арасындағы дипломатиялық қарым-қатынасты қалпына келтіру және әскери ынтымақтастық туралы келісу үшін Пномпеньде Лон Нолмен екі рет құпия кездесулер өткізді. 22 сәуірде Никсон Оңтүстік Вьетнамның «Парароттың тұмсығына» (картадағы пішініне байланысты осылай аталды) шабуыл жасауын жоспарлауға рұқсат берді, өйткені ол «Оңтүстік Вьетнамға өз операциясын жүргізуге мүмкіндік беру олардың моральдық рухын көтеріп қана қоймай, Вьетнамданудың табыстылығын нақты көрсетеді» деп сенді. Лайрд пен Киссинджердің қарым-қатынасы жақсы болмаса да, соңғысы Қорғаныс министрінің ірі шабуыл жасалатынын білмеуі дұрыс емес деп санады. Оңтүстік Вьетнам Республикасының Уақытша революциялық үкіметі (PRG) мен ПАВН/ВК базалары солтүстікке қарай қауіпсіз жерге көшуге дайындалып жатқанда, 27 наурызда B-52 бомбалаушыларынан әуе шабуылдарына ұшырады. Солтүстік Вьетнамға шабуыл жасалатыны туралы алдын ала хабарланған. 17 наурыздағы В3 майданының бас штабынан шыққан директивада ПАВН/ВК күштеріне «үзіліп, жауап атудан аулақ болу» бұйрығы берілді. «Біздің мақсатымыз күштерді сақтап қалу». Келесі күні 1-ші батальонның (ұшақпен жүретін) 5-ші кавалерия полкінің C ротасы Снулдың оңтүстік-батысына қарай «Қала» деп аталған жерге кірді. PAVN кешенінде 400-ден астам сабаннан жасалған үйлер, қоймалар мен бекіністер болды, олардың әрқайсысы азық-түлік, қару-жарақ және оқ-дәрімен толы болды. Онда жүк көліктерін жөндеу шеберханалары, аурухана, ағаш өңдеу зауыды, 18 асхана, шошқа шаруашылығы және тіпті жүзу бассейні де болды. Сабо 2012 жылдың 16 мамырында президент Барак Обамадан құрмет медалін алды. Он күннен кейін америкалық әскерлер Оңтүстік Вьетнамға оралып, аймақты ARVN-ге қалдырды. 17 сәуірде Абрамс Никсоннан Камбоджадағы MACV SOG барлау элементтерін қолдау үшін «Патио» операциясын, жасырын тактикалық әуе шабуылдарын мақұлдауын сұрады. Бұл рұқсат берілді, бұл АҚШ ұшақтарына Камбоджаның солтүстік-шығысына 13 мильге (21 км) енуге мүмкіндік берді. 25 сәуірде бұл шекара бүкіл шекара бойында 29 мильге (47 км) дейін ұзартылды. «Патио» 18 мамырда 156 сорттыдан кейін тоқтатылды. Соңғы «Меню» миссиясы 26 мамырда орындалды. Шабуыл кезінде АҚШ және ARVN жер күштері 9878 әуе сортына (6012 USAF/2966 RVNAF) қолдау көрсетілді, күніне орташа есеппен 210 сорттан астам. Камбоджадағы логистиканы басқару үшін 470-ші көліктік топ жаңа логистикалық команда құрылды, ал жаңа «Азаттық жолы» Сием Панг арқылы өтіп, Меконгке Стунг Тренгте жетті. Ел бойынша 30 ROTC ғимараты өртке түсті немесе бомбаланды, ал 26 мектепте студенттер мен полиция арасында зорласыс оқиғалары болды. Ұлттық гвардия бөлімдері 16 штаттағы 21 университет кампусында жұмылдырылды. 30 маусымда АҚШ Сенаты түзетулермен қоса актіні қабылдады. АҚШ күштері Камбоджадан жоспарланғандай шығарылғаннан кейін акті Палатада жеңіліске ұшырады. Бірақ түзетілген акті президенттер Джонсон мен Никсон жеті жыл бойы соғыс жарияламастан әскери операциялар жүргізген Оңтүстік-Шығыс Азия шешімін (әсіресе Тонкин шығанағының шешімін) жойды. 1971 жылдың ортасында Камбоджа үкіметі Оңтүстік Вьетнамның Камбоджадағы операциялар аймағын жоюды сұрады, ал Оңтүстік Вьетнам аймақты АҚШ қолдауысыз тереңірек шабуылдар жасау мүмкін еместігін көрсететіндей тереңдікке дейін қысқартуға келісті.
The PAVN had been utilizing large sections of relatively unpopulated eastern Cambodia as sanctuaries into which they could withdraw from the struggle in South Vietnam to rest and reorganize without being attacked. These base areas were also utilized by the PAVN and VC to store weapons and other material that had been transported on a large scale into the region on the Sihanouk Trail. PAVN forces had begun moving through Cambodian territory as early as 1963. In 1966, Prince Norodom Sihanouk, ruler of Cambodia, convinced of eventual communist victory in Southeast Asia and fearful for the future of his rule, had concluded an agreement with the People's Republic of China which allowed the establishment of permanent communist bases on Cambodian soil and the use of the Cambodian port of Sihanoukville for resupply. During 1968, Cambodia's indigenous communist movement, labeled Khmer Rouge (Red Khmers) by Sihanouk, began an insurgency to overthrow the government. While they received very limited material help from the North Vietnamese at the time (the Hanoi government had no incentive to overthrow Sihanouk, since it was satisfied with his continued "neutrality"), they were able to shelter their forces in areas controlled by PAVN/VC troops. The US government was aware of these activities in Cambodia, but refrained from taking overt military action within Cambodia in hopes of convincing the mercurial Sihanouk to alter his position. To accomplish this, President Lyndon B. Johnson authorized covert cross border reconnaissance operations conducted by the secret Studies and Observations Group in order to gather intelligence on PAVN/VC activities in the border regions (Project Vesuvius). Nixon initially refused, but the breaking point came with the launching of PAVN's Tet 1969 Offensive in South Vietnam. Nixon, angered at what he perceived as a violation of the "agreement" with Hanoi after the cessation of the bombing of North Vietnam, authorized the covert air campaign. Nixon had vowed to end the Vietnam War by November 1, 1969 and failed to do so while in the fall of 1969 he had seen two of his nominations to the Supreme Court rejected by the Senate. As a result, Nixon's public approval ratings fell by 11 points, causing him to refuse to see Kissinger for the next week. Sihanouk was revered by the Khmer peasantry as a god like figure and his endorsement of the Khmer Rouge had immediate effects in rural areas (Silhanouk was less popular in the more educated urban areas of Cambodia). Lon Nol saw Cambodia's population of 400,000 ethnic Vietnamese as possible hostages to prevent PAVN attacks and ordered their roundup and internment. Nixon was taken by surprise by the events in Cambodia, saying at a National Security Council meeting: "What the hell do those clowns do out there in Langley [CIA]?". In early April South Vietnamese Vice President Nguyễn Cao Kỳ twice visited Lon Nol in Phnom Penh for secret meetings to reestablish diplomatic relations between the two countries and agree on military cooperation. On April 22 Nixon authorized the planning of a South Vietnamese incursion into the Parrot's Beak (named for its perceived shape on a map), believing that "Giving the South Vietnamese an operation of their own would be a major boost to their morale as well as provide a practical demonstration of the success of Vietnamization." Through relations between Laird and Kissinger were unfriendly, the latter felt that it was not proper for the Defense Secretary to be unaware that a major offensive was about to be launched. While the Provisional Revolutionary Government of the Republic of South Vietnam (PRG) and PAVN/VC bases were preparing to also move to the north and safety they came under aerial bombardment from B 52 bombers on 27 March. The North Vietnamese had ample notice of the impending attack. A 17 March directive from the headquarters of the B 3 Front, captured during the incursion, ordered PAVN/VC forces to "break away and avoid shooting back Our purpose is to conserve forces as much as we can". On the following day, Company C, 1st Battalion (Airmobile), 5th Cavalry Regiment, entered what came to be known as "The City", southwest of Snoul. The two square mile PAVN complex contained over 400 thatched huts, storage sheds, and bunkers, each of which was packed with food, weapons and ammunition. There were truck repair facilities, hospitals, a lumber yard, 18 mess halls, a pig farm and even a swimming pool. Sabo was awarded the Medal of Honor on 16 May 2012 by President Barack Obama. After ten days the American troops returned to South Vietnam, leaving the area to the ARVN. On 17 April, Abrams requested that Nixon approve Operation Patio, covert tactical airstrikes in support of MACV SOG reconnaissance elements in Cambodia. This authorization was given, allowing U. S. aircraft to penetrate 13 mile (21 km) into northeastern Cambodia. This boundary was extended to 29 mile (47 km) along the entire frontier on 25 April. Patio was terminated on 18 May after 156 sorties had been flown. The last Menu mission was flown on 26 May. During the incursion itself, U. S. and ARVN ground units were supported by 9,878 aerial sorties (6,012 USAF/2,966 RVNAF), an average of 210 per day. A new logistical command, the 470th Transportation Group, was created to handle logistics in Cambodia and the new "Liberation Route" ran through Siem Pang and reached the Mekong at Stung Treng. Nationwide, 30 ROTC buildings went up in flames or were bombed while 26 schools witnessed violent clashes between students and police. National Guard units were mobilized on 21 campuses in 16 states. On 30 June the U. S. Senate passed the act with the amendment included. The bill was defeated in the House of Representatives after U. S. forces were withdrawn from Cambodia as scheduled. The newly amended act did, however, rescind the Southeast Asia Resolution (better known as the Gulf of Tonkin Resolution) under which Presidents Johnson and Nixon had conducted military operations for seven years without a declaration of war. In mid 1971 the Cambodian government requested the abrogation of South Vietnam's zone of operations in Cambodia and the South Vietnamese agreed to reducing the zone to a depth of , which reflected the inability of the South Vietnamese to conduct deeper incursions without U. S. support.
Қорытынды
Никсон бұл шабуылды "барлық соғыстың ең табысты әскери операциясы" деп жариялады. Бірақ бұл тек уақытша болды, 1972 жылғы Пасха шабуылы кезінде Камбоджадан қолдау алған Ан Локқа ПАВН-нің үздіксіз шабуылдары осыны көрсетті. АҚШ және Оңтүстік Вьетнам әскерлері 11 369 ПАВН/ВК сарбазын өлтіргенін және 2 509 сарбазды тұтқынға алғанын мәлімдеді. Операция кезінде Камбоджаның шығысында табылған, алынып тасталған немесе жойылған логистикалық жүк өте көп болды: 22 892 жеке және 2 509 экипажмен қызмет ететін қару; 7 000-ден 8 000 тоннаға дейін күріш; 1 800 тонна оқ-дәрі (ішінде 143 000 миномет оқшаңы, ракеталар және зеңбірек оқтары); 29 тонна байланыс жабдықтары; 431 көлік құралы; және 55 тонна медициналық жабдықтар. Оңтүстік Вьетнам күштері шабуыл кезінде жақсы өнер көрсетті, бірақ олардың басшылығы біркелкі болмады. Три өзінің тапқырлығымен және шабыттандыру қабілетімен көзге түсті, американдық БАҚ оны "Тотықұстың тұмсығының Паттоны" деп атады. Абрамс IV корпус командирі және "Тотықұстың тұмсығы" операциясын жоспарлаған генерал Нгуен Виет Тханьның шеберлігін де жоғары бағалады.
Nixon proclaimed the incursion to be "the most successful military operation of the entire war." However this was only temporary as shown by the sustained PAVN attacks on An Loc supported out of Cambodia during the 1972 Easter Offensive. The U. S. and ARVN claimed 11,369 PAVN/VC soldiers killed and 2,509 captured. The logistical haul discovered, removed, or destroyed in eastern Cambodia during the operations was indeed prodigious: 22,892 individual and 2,509 crew served weapons; 7,000 to 8,000 tons of rice; 1,800 tons of ammunition (including 143,000 mortar shells, rockets and recoilless rifle rounds); 29 tons of communications equipment; 431 vehicles; and 55 tons of medical supplies. South Vietnamese forces had performed well during the incursion but their leadership was uneven. Trí proved a resourceful and inspiring commander, earning the sobriquet the "Patton of the Parrot's Beak" from the American media. Abrams also praised the skill of General Nguyễn Viết Thanh, commander of IV Corps and planner of the Parrot's Beak operation.