Кіріспе

Либовицтің әлеуметтік алаңдаушылық шкаласы (LSAS) – 1987 жылы Колумбия университеті мен Нью-Йорк штатының психиатриялық институтындағы психиатр және зерттеуші Майкл Либовиц жасаған қысқаша сауалнама. Оның мақсаты – пациенттің қорқатын әлеуметтік өзара әрекеттесу және өнер көрсету жағдайларын бағалау арқылы әлеуметтік алаңдаушылық бұзылысын диагностикалауға көмектесу. Ол клиникалық сынақтардың нәтижелерін зерттеуде және соңғы кезде когнитивтік-мінездік емдеудің тиімділігін бағалауда жиі қолданылады. Шкала 24 сұрақтан тұрады, олар екі кіші шкалаға бөлінген. 13 сұрақ өнер көрсетудегі алаңдаушылыққа, ал 11 сұрақ әлеуметтік жағдайларға қатысты. LSAS бастапқыда клиникалық маманның бағалау шкаласы ретінде жоспарланған, бірақ кейіннен өзін-өзі бағалау шкаласы ретінде жарамдылығы расталды.

Кіріспе

Әлеуметтік фобияны бағалау үшін психологтар мен клиниктер дұрыс диагноз қою мақсатында нәтижелілікке байланысты үлкен қорқыныш пен әлеуметтік қарым-қатынасқа байланысты үлкен қорқынышты ажыратуы керек. Әлеуметтік фобия психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығының үшінші басылымына (DSM III) енгізілген. DSM III R және DSM IV қайта қаралуларында, әлеуметтік қарым-қатынас жағдайларындағы қорқынышты жақсы бағалау үшін әлеуметтік фобияның анықтамасы одан әрі кеңейтілді. Әлеуметтік фобия – әлеуметтік қарым-қатынас немесе қоғамдық өнер көрсету кезінде ұятқа қалудан немесе жағымсыз бағаланудан тұрақты түрде қорқумен сипатталады. Дегенмен, эмпирикалық деректердің жетіспеуі түрлі қорқыныш тудыратын жағдайларды және әлеуметтік өзара әрекеттесулерді ажыратуды және байланыстыруды қиындатты. Либовицтің әлеуметтік алаңдаушылық шкаласы (LSAS) – әлеуметтік фобиямен байланысты қорқыныш пен одан қашуға қатысты зерттеу үшін жасалған алғашқы клиникалық шкала. Қорқыныш және қашу бөлімдерінің жалпы жиынтығын қосу арқылы ең жоғары 144 баллдық жалпы балл алынады. Клиниктерге арналған тест нұсқасында өзіне-өзі тест жасау нұсқасында жоқ төрт қосымша субшкалалық балл бар. Бұл қосымша төрт субшкала: әлеуметтік қарым-қатынастан қорқу, өнер көрсетуден қорқу, әлеуметтік қарым-қатынастан қашу және өнер көрсетуден қашу. Көбінесе, соңғы баллды анықтау үшін жалпы қорқыныш және жалпы қашу баллдарының қосындысы қолданылады (демек, ол өзіне-өзі тест жасау нұсқасындағыдай бірдей сандарды қолданады). Зерттеулер 30 баллдан төмен болғанда әлеуметтік алаңдаушылықтың (SAD) болу ықтималдығы төмен екенін көрсетеді. Келесі шектік көрсеткіш – 60 балл, онда әлеуметтік алаңдаушылықтың болуы ықтимал. Бұл диапазонға түсетін баллдар әлеуметтік алаңдаушылықтың жалпыланбаған түрі үшін емделуге келген адамдарға тән. 60 мен 90 арасындағы баллдар әлеуметтік алаңдаушылықтың болуының жоғары ықтималдығын көрсетеді. Бұл диапазонға түсетін баллдар әлеуметтік алаңдаушылықтың жалпыланған түрі үшін емделуге келген адамдарға тән. 90 баллдан жоғары балл әлеуметтік алаңдаушылықтың болуының өте жоғары ықтималдығын көрсетеді. Бұл диапазонға түсетін баллдар көбінесе үлкен қиындықтармен және әлеуметтік функцияларды орындаудағы қиындықтармен бірге жүреді, сондай-ақ әлеуметтік алаңдаушылықтың жалпыланған түрі үшін емделуге келген адамдарда да жиі кездеседі. Әлеуметтік алаңдаушылықтың ерекше түрі әлеуметтік/өнер көрсету жағдайларының біріне немесе бірнешесіне қорқумен сипатталады (көбінесе көпшілік алдында сөйлеу). Әлеуметтік алаңдаушылықтың жалпыланған түрі көбінесе әлеуметтік/өнер көрсету жағдайларының көпшілігіне қорқумен сипатталады.

Сенімділік және жарамдылық

Heimberg және басқалар. (1992) Либовицтің әлеуметтік алаңдаушылық шкаласы бойынша баллдың екі басқа шкаланың баллдарымен маңызды корреляцияға ие екенін тапты, бұл шкалалар бұрынғы бірнеше зерттеулерде жоғары сенімділік және жарамдылық көрсеткен. Бұл екі шкала – Әлеуметтік фобия шкаласы және Әлеуметтік өзара әрекеттесуден алаңдаушылық шкаласы. Тағы бір зерттеуде Heimberg және басқалар. (1999) LSAS шкаласының HRSD, BDI және HAMA сияқты басқа шкалалармен тығыз байланысты екенін анықтады. Зерттеулер LSAS шкаласының ішкі сәйкестілігі де жоғары екенін көрсетті. Ірі зерттеуде LSAS баллдары Жалпы қорқыныш, Әлеуметтік өзара әрекеттесуден қорқу, Өнер көрсетуден қорқу, Жалпы қашу, Әлеуметтік өзара әрекеттесуден қашу және Өнер көрсетуден қашу баллдарымен салыстырылды. Жалпы қорқыныш және әлеуметтік өзара әрекеттесу көрсеткіштері сәйкесінше 0,94 және 0,92 корреляциясымен өте жоғары болды. Сондай-ақ, фенельзинмен емделген пациенттердегі емнен кейінгі LSAS баллдары плацебомен емделген пациенттерге қарағанда кемінде жартысына артық стандарттық ауытқуларға ие екендігі анықталды. және Кокс. Зерттеулер LSAS SR француз тіліне бейімделуінің құрылымдық жарамдылығын және басқа да метрикалық сапаларын (яғни, ішкі сенімділік, қайта сынау) да растады.

Балалар мен жасөспірімдерге арналған LSAS (LSAS- CA)

LSAS CA, қалыпты LSAS сияқты, емханада бағаланатын және өзіндік бағалау нұсқасынан (LSAS CA SR) тұрады. Эмханада бағалау нұсқасында әлеуметтік дауылпаны бар адамдардың LSAS CA көрсеткіштері басқа да дауылпандармен және сау адамдармен салыстырғанда едәуір жоғары болды. Зерттеу сондай-ақ жоғары ішкі сәйкестік және жоғары қайталамалы сенімділік көрсетті. Мөлшердің өзіндік бағалау нұсқасы испан халқы арасында кеңінен сыналып, жарамдылығы мен сенімділігі жоғары нәтижелер көрсетті. Сонымен қатар, кейбір кіші-өлшемдердің (жалпы қорқыныш) ұрғы және әйел арасындағы көрсеткіштерінде маңызды айырмашылықтар анықталды. Жақындағы зерттеулер тестің француз тіліндегі нұсқасының құрылымдық жарамдылығын, соның ішінде сенімді ішкі сәйкестік және басқа да психометриялық қасиеттерін растады.