Кіріспе

Тони Заппоне (шын аты Энтони Н. Заппоне, 9 қазан 1947 жылы Флорида штатының Тампа қаласында дүниеге келген) 16 жасында маңызды ұлттық саяси конвенцияны баспасөз қамтуымен қамтамасыз еткен ең жас аккредиттелген журналист атанды. Ол сондай-ақ президент Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандыққа қатысты Уоррен комиссиясының тыңдауларындағы дәлелдердің (оның фотосуреттерінің) ең жас авторы болды. Журналистикадағы мансабын 14 жасында The Tampa Tribune газетінде (қазір Tampa Bay Times) тәуелсіз фотограф ретінде бастады, онда әр жаңалық фотосуреті үшін үш доллар төленді.

Атыс болғанға дейін JFK-де түсірілген сурет

Ол президент Джон Ф. Кеннедиді Тампаға бес сағаттық сапары кезінде, Кеннедидің 1963 жылғы 22 қарашада Техас штатының Даллас қаласында қаза тауып, өлтірілуінен төрт күн бұрын суретке түсірді. Тоғыз айдан кейін ол өлтірілген президенттің інісі, АҚШ Бас прокуроры Роберт Ф. Кеннедиге сол күні түсірген суреттерін сыйлады, олар Бостондағы Джон Ф. Кеннеди кітапханасында көпшілікке қойылды. Презентация Кеннедидің Вашингтондағы Әділет департаменті кеңсесінде өтті. (Шамамен 40 жыл өткен соң, ғимарат Роберт Ф. Кеннеди атындағы Әділет департаменті ғимараты деп аталды.) Ол кезде Кеннедидің президенттік кітапханасы әлі жобалау кезеңінде болғандықтан, бас прокурор фотосуреттердің құрылыс аяқталғанша басқа экспонаттар мен материалдармен бірге сақталуын қамтамасыз ететінін айтты. Оның суреттерінің бір бөлігі қазір Бостондағы Кеннеди президенттік кітапханасы мен мұражайында тұрақты түрде көрсетіледі. Сол күні Заппоне түсірген бірнеше сурет, онда соңғы рет құпия қызмет агенттері президенттік лимузиннің арт жағына орналастырылған, олар Уоррен комиссиясының Кеннеди қазасына қатысты тергеуі кезінде куә ретінде ұсынылып, бүгінге дейін құпия қызметтің оқуларында қолданылады. Құпия қызмет деректеріне сәйкес, Кеннедидің Тампаға сапары сонымен қатар, бүкіл президенттік кезеңінде кез келген іс-шараға қарағанда ең ұзақ уақыт бойы жұртшылық назарында болды, ең ұзақ уақыт - 1963 жылғы 26 маусымда Германияның Батыс Берлинде болған сапары. Суреттерді ұсынғаннан бір апта өткен соң, Заппоне 1964 жылғы Демократиялық Ұлттық конвентті Атлантик-Ситидің алғашқы конгресс орталығында (қазіргі Boardwalk Hall) «Барлық аймақтарға» өтуге рұқсат алып, ең жас фотограф ретінде жамылды. Ол әр кешке фильмдерін Атлантик-Ситидегі бас поштаға алып барып, Тампадағы газеттерге экспресс-поштамен жіберетін. Конвент кезінде ол NBC News тілшілері Джон Ченселлер мен Фрэнк МакГимен бүкіл ел бойынша теледидар көрермендерінің алдында сұхбаттасты. Ол сондай-ақ, Роберт Кеннедимен бас прокурордың конвент аудиториясының ықыласымен қарсы алынған әйгілі сөзінен кейін, 22 минутқа созылған қошеметтен кейін, артқы есіктен кездесті. 2013 жылдың қазан айында Заппоне Кеннедидің Тампа сапары кезінде түсірген фотосуреттер кітабын және оның сапар кезінде президентпен болған тәжірибесі туралы егжей-тегжейлі әңгімесін жариялады. Кітаптың атауы: «Джон Ф. Кеннеди – Президент пен камерасы бар бала үшін тамаша күн». Кітаптың жарық көрген күні Кеннедидің Тампадағы бес сағаттық сапарының 50 жылдығына орай белгіленді. Кітаптың бөліктері әлемнің әртүрлі газеттері мен журналдарында жарияланды. Заппоне түсірген Кеннедидің жақыннан түсірілген суретінің бірі, бұл сурет оның інісі Роберттің сүйікті суреті болды, Тампаның орталық бөлігінде Кеннеди бульвары мен Франклин көшесінің қиылысында орналасқан тарихи белгіге қашалып жазылған. Заппоне 2013 жылғы 22 қарашада Тампа тарихи қоғамының демеушілігімен өткізілген ескерткіштің ашылуы кезінде президенттік лимузиннің сол қиылыста бұрылыс жасағанын еске алды.

Тез жүретін шимпанзе

1963 жылдың соңында Заппоне жергілікті полиция жиіліктерін бақылап отырды және Флорида жол полициясының қызметкері Тампаның шығысындағы 4-ші тас жолда жылдамдықпен кеткен шағын кабриолетті тізгіндейтін шимпанзеге сержант сұрағанда естіді. Ол басқа бір журналист, WTVT телеарнасының тілшісі Стив Уилсонмен бірге жүгіріп, "Кэппи" деп аталған шимпанзеге жылдамдықпен жүргені, абайсыздықпен көлік жүргізгені және жүргізуші куәлігі болмағаны үшін айып тағайындаған заң қызметкерін суретке түсіруге үлкерді. Сол кездегі Тампада орналасқан Southern Amusement Enterprises компаниясының иесі Роберт Словвер, "Кэппи" жүргізетін көшпенді цирктің иесі, көліктің жолаушы жағына қосымша тежегіш орнатқан және айып тағайындалған кезде қасында болды. Жол полициясының қызметкері басшылығына тек бір руль бар екенін және ол шимпанзедің алдында екенін хабарлады. Кейіннен Хиллсбороу округінің судьясы ешқандай заң бұзушылық болмады деп шешім шығарғаннан кейін "Кэппи" шимпанзесіне қарсы айыптаулар алынып тасталды, өйткені сол кезде Флорида заңдарында шимпанзелердің жүргізуші куәлігі болуы талап етілмеді. Кейіннен Зэппоне NBC Productions, Inc. компаниясынан Тампа аймағында "Кэппи" көлік жүргізіп бара жатқандағы кадрларды түсіруді тапсырды, олар кейіннен сол телеарнаның "The Tonight Show Starring Johnny Carson" бағдарламасында қолданылуы тиіс болды. Түсірілім кезінде Заппоне жануар Тампаның орталық ауданындағы қиылыста тоқтағанда оның оң қолын тынышсыздықпен тістеп, 30 секундтан кейін шам жасыл түске дейін жібермеді, нәтижесінде ол жарақат алды. Флорида заң шығарушы органы келесі жылы өткізілген мәжілісте штаттағы барлық көшелер мен тас жолдардағы механикалық көліктерді басқаруға тыйым салатын заң қабылдады. Заңда ешқандай жануарға жүргізуші куәлігі беру ережесі болмады.

Теледидардағы жаңалықтар

17 жасында, Тампа қаласындағы CBS филиалы WTVT TV-де жас тілші ретінде қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, ол екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын Bell and Howell 16 мм камерасын қарызға алып, Тампа телеарнасы WFLA TV үшін жаңалықтар фильмін түсіре бастады. Сол кезде (1965 жыл) телеарналар фрилансерлерге фильмнің әр футы үшін 50 центтен төлейтін (18 фут – шамамен 30 секундтық хабарламаға тең). NBC филиалы WFLA TV-де 12 жыл жұмыс істеген соң, ол WTVT TV-ге жаңалықтар тілшісі болып қайта оралды. 1966 жылдың 4 сәуірінде ол электр қуаты күрт өшіп қалғандықтан колледж сабақтарынан шеттетілді. Көлігінің радиосынан бірнеше минут бұрын Солтүстік Тампаның Кэрролвуд ауданында қатты дауыл болғанын естіп, ол дереу оқиға орнына жетіп, зақымның фото- және бейнематериалдарын түсірген алғашқы тілші болды. Оның түсірген 16 мм-лік фильмі Нью-Йоркке аттанды, онда NBC News штаб-пәтерінде өңделді. Құлаған үйлердің, жұлынып түскен ағаштардың, қираған көліктердің және дауылдың салдарынан болған басқа да қиратулардың драматикалық кадрлары сол күні кешке NBC-нің Huntley-Brinkley Report бағдарламасында көрсетілді, ол сол кездегі ең жоғары рейтингті кешкі жаңалықтар бағдарламасы болатын. 1960-шы жылдардың соңы мен 1970-шы жылдардың басында Заппоне (20-ға жуық жасында) NBC Radio-ның демалыс күндері шығатын Monitor бағдарламасына жиі материалдар дайындап берді. Бағдарлама продюсерлерінің сенімін қондырғаннан кейін, желі оған осы легендарлық радиошоу үшін материалдар жасауға және Monitor-дың "News on the Hour" рубрикасы үшін Орталық Флоридадағы маңызды жаңалықтарды беруге шақырды. 1970-71 жылдары әскери қызметте болған кезінде ол Ұлыбритания мен Еуропаның басқа аймақтарынан да материалдар жіберді. Оңтүстік Флорида университетінде саяси ғылымдар мен бұқаралық коммуникациялар мамандығын оқыған кезіндегі жазғы демалыстарында Заппоне The Philadelphia Bulletin газетінде репортер/фотограф болып жұмыс істеді. Ол 1966 жылдың 6 қыркүйегінде алғашқы саны жарық көрген Оңтүстік Флорида университетінің кампус газеті The Oracle-дың негізін қалаушыларының бірі (фотограф және репортер) болды. Басылым алғашқы жылы Ассошиэйтед Коллегиат Пресс (ACP) ұйымының колледж журналистикасы саласындағы ең үздік туындыларға берілетін екі Ұлттық Pacemaker сыйлығын жеңіп алды және 1989 жылы ACP Даңқ залына енгізілді. Колледждің екінші курсында ол Tampa Tribune және The Tampa Times газеттеріне толық уақытты репортер және фотограф болып жұмысқа орналасты. Сонымен қатар, ол толық уақыт оқумен қатар The Oracle газетінің белсенді мүшесі болды және 1969 жылы бітіргенге дейін осы газетпен байланысын үзбеді.

Вьетнам дәуірі әскери қызметі

1969 жылдың соңы мен 1970 жылдың басында (Вьетнам соғысы кезеңінің бір бөлігі) Флорида штатының Пенсакола қаласында әскери оқудан өткен кезде Заппоне Пенсакола News және Пенсакола Journal (қазіргі Пенсакола News Journal) газеттері үшін жартылай штат жаңалықтар мен фотосуретші болып жұмыс істеді, бұл жұмысқа оны арнайы келісім бойынша алған еді. 1970-71 жылдары Заппоне АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Қарулы Күштер курьерлік қызметінде (ARFCOS) қызмет етті, қазіргі Қорғаныс курьерлік қызметі (DCS). Ол АҚШ-тың Лондондағы елшілігінің қорғаныс атташесі бөліміне және Италияның Неаполь қаласындағы АҚШ Еуропа әскери-теңіз күштерінің бас штабына тағайындалды. Лондонда ол сол кездегі АҚШ-тың Ұлыбританиядағы елшісі, TV Guide журналының негізін қалаушы және The Philadelphia Inquirer мен Philadelphia Daily News газеттерінің бұрынғы иесі Уолтер Х. Анненбергпен танысты. Анненберг оның болашақ мансабына қызығушылық танытып, баспа және тележурналистика салаларында мүмкіндіктерге жол ашты. Заппоне сонымен қатар осы кезеңде Мэриленд штатындағы Форт Джордж Г. Мидте орналасқан Ұлттық қауіпсіздік агенттігі үшін Еуропада жұмыстар атқарды. Еуропада жүргенде ол NBC News бағдарламаларына, The Guardian (бұрын Manchester Guardian) және The Observer газеттеріне (екеуі де Лондонда шығады) және Life журналының еуропалық басылымдарына тәуелсіз тілші ретінде материалдар жазды. Сонымен қатар, ол Шотландиядағы АҚШ әскери барлау мекемелеріндегі қызметкерлердің құпия емес қызметін баяндайтын "Тартан журналының" бас редакторы болды.

Кейінгі жылдар

1974 жылдың басында WFLA (AM) радиосының бас директоры оны станцияның таңертеңгі және кешкі сағаттардағы жол ахуалы туралы алғашқы тілшісі және жаңалықтарды даладан жеткізушісі етіп тағайындады. Таңертеңгі эфирде ол легендарлы Тампа радиосының тұлғасы Джек Харриспен бірге жұмыс істеді. Полициялық байланыс құралдарын, азаматтық радионы пайдаланып және құқық қорғау органдарына үнемі қоңырау шалып, Заппоне "сағат шыңындағы" хабарларын радиостудияның "WFLA Traffic Central" деп аталған бөлімінен хабарлады. Осы уақыттан бері Заппоне радио және теледидарлық коммерциялық өндіріс, жылжымайтын мүлікті сатып алу және басқару, қайырымдылыққа қаражат жинау, баспа және интернет бизнес жобаларымен айналысып келеді. 2017 жылдың 10 қарашасында Заппоне үйіндегі баспалдақтан түсіп бара жатып, салдарынан өлімге жақын инсульт алды. Айлар бойы ауруханада жатқаннан кейін ол жүре алмай, үйіне қамалды. 2018 жылдың соңында ол тағы да жылжымайтын мүлік бизнесіне қайта оралып, жүруге көмекші құрал немесе коляскасыз жүре алмайтын жағдайына қарамастан, балаларға арналған телебағдарламаның өндірісін бастады.