Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нидерландыны неміс басып алуына қарсылық көрсеткен қарсылық қозғалыстары Нидерландының екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс оккупациясына қарсылығы (Nederlands verzet) көбінесе зорлықсыз сипатталды. Бұл себебі, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нидерланды қарсылығында болған Джек ван дер Геесттің "Құдай демалыста болды ма?" атты кітабында айтылғандай, 1938 жылғы Нидерланды заңы барлық қаруды тіркеуді талап еткен. Нацистер келген кезде, олар тіркеу тізімін тауып, қандай қаруды талап ету керектігін біле отырып, үй-үйге барып іздеді. Нәтижесінде, Нидерланды қарсыластарының қолында қару болмады (кітаптың 10-бетін қараңыз). Қарсылықты ұйымдастырушылардың бастылары Коммунистік партия, шіркеулер және тәуелсіз топтар болды. 1944 жылдың күзінде 60 000-нан 200 000-ға дейін адам 300 мыңнан астам адамды неміс билігінен жасырды. Бұл іске біліп-біліп шамамен бір миллион адам, соның ішінде неміс оккупанттары мен әскери қызметкерлерінің арасындағы бірнеше адам көмектесті. Нидерланды қарсылығы салыстырмалы түрде баяу дамыды, бірақ 1941 жылғы ақпан ереуілі (полицияның кездейсоқ мазақтауы мен 400-ден астам еврейдің депортациясы) қарсылықты күшейтті. Алғаш ұйымдасқандар – Нидерланды коммунистері, олар бірден жасушалар желісін құрды. Сонымен қатар, Бернардус Ицзердраат құрған De Geuzen сияқты, әуесқой топтар да пайда болды, ал Орден қызметі (голланд тілінде: Ordedienst) сияқты әскери стильдегі топтар да болды. Соғыстың алғашқы екі жылында көптеген топтар сатқындықтан аман қалуда қиындықтарға тап болды. Нидерланды контрбарлауы, ішкі саботаж және байланыс желілері 1944 жылдан бастап Нидерланды толық босатылғанға дейін одақтас күштерге маңызды қолдау көрсетті. 140 000 еврей халқының 105 000-ы Холокост кезінде өлтірілді, олардың көпшілігі нацистік өлім лагерьлерінде қаза тапты. Көптеген қарсылық топтары еврей балаларын құтқарумен айналысты. "Холокостқа арналған Колумбия нұсқаулығы" нацистердің 215-500 Нидерланды ромдарын өлтіргенін, жоғары көрсеткіш соғысқа дейінгі Нидерланды ромдарының халқына тең деп бағалайды.

Анықтама

Голландиялықтардың өздері, әсіресе олардың ресми соғыс тарихшысы, Соғыс құжаттамасы институтының (RIOD/NIOD) директоры Ло де Йонг, қарсылықтың бірнеше түрін ажыратты. Жасырыну, әдетте, голландиялықтар тарапынан қарсылық ретінде қарастырылмады, себебі мұндай әрекеттің пассивті сипаты болды. Осы «ондердуйкерлерге» (әдеби мағынасында – «жасырынушылар»), қуғынға ұшырап, неміс басқыншыларынан жасырылған адамдарға көмектесу, қарсылық актісі ретінде мойындалды, бірақ көбінесе тартыншақтықпен. Неміс ережелерін, тілектерін немесе бұйрықтарын орындамау, немесе немістердің қолдауымен голландиялық билікке наразылық білдіру де қарсылық деп есептелмеді. Жеке тұлғалардың, саяси партиялардың, газеттердің немесе шіркеулердің ашық наразылықтары да қарсылық ретінде қарастырылмады. Заңсыз газеттерді шығару – голландиялықтардың өте жақсы білетін саласы, 1100 жеке атау пайда болды, олардың кейбіреулері 8,5 миллиондық халық үшін 100 000-нан астам таралымға жетті – бұл қарсылық ретінде қарастырылмады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нидерландыға Германия шабуыл жасамады және соғыстан кейін неміске қарсы сезім басқа еуропалық елдердегідей күшті болмады. Германияның бұрынғы кайзері 1918 жылы Нидерландыға қашып, онда эмиграцияда өмір сүрді. Сондықтан неміс басқыншылығы көптеген голландиялықтар үшін үлкен жаңалық болды. Дегенмен, ел 1939 жылдың қыркүйегінде жалпы мобилизация жариялады. 1938 жылдың қарашасында «Хрусталь түнiнде» көптеген голландиялықтар болашақта не болатынын сезді; тіпті Нидерландыдан да (мысалы, Ахендегідей) өртенген неміс синагогтарын көруге болады. Антифашистік қозғалыс, сондай-ақ фашистік қозғалыс, атап айтқанда Ұлттық-социалистік қозғалыс (NSB) танымалдылыққа ие бола бастады. Қатаң бейтараптыққа қарамастан, бұл Нидерланды шекарасын кесіп өткен британдық және неміс ұшақтарын атып түсіруді білдірді, елдің ірі сауда флотына 1 қыркүйек 1939 жылдан бастап, Екінші дүниежүзілік соғыстың басталғаннан кейін, немістер ауыр нұқсан келтірді. 1939 жылдың қарашасында «СС Симон Боливар» лайнерінің суға батып, 84 адамның қаза болуы елді қатты дүрліктірді.

Неміс басқыншылығы

1940 жылғы 10 мамырда неміс әскерлері соғыс жарияламастан Нидерландыға күтпеген шабуыл жасады. Күн бұрын голландиялық форма киген неміс әскерлерінің шағын тобы елге кірді. Олардың көпшілігі «голландиялық» шлемдер тақты, ал кейбіреулері жеткіліксіз болғандықтан картоннан жасалған. Немістер шамамен 750 000 адамды, голландиялық армиядан үш есе көп күшті, 1100-ге жуық ұшақты (голландиялық армия әуе күштері: 125) және алты бронепоездді жұмылдырды. Олар бір таңертең голландиялық әскери ұшақтардың 80%-ын, көбінесе бомбалау арқылы, жерде жойды. Голландия армиясы, кәсіби офицерлер мен мерзімі өткен сержанттар мен қатарлардан тұратын кадрлық милиция, көптеген жағынан неміс армиясынан нашар болды: жабдықталуы нашар, байланыс нашар және басқару нашар еді. Дегенмен, немістер үш күндік шабуыл кезінде 400-ге жуық ұшақты жоғалтты, олардың 230-ы әуе десанттық және парашютшілер үшін стратегиялық маңызды Юнкерс 52/3 көлігі болды. Бұл шығынды олар ешқашан толтыра алмады және Англияға, Гибралтар мен Мальтаға әуе десанттық күштермен шабуыл жасау жоспарларын тоқтатты. Голландиялық күштер тарихтағы ең ірі десанттық шабуылда немістерді жеңіп, шабуылдың бірінші күнінің соңында Гааганың маңындағы үш неміс әуежайын қайтарып алды. Жеке қаржыландырылған, бірақ армиямен жұмыс істейтін және өнеркәсіптердің үстінен өтетін күдікті бағыттарға орналастырылған зениттік артиллерия да ерекше көзге түсті. Роттердам, Маас өзенінің үстіндегі көпірлер. Голландия Корольдік теңіз жаяу әскерінің екі ротасы Роттердамды бомбалауға дейін генерал Винкельманды жартылай капитуляцияға мәжбүр еткенше, толық неміс армиясын тоқтата алды. Басқа жерлерде голландиялық күштер соғысқа қатысты; Еуропадағы күрес Зееландтан (Зееланд шайқасы) Дюнкеркке дейін жалғасты, онда голландиялық Корольдік теңіз флотының офицері Лодо ван Хамель одақтас әскерлерді эвакуациялауға көмектесті. Ван Хамель бірнеше айдан кейін Нидерландыда қарсылық қозғалысын құру миссиясымен бірінші болып парашютпен оралды. Ол тұтқындалып, сотталып, өлім жазасына кесілді. Голландиялық күштер неміс шабуылын төрт күнге тоқтата алды. Осы уақытқа дейін немістер елдің 70%-ын басып алған, бірақ батыстағы қалаларға енуге тырыспады. Шығыс провинцияларды басып алу салыстырмалы түрде оңай болды, өйткені олар стратегиялық тереңдік құру үшін қасақана нашар қорғалған. Адольф Гитлер, оккупацияны екі сағат ішінде немесе ең көп дегенде екі күнде аяқтауды күткен (1940 жылдың сәуірінде Данияға жасалған шабуыл бір күнге созылды), шабуылдың барлық майданда сәтсіз аяқталып жатқанын көргенде, Роттердамды жоюға бұйрық берді. Бұл 14 мамырда Роттердамды қиратып, 800-ге жуық адамды өлтіріп, 85 000 адамды үйсіз қалдырған Роттердам бомбалауына әкелді. Сонымен қатар, немістер голландиялық күштер капитуляцияламағанша, барлық ірі қалаларды қиратумен қорқытты. Голландия әскери басшылығы әуе күшінің көп бөлігін жоғалтқаннан кейін, неміс бомбалаушыларын тоқтата алмайтынын түсінді, бірақ Франциядан кейінгідей емес, ұлттық емес, тактикалық капитуляция туралы келіссөздер жүргізді. Нәтижесінде, Нидерланд мемлекеті, француз мемлекетінен айырмашылығы, Германиямен соғыста қалды және неміс билігі әр голландтық сарбаздан соғысқа қатысуды тоқтатуды талап етті, осы шарттар оларды тұтқыннан босатуға мүмкіндік берді. Сондықтан, қарсылықтың алғашқы әрекеті голландиялық күштердің мүшелерінің осы мақсаттағы кез келген құжатқа қол қоюдан бас тартуы болды. Өз елін қорғап қаза тапқан 2000 голландтық сарбаз және Роттердамның өртінде қаза тапқан 800-ге жуық бейбіт тұрғын бес жылға созылған нацистік оккупацияның алғашқы құрбандары болды.

Германияның бастапқы саясаты

Нацистер голландтарды өзге арийлермен тең көріп, Нидерландыда басқа оккупацияланған елдерге қарағанда көбірек манипуляция жасады, бұл оккупацияның басында кемінде жеңілдеу сезімін тудырды. Оккупацияны қарулы күштер емес, неміс нацистік партия жүргізді, бұл Нидерландының еврей азаматтары үшін ауыр салдарға әкелді. Бұл себебі, нацистердің басты мақсаты халықты нацистік идеологияға баулу, кең ауқымды әуе шабуылы мен қорғаныс жүйесін құру және голланд экономикасын неміс экономикасына біріктіру болды. Ротердам Германияның маңызды порты болғандықтан, ол сол статусын сақтап қалды және жаумен ынтымақтастық кеңінен таралды. Барлық министрлер немістердің қолынан құтылып үлкергендіктен, қалған бас хатшылардың жаңа неміс билігінің астында қолдарынан келгенінше жұмыс істеуден басқа амалы қалмады. Ашық дала және Еуропадағы ең тығыз халық тығыздығы заңсыз әрекеттерді жасыруды қиындатты, мысалы, Франциядағы Макистерге қарағанда, жасыруға қолайлы орын аз болды. Сонымен қатар, елдің барлық жағы неміс бақылауындағы аумақпен қоршалғандықтан, қашу мүмкіндігі шектеулі болды. Жағалаудың барлық бөлігі голланд халқы үшін тыйым салынған аймақ болды, бұл "Engelandvaarder" құбылысын одан да ерекше қарсылық актісіне айналдырды. 1941 жылдың ақпанында еврейлерді тұтқындауға жасалған алғашқы неміс операциясы Еуропада немістерге қарсы алғашқы жалпы ереуілге (және оккупацияланған Еуропаның барлық тарихындағы екі ереуілдің біріне) әкелді, бұл голланд халқының неміске қарсы көңіл-күйін көрсетті. Осы қарсылық қозғалысын социал-демократтар, католиктер және коммунистер бастады. Қарулы немесе әскери ұйымға мүшелік ету ұзақ мерзімді концлагерьде болуға, ал 1944 жылдың ортасынан кейін Гитлердің қарсылық мүшелерін көздеріне қарап ату туралы бұйрығының нәтижесінде, дереу жазалауға әкелуі мүмкін болды. Голланд фашистері мен немістерге қарсы шабуылдардың күшеюі кең ауқымды жазалау шараларына әкелді, көбінесе ондаған, тіпті жүздеген кездейсоқ таңдалған адамдар жазаланды немесе концлагерьлерге депортацияланды. Мысалы, Путтен шабуылы кезінде Путтен ауылының көптеген ер адамдары концлагерьлерге жіберілді. Нацистер еврейлерді концлагерьлерге және жойқын лагерьлерге депортациялады, азық-түлікті рационирледі және жаза ретінде азық-түлік талондарын бермеді. Олар жағалау бойында кең ауқымды бекіністер салды және шамамен 30 әуежай салды, оларға ұлттық банктан айына 100 миллион гульдер мөлшерінде талап еткен ақшамен төледі ("оккупацияның құны"). Сонымен қатар, олар 18 мен 45 жас аралығындағы ер адамдарды неміс фабрикаларында немесе қоғамдық жұмыстарда жұмыс істеуге мәжбүрледі. 1944 жылы көптеген пойыз Германияға бұрылды, бұл "үлкен пойыз тонауы" деп аталды, және барлығы шамамен 550 000 голланд азаматы Германияға мәжбүрлі еңбекке жіберілді. 14 жастан асқан еркектер "жұмысқа қабілетті" деп есептелді, ал 15 жастан асқан әйелдер де солай. Келесі бес жыл ішінде жағдай нашарлаған сайын, қарсылық жақсы ұйымдастырылып, күшейді. Қарсылық генерал Хендрик Сейффардт сияқты жоғары лауазымды голланд әріптестерін өлтіруге қол жеткізді. Нидерландыда немістер еврейлердің салыстырмалы түрде үлкен бөлігін жойды. Олар оңай табылды, өйткені соғысқа дейін голланд билігі азаматтардан діндерін тіркеуді талап еткен, осылайша шіркеу салықтарын әртүрлі діни ұйымдар арасында бөлуге болатын. Сонымен қатар, Германия үкіметті бақылауға алғаннан кейін көп ұзамай, голланд мемлекеттік қызметкерлерінің барлығынан өздерінің діни және этникалық тегін егжей-тегжейлі көрсетуді сұраған "арийлік куәлік" толтыруды талап етті. Американдық автор Марк Клемпнер былай деп жазады: "Үкімет қызметкерлерінің ғана емес, бірнеше шіркеулер мен университеттердің наразылығы болғанына қарамастан, ақыр соңында 240 000 голланд мемлекеттік қызметкерлерінің жиырмасынан басқасының бәрі қол қойып, нысанды қайтарды". Сонымен қатар, елді Вермахт емес, басқа Батыс Еуропа елдеріндегідей, қанаушы СС басып алды, сондай-ақ, оккупациялық күштердің көбінесе антисемит саясатын жүзеге асыру арқылы "жақсы немістер" екенін көрсетуге құштар австриялықтардың қол астында болды. Голланд қоғамдық көлік ұйымы мен полиция еврейлерді тасымалдауда кеңінен ынтымақтасты.

CS 6

Тағы бір радикалды топ "CS 6" деп аталды. Бұл топ, мүмкін, Амстердамдағы 6 Корелли көшесіндегі мекенжайымен аталған болар. Ло де Йонгтың сөзіне қарағанда, олар қарсылық қозғалысындағы ең қатігез топтардың бірі болды, шамамен 20 адамды өлтірді. 1940 жылы Гедеон және Ян Карел ("Янка") Бойсевен ағайындылары құрған бұл топ тез арада 40-қа жуық мүшеден тұратын болды және голландиялық коммунист және хирург Геррит Каштейнмен байланыс орнатты. Олар Голландияның жоғары дәрежелі қызметкерлері мен сатқындарын нысанаға алды, бірақ ең қауіпті голланд сатқыны және неміс тыңшысы Антон ван дер Ваальстың құрбаны болды. Олардың құрбандарының тізіміне немістер Голландиялық СС легионын басқару үшін пайдаланған Голландиялық генерал Сейффард та кірді. Сонымен қатар, олар министрдің көмекшісі Рейдонды және бірнеше полиция басшыларын өлтіруге қол жеткізді. Дегенмен, Голландияның ең танымал сатқыны және әріптесі, Голландиялық нацистік партиясының жетекшісі Антон Муссертті өлтіру жоспары кейінге шегерілді және ешқашан орындалмады. Голландиялық әріптестерді жоюға бағытталған олардың әрекеттері 1943 жылы Голландия СС-інің "Силбертанне" жасырын кісі өлтіру шараларына әкеп соқты. 1944 жылға қарай сатқындық пен жағдайдың шиеленісуі олардың қатарын азайтты.

ҰҚЖ

Осы топтардан басқа, NSF ("Nationale Steun Fonds" немесе Ұлттық қолдау қоры) қаржы ұйымы LO және KP операцияларын қаржыландыру үшін эмиграциядағы үкіметтен ақша алды. Ол сонымен қатар ұлттық банк пен салық қызметін қатыстырған, ешқашан ашылмаған ірі алаялық схемаларын ұйымдастырды. NSF-тің негізгі тұлғасы банкир Вальравен ван Холл болды, оның қызметі нацистердің кездейсоқ тапқандығынан анықталып, 39 жасында атылды. Вальравен ван Холлдың жұмысының арқасында Голландия қарсыластарының ақша жетіспеушілігі болған емес. 2010 жылдың қыркүйегінде Амстердамда Вальравен ван Холлға ескерткіш ашылды.

Шіркеулер

Реформация және католик шіркеулері нацистік оккупацияға қарсы тұру үшін бірікті. Сол кезде Нидерландыдағы халықтың 48 пайызы Реформация шіркеулеріне, ал 36 пайызы католик шіркеулеріне жатты. Соғысқа дейін Реформация және католик шіркеулері арасындағы айырмашылық өте зор болды. Қарсылық қозғалысы шіркеулерді ортақ күресте біріктірді. 1941 жылы олар үкіметтің заңдарын және іс-әрекеттерін бірлесіп айыптады, антисемитизмнің барлық түрлерін қаралайтын экуменикалық байланыстар құрды. Көптеген католик және реформация шіркеулері іс жүзінде қарсылық қозғалысының орталығына айналды. Діни қызметкерлер де қымбат баға төледі: 43 реформатор дін қызметкері қаза тапты, ал 46 католик діни қызметкері мерт болды. Амстердамның ескі еврей кварталы геттоға айналдырылды, ал одан кейін болған бірқатар зорлық-зомбылық оқиғаларына жауап ретінде 425 еврей еркегі немістерге тұтқынға алынып, әрі қарай жойылды, тек екеуі ғана аман қалды. Амстердам тұрғындарының көптеген бөлігі, саяси көзқарастарына қарамастан, еврей голланд азаматтарын депортациялауға қарсы жаппай наразылыққа қатысты. Келесі күні Заандам, Харлем, Ижмуиден, Вейсп, Буссум, Хилверсум және Утрехт қалаларындағы зауыттар ереуілге қосылды. Неміс әскерлері қарусыз көпшілікке оқ атып, тоғыз адамды өлтіріп, 24 адамды жарақаттағаннан кейін ереуіл бір күн ішінде басылды, сондай-ақ көптеген тұтқынға алынды. Голланд халқына қарсы зорлық-зомбылық салдарынан неміс оккупациясына қарсылық күшейді. Нацистік Еуропадағы жалғыз басқа жалпы ереуіл 1942 жылы Люксембургте болды. Голландтар немістерге қарсы тағы төрт рет ереуілге шықты: 1940 жылдың қарашасында студенттер ереуілі, 1942 жылы дәрігерлер ереуілі, 1943 жылдың сәуір-мамыр ереуілі және 1944 жылы теміржолшылар ереуілі. Ақпан ереуілі де голланд қарсылық қозғалысы үшін ерекше болды, ол көбінесе жасырын сипатта болды. Нидерландыдағы қарсылық бастапқыда шағын, орталықтандырылмаған топтар түрінде болды, олар дербес іс-әрекеттермен айналысты, көбінесе шағын саботажбен (мысалы, телефон желілерін кесу, неміске қарсы жарнамаларды тарату немесе плакаттарды жырту). Кейбір шағын топтар басқаларымен байланыссыз болды. Олар жалған азық-түлік куәліктерін және жалған ақшаны жасады, барлау мәліметтерін жинады, De Waarheid, Trouw, Vrij Nederland және Het Parool сияқты жер асты газеттерін жариялады. Олар телефон желілерін және теміржолдарды бұзды, карталар жасады, азық-түлік пен тауарлар таратты. Ең көп таралған қарсылық әрекеттерінің бірі – нацистік режимнің жауы болған босқындар мен адамдарды жасыру және оларға баспана беру болды, оған Анна Франк сияқты еврей отбасыларын, жер асты оперативтік қызметкерлерін, әскери жастағы голландтарды және кейінірек соғыста одақтас әуе экипаждарын жасыру кірді. Бұл адамдар жиынтығында "жасырынып жүргендер" (сөзбе-сөз: "су астындағылар") деп аталды. Корри тен Бум және оның отбасы нацистерден бірнеше еврейлерді және қарсылық қозғалысының қызметкерлерін жасырғандардың қатарында болды. Алғашқы жасырынып жүргендер 1940 жылға дейін Нидерландыға келген неміс еврейлері болды. Соғыстың алғашқы апталарында француз Фландриясындағы Дюнкеркке (Дюнкеркен) жете алмаған кейбір британдық сарбаздар голланд Фландриясындағы шаруалармен жасырынды. 1940-1941 жылдардың қысында көптеген француз қашқан әскери тұтқындары Нидерланды арқылы өтті. Олдензаалдағы бір отбасы 200 адамға көмектесті. Жалпы алғанда, 4000-ға жуық, негізінен француз, сондай-ақ бельгиялық, поляк, ресейлік және чех әскери тұтқындарына Лимбург провинциясы арқылы оңтүстікке қарай көмек көрсетілді. 1944 жылдың шілдесінде LO ұйымының қамқорлығында болған адамдардың саны 200 000 мен 350 000 аралығында деп есептеледі. Бұл іс өте қауіпті болды, ал LO LKP ұйымдарының 1671 мүшесі қаза тапты. 1944 жылдың 22 қыркүйегінде ЛКП, РВВ және ОД ұйымдарының мүшелері Нидерландының оңтүстік азат етілген бөлігінде голланд армиясының бірлігіне айналды: Stoottroepen. Бұл "Базар бақшасы" операциясы кезінде болды. Кез келген әскери дайындықсыз Брабантта және Лимбургте үш батальон құрылды. Брабанттан шыққан бірінші және екінші батальондар британдық 2-армиямен Ваал және Меза өзендері бойындағы майдан сызығын күзетуге қатысты. Брабанттағы үшінші батальон Толен және Синт-Филипсланд аралдарындағы майдан сызығында Канаданың 2-армиясының поляк құрамына қосылды. Лимбургтен шыққан екінші және үшінші батальондар 9-шы американдық армияға кірді және Рустереннен Экс-ла-Шапельге (Аахен/Акен) дейінгі майдан сызығын күзетуге қатысты. Бұлж шайқасы (1944 жылдың желтоқсаны) кезінде олар Экс-ла-Шапельден Лиежге (Луик) қайта орналастырылды. Лимбургтен шыққан бірінші батальон Германиядағы Кёльн (Кёльн), Экс-ла-Шапель және голланд шекарасы арасындағы ауданда оккупациялық күш болды. Лимбургтен шыққан екінші және үшінші батальондар 1945 жылдың наурызында Магдебург, Брунсвик және Ошерслебенге дейін Германияға жасалған американдық шабуылға қатысты.

Сильбертан операциясының жазалаулары

1942 жылдың желтоқсанында Гитлер Антон Муссертті "Leider van het Nederlandse Volk" (Голланд халқының көшбасшысы) ретінде бекіткеннен кейін, оған ұлттық үкіметтік институт құруға рұқсат берілді. Бұл институт 1943 жылдың 1 ақпанынан бастап рейхскомиссар Артур Сейсс Инквартқа кеңес беретін "Gemachtigden van den Leider" деп аталатын голландтық көлеңке кабинеті болатын. Институт әкімшілікте белгілі бір функцияларды немесе бөлімдерді басқаратын бірнеше орынбасарлардан тұрады. Голландия үкіметінің эмиграциядағы өкілдерінен мақұлдау алғаннан кейін, 1943 жылдың 5 ақпанының кешінде Гаагадағы Шевенингендегі үйінің есігін ашқанда, Каштейндің серігі болған студент Ян Верлеун Сейффардты екі рет атты. Бір күннен кейін Сейффардт ауруханада алған жарақатынан көз жұмды. 1945 жылдың 6 наурызында голландтық қарсылық күштерінің кездейсоқ Раутердің машинасына жасаған шабуылы Де Восте Ховедегі қырғынға әкеп соқты, онда 117 адам тұтқынға алынып, шабуыл орнында атылып өлтірілді, ал тағы 147 гестапо тұтқыны басқа жерде өлімге ие болды. 1944 жылдың 1-2 қазанында Путтенге жасалған шабуылда ұқсас соғыс қылмысы орын алды. Голландтық қарсылық күштері Путтен ауылының жанында неміс армиясының офицерлерін тасымалдаған көлікті тоқтатып алғаннан кейін, Нидерландыдағы Вермахттың бас қолбасшысы генерал Фридрих Кристиансеннің бұйрығымен неміс әскерлері Путтен ауылына шабуыл жасады. Бірнеше бейбіт тұрғын атып өлтірілді, ауыл өртенді және қаланың 661 еркегі концлагерлерге жер аударылды, олардың көп бөлігі қайтыс болды.

"Англиялық-сойлаушылар"

1700-ден астам голландтықтар Англияға қашып барып, өздерін жер аударылған Вильгельмина патшайымына немістерге қарсы қызмет етуге ұсынды. Олар Солтүстік теңіз арқылы қайықпен саяхаттап келген шамамен 200 адамның атымен аталып, қалған 1500-нің көп бөлігі құрлық жолымен өтті. Кейбір тұлғалар ерекше көзге түседі: Эрик Хазельхофф Роелфзема, оның өмірі кітапта сипатталған және "Soldaat van Oranje" атты фильм мен мюзиклге айналдырылған, Питер Тазелаар және Боб немесе Брам ван дер Сток. Ол, Германияның алғашқы шабуылы кезінде Нидерланды үстіндегі әуе шайқастарында шайқасқаннан кейін қашып құтылып, 322-ші эскадрильяда эскадрилья командирі болды. Ван дер Стоктың "Спитфайр" ұшағы Франция үстінде атып түсіріліп, ол немістерге тұтқынға түсті. Ван дер Сток Сталаг Люфт III-тен жасалған "Ұлы қашудан" аман қалған үш адамның бірі болды және соғысқа ұшқыш ретінде қайта оралған жалғыз адам атанды.

Радио

Голландиялық қарсылықты сақтап тұруда маңызды рөл атқарған – эмиграциядағы голландиялық үкіметтің радио хабарларын тарату қызметі BBC Radio Oranje және елдің оңтүстік бөлігінен хабар таратқан Radio Herrijzend Nederland болды. Екі бағдарламаны тыңдауға тыйым салынды, ал шамамен бір жылдан кейін немістер барлық голландиялық радиоқабылдағыштарды тәркілеуге шешім қабылдады, бірақ кейбір тыңдаушылар өздерінің радиоларын қолмен жасалған қабылдағыштармен ауыстыруға үміттенді. Күтпегендей, билік көп айлар бойы радио қалай жасауға болады түсіндірілген журналдарды жариялауға немесе қажетті материалдарды сатуға тыйым сала алмады. Соңында олар тыйым салғанда, британдық ұшақтардан құрылғылар мен бағыттық антенналарды жасау туралы нұсқаулар жазылған парақшалар тасталды, олар неміс кедергісін жеңуге көмектесетін.

Пресс

Голландтықтар өте ірі жер асты баспасын құруға қол жеткізді, ол шамамен 1100 атауға әкелді. Олардың кейбіреулері қолмен көшірілген хабарламалардан аспады, ал басқалары үлкен тиражбен басылып, газеттер мен журналдарға дейін өсті, олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталып қалған, мысалы Trouw, Het Parool және Vrij Nederland.

Нормандиядан кейін

1944 жылдың маусым айында Нормандияға жасалған шабуылдан кейін, Нидерланд азаматтары одақтастардың тыңшылық әрекеттерінен, неміс әскери қорғанысы туралы мәліметтерді жинау қажеттілігінен, неміс позицияларының тұрақсыздығы мен қақтығыстардың күшеюінен үлкен қысымға ұшырады. Елдің бір бөлігі Зигфрид сызығына жасалған одақтастардың шабуылы аясында азат етілді. Сәтсіз аяқталған "Базар бақшасы" әуедегі операциясы Эйндховен мен Нимвеген қалаларын азат етті, бірақ қыркүйектің ортасында Арнем маңындағы көпірлерді және көлік артерияларын бақылауға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. Бұл, британдық күштердің голландтық қарсылық қозғалысы ұсынған неміс күштерінің саны мен орналасқан жері туралы ақпаратты назарға алмауына және қарсылық қозғалысының байланыс бойынша ұсынған көмегінен бас тартуына байланысты болды. Антверпен портын ашу мақсатында жүргізілген Шелда шайқасы келесі айда Нидерландтың оңтүстік-батыс бөлігін азат етті. Оңтүстік азат етілгенімен, Амстердам мен елдің қалған бөлігі 1945 жылдың 5 мамырында капитуляцияға дейін нацистердің бақылауында қалды. Осы сегіз ай бойы одақтас әскерлері зор азаматтық шығындарға ұшырамас үшін күшін сақтап, неміс үкіметінің тез құлауына үміттене берді. Нидерландтың эмиграциядағы үкіметі қарсылық шарасы ретінде ұлттық теміржол ереуілін ұсынғанда, неміс басқыншылары батыс Нидерландына азық-түлік тасымалдауын тоқтатты, бұл 1944 жылғы голланд ашаршылығының, яғни "Аштық қысының" бастауы болды. 374 голландтық қарсылық күресшісі Блумендал маңындағы құмды далалардағы Құрмет алаңына жерленген. Барлығы немістер 2000-ға жуық голландтық қарсыласты өлтірді. Олардың есімдері 1940-1945 жылдар аралығында Нидерланд парламентінде сақталатын және 2010 жылдан бері онлайн қолжетімді "Қайтыс болғандар тізімі" (Erelijst van Gevallenen) ескерткіш кітабында жазылған.