Кіріспе

Неміс цирк артисі, австралиялық футболшы.

Иоганн Людвиг Джейкоб (1 қаңтар 1903 – 13 қыркүйек 1992), кәсіби аты Лу Джейкобс – 60 жылдан астам уақыт бойы Ringling Bros. және Barnum & Bailey циркінде өнер көрсеткен, Германияда туған американдық клоун. 1989 жылы Халықаралық клоундар даңқы залына енгізілді. Ол клоун машинасының танымал болуына үлкен үлес қосты, ол цирк клоундарының қойылымдарындағы маңызды элемент болып табылады. Сондай-ақ, көптеген клоундар бүгін қолданатын қызыл резеңке шардан жасалған мұрынды ойлап тапқан адам ретінде жиі еске алынады. Ол суреті американдық пошта маркасына түскен алғашқы тірі адам болды.

АҚШ-тағы мансабы

1923 жылы Лу Джейкобс АҚШ-қа кемемен келді. Оның ағасы Карл бұрыннан АҚШ-қа келіп, Кит Орфей театрында акробат ретінде жұмыс істеді. Ол інісінің кеме билеті үшін 150 доллар жинады. Нью-Йоркке келгенде Джейкобстың әсіресе екі доллары ғана болды және ол ағылшын тілін білмеді. Дегенмен, ол бельгиялық акробатикалық қойылымда аптасына 25 доллар төленетін рөлге ие болды. Шамамен екі жыл бойы жәрмеңкелерде, ашық ауадағы көрмелерде және қысқы водевильдерде өнер көрсеткеннен кейін, Джейкобс 1924 жылдың соңында британдық акробат Майкл Морриспен бірікті. Олар трапециялық қойылымдарды пародизациялайтын комедиялық нөмір қойды, олардың «трапециясы» – шүбір. Джейкобсқа оңай болғаны, Моррис Ринглинг бауырлары мен Барнум және Бейли циркімен келісімшартқа қол қойған еді. Моррис 1925 жылғы маусымға арналған қойылымға оны циркке әкеле алды. Жылдар өте келе Джейкобс клоундармен көбірек уақыт өткізді. Ақырында ол костюм мен макияжқа кірісіп, бірнеше өндірістік нөмірлерде жұмыс істеді. Алғашқыда ақ жүзді клоун болған ол, 1926 жылғы маусымда Джон Ринглинг оған клоун ретінде толық уақытты жұмыс бергеннен кейін, auguste (аузы мен көздерінің айналасы ақ түсті клоун) стиліне көшті. Джейкобс костюмын жасауға көп уақыт жұмсады. Ол клеткалы, қызғылт және лаванда түсті костюм, кең шалбар және жағалы болды. Ол үлкен етік киіп, 3 метрлік сапшасы бар кішкентай қолшатыр алып жүрді. Джейкобстың алғашқы эскиздері Демпси-Танни бокс матчын, өртенген үйді және клоундық тойды пародизациялады. Джейкобс комедиялық эскиздер мен пародияларда өте жақсы болғанымен, ол бірнеше механикалық құрылғыларды жасауымен танымал болды. Ол бас барабанын арқасына бекітіп, үстіне екі соққылы цимбал қойып, бір адамдық оркестр жасады, ол қозғалғанда дыбыс шығарды. Ал соққылы таяқ бас барабанға бекітіліп, Джейкобстың оң аяғына байланған арқанмен іске қосылды. Ол басына қоңыраулар орнатылған арнайы шапан киді. Одан да асығыс, Джейкобс бас барабанды, цимбалдарды және қоңырауларды ойнап тұрып, гармоникада да тартып берді. Джейкобстың ең танымал механикалық құрылғысы – кішкентай машина. Бұл нөмірді жетілдіруге оған шамамен төрт жыл кетті. Алғашқы прототиптер 1944 жылы жасалды. Машинаны іске қосуда кейбір қиындықтар туғаннан кейін, әйгілі сымда жүруші Джордж Валленда оған кір жуғыш машинасының моторын пайдалануға кеңес берді. Ол сондай-ақ Джейкобсқа картоннан жасалған бірнеше макеттерді жасауға көмектесіп, кішкентай машинаны оның бүгілген денесіне бейімдеуге көмектесті. Олар машинаны сынақтан өткізген кезде, Джейкобстың ағашқа соғылғаннан кейін көру қабілеті нашарлағанын анықтады. Кішкентай машина 1946 жылы тұңғыш рет көрсетілді, бірақ тоқтау проблемаларына байланысты бағдарламадан алынып тасталды. 1947 жылғы маусымда нөмір қайтадан қойылды. Джейкобс өзінің 1 метр 83 см биіктігі мен 69 см кішкентай машинасы арасындағы визуалды контрастты үлкен етік кию арқылы күшейтті. Алайда, аяқ киім оның көру қабілетін нашарлатты. Ол кездейсоқ түрде Джимми Армстронгқа, басқа клоунға соқтығысты. Соқтығыс машинаның рульдік механизмін бұзды, нәтижесінде ортаңғы аренадағы сахнаға соқтығысты. Джейкобс зақымның ауырлығына байланысты машинадан шыға алмады. Оны аренадан машина ішінде алып шығуға тура келді және сахна артында теріскеймен босатылды. 1948 жылы жетілдірілген кішкентай машина қайтадан қойылды және барлық уақыттың классикасына айналған эскизге енгізілді. Джейкобс нөмірді дауыспен шақырып, кішкентай машинаны ортаңғы аренаға айдап кірді. Машина жанармай құюға келгенде, қышқылдап, кері соқты. Джейкобстың машинадан шығып жатқанының өзі бір көрініс болды. Ол шыққаннан кейін, Фрэнки Салута рөлін сомдаған жанармай құю станциясының операторы машина сорғыға жеткілікті жақын тұрмағанын айтты. Джейкобс Фрэнкидің басына балғамен соқты, нәтижесінде оның басында ісік пайда болды. Джейкобс машинаны жақындатуға тырысқанда, ол қышқылдап, кері соқты. Содан кейін ол радиатордың қақпағын алып тастады, жылан секіріп шығып, артынан судың гейзері ағып шықты. Джейкобс гейзердің үстіне отырды, бірақ оның басынан су ағып шықты. Ол қолымен ағынды тоқтатқанда, су аузынан ағып шықты. Ақырында машина сорғыға жақындатылды. Фрэнки сорғыға кірді, ал Джейкобс оған бомба лақтырды. Жарылыс Фрэнкиге ұқсас киім киген манекенді жоғары көтеріп, парашютпен төмен түсірді. Джейкобс нөмірді Джимми Армстронг сомдаған полициядан қашу үшін кішкентай машинада жылдам шығып аяқтады. Джейкобстың клоун машинасының қойылымы 1952 жылғы Сесил Б. ДеМилльдің «Жер бетіндегі ең ұлы шоу» фильмінде көрсетілді.

Жеке өмір

1953 жылы ол бұрынғы модель және цирк акробаты Жан Роквеллға үйленді. Олардың екі қызы болды: Долли, ол белгілі акробат және трапеция шебері болды, ал Лу Энн – піл баптап оқытушы.

Құрметтер

1966 жылы ол АҚШ пошта маркасына суреті түсірілген жалғыз тірі американдық азамат болды.

Кейінгі мансап

1967 жылы 11 қарашада Ирвин мен Израиль Фельдтер және судья Рой Хофенц кіші ақшаларын біріктіріп, Джон Ринглинг Норттан RB&B Circus-ті 8 миллион долларға сатып алды. Меншік құқығын ресми түрде беру және қол қою рәсімі Римдегі ескі Колизейдің қираған жерінде салтанатты түрде өтті. Ирвин Фельд цирктің жалпы табысында клоундардың маңызды рөл атқаратынын түсінді. Циркті сатып алған кезде, онда бар болғаны 14 клоун болды, олардың барлығы елуден асып кеткен. Ирвин Фельд клоундар аллеясына жаңа күш құюды қалады. Ол 1968 жылғы жазда клоун колледжін ашу арқылы осыны істеді. Колледждің бірінші семестрінде үлкен жетістік болмағаннан кейін, Ирвин Фельд келесі курсқа Билл Баллантайнды жетекші етіп тағайындады. Билл өзінің оқытушылар құрамына алдымен Лу Джейкобсты шақыруды қалады. Билл Джейкобспен жақсы таныс еді, өйткені ол 1947 және 1948 жылдары онымен бірге клоун ретінде өнер көрсеткен. Бұл Джейкобстың клоун өнерін үйретуінің алғашқы тәжірибесі емес еді. Ол 1952 жылы Сесил Б. ДеМиллдің «Жер бетіндегі ең ұлы шоу» фильмінде клоун рөлін ойнаған Джеймс Стюарттың ұстазы болды. Клоун колледжіндегі оқытушылық қызметі одан да кең ауқымды әсер етті, өйткені ол жүздеген жас жігіттер мен қыздарға сабақ берді. Билл Баллантейн Джейкобсты «өзіне қызмет ете бермейтін және туа біткен педагог» деп сипаттады. Ол шыдамдылығымен белгілі болды және шәкірттерінің ең жақсы қасиеттерін ашты. Олар оны «Папа Лу» деп лақап қойды. Оның оқыту әдісі жаңа келгендерге бұрыннан дайын материалды үйретуден басталатын, ал студент өнерге бейімделгеннен кейін өзінің материалдарын жазуға кірісе алатын. Джейкобстың студенттері үшін клоун эскиздерінің шексіз қоры болды. Ол көрген, естіген немесе ойлаған әрбір клоун эскизін жазып алып, оларды кішкентай қара дәптершесінде сақтап отырды. Онда елу жылдан астам материал жинақталған.

Зейнетақы және кейінгі өмір

1988 жылы 64 жыл қызмет еткен соң Лу Джейкобс цирктен зейнеткерлікке шықты, бірақ Клоун колледжінде оқытуды жалғастырды. 1989 жылдың 23 сәуірінде ол Висконсин штатының Делаван қаласында құрылған Клоунның Даңқ залына енген алғашқы алты клоуннің бірі болды. Оның бірге енгендері: Феликс Адлер, Отто Гриблинг, Эммет Келли, Марк Энтони және Ред Скелтон. 1992 жылдың 13 қыркүйегінде Лу Джейкобс 89 жасында дүние салды. Ол Флорида штатының Сарасота қаласында ұйықтағанда бейбіт түрде қайтыс болды. Жаназасы төрт күннен кейін Сарасотадағы Бірінші Біріккен методист шіркеуінде өтті. Шіркеу бүкіл елден келген цирк өкілдеріне толы болды. 1953 жылы ол модель және әуе акробаты Жан Роквеллға үйленді. Олардың екі қызы да танымал цирк жұлдыздары болды. Лу Энн мен Долли Джин RB&B Circus және Билли Лидің Сарасота теңізші циркінде шоу-қыздары ретінде өнер көрсетті. Лу Энн Томми Ханнефордтың Royal Hanneford Productions компаниясында пілдерді оқытты.