Кіріспе
Нильс Поппе (31 мамыр 1908 – 28 маусым 2000) – швед актері, комедия актері, режиссер, сценарист және театр директоры. Ол халықаралық тұрғыдан Ингмар Бергманның "Жеті мөр" фильміндегі рөлімен ең көп танылды, бірақ Швецияда ол зор құрметке ие болды және 50-ден астам фильмде кино мен телевидениеде ойнады.
Nils Poppe (31 May 1908 – 28 June 2000) was a Swedish actor, comedian, director, screenwriter and theatre manager. He is internationally most famous for his part in Ingmar Bergman's The Seventh Seal, but in Sweden he was much loved and participated in over 50 films on cinema and TV.
Өмірбаян
Поппедің анасы үйленбеген және оны Швецияның Мальмё қаласында даниялық асырап алушы анаға беруге мәжбүр болды, ол оны сыраға мақтанған нанмен тамақтандырды. Екі жылдан кейін оны Мальмёдегі Мёльвевенгеннен Андерс және Аманда Йонссон құтқарып алып, олар оның асырап алушы ата-анасы болды. Оның театрға деген арманы ерте жастан гүлдей бастады, ал мектепте ол өзінің комедиялық талантын көрсетті. 1926 жылдың 1 тамызында Поппе теңіз күштеріне қабылданып, Карлскрондағы 1-ші кәсіби ротада No. 427 Жонссон ретінде торпедашы болып оқыды. Дегенмен, төрт жылдық қызмет мерзімі 1928 жылдың 16 наурызында, мүмкін жүрек ауруына байланысты, мерзімінен бұрын тоқтатылды, бұл жақында 30 күндік емдеуді қажет еткен. Одан кейін ол әскери қызметке шақырылмады, бірақ 936 2/1928 нөмірімен тіркелді. Нильс Поппе 1929-1930 жылдары Сваловта білім алды.
Актерлік мансабының алғашқы жылдары
Оның мансабы 1930 жылы Мальмёдегі мектеп директорының ұйымдастыруымен басталды. Бастапқыда ол драмалық актер болуды жоспарлаған, бірақ комедия, ревю, оперетта және мюзиклге көбірек бейім екенін, әсіресе ол жақсы биші және әнші болғандықтан, өзінің комедиялық қабілетін дамытуға шешім қабылдады. Ол бастапқыда-ақ би және акробатикаға қабілетті еді, және осы қабілеттерін мансабының көп бөлігінде пайдаланды. Гипподром театрындағы төрт жылында ол "Жасыл жайылымдар", "Матт және Джефф" және "Гавай гүлі" сияқты көптеген ревюлер мен оперетталарда ойнады. 1934 жылы "Мистер Синдерс" опереттасымен гастрольде жүргенде, оған Стокгольмдегі "Фолкетс Хус" театрында "Клангеревин" рөлі ұсынылды. Поппе келісіп, Стокгольмде ұзақ уақыт тұрды. Ол тез арада "Клангеревиннің" ажырамас бөлігіне айналып, эскиздерде акробатикалық шеберлігін көрсетті. Ол Стокгольмның ойын-сауық өнерінде танымал болды. Ол алғаш рет Чарли Чаплиннің пародиясын "Фолкетс Хус" театрында орындады. Нильс Поппені жиі Чаплинмен салыстырды; ұқсастықтар көп болғанмен, Поппе уақыт өте келе өзінің ерекше стилін дамытты. Поппе мен Эрикссон жұбы танымал бишілер жұбы болды және оларды Жинджер Роджерс пен Фред Астермен салыстырды. 1949 жылы "Аңшы" атты фильм түсірілді.
Кино мансабы
Оның кинодағы тұңғышы 1937 жылы Адольф Ярр фильміндегі аюдың шағын рөлі болды; одан кейін «Tre glada tokar», «Tre skojiga skojare», «Melodin från Gamla stan» және «Karusellen går» сияқты фильмдердің комедиялық сериясы жасалды. 1940 жылдары Поппе елдің жетекші кино комедияшысы атанды. Аннализа Эрикссонмен бірге ол «Жиіберме» және «Стаккарс лилла Свен» сияқты комедиялық би фильмдерін түсірді. Ол өзінің комедиялық талантын «(1943)», «Money (1946)» және «(1946)» фильмдерінде көңілділік пен терең оймен үйлестіруге тырысты, бұл фильмдер өнер тұрғысынан сәтті болғанымен, көрермендерге ұнамады. 1948 жылы Поппедің ең танымал кино кейіпкерлерінің бірі – мұртты, ұсақ-түйекке көңіл бөлгіш, қатыгез адам дүниеге келді. Алғашқы фильм үлкен сәттілікке ие болды және Стокгольм кинотеатрларында 48 апта көрсетілді. «Бом» атты жеті фильм түсірілді, оның ішінде «(1949)», «Баж сарайының қызметкері» (1951) және «(1958)» фильмдері бар. «Бом» фильмдері халықаралық аренада да табысқа жетті, әсіресе Германияда танымал болды. Поппе есімімен байланысты тағы бір тұлға – барлық заңды жатқа білген Сканиялық студент. Ол басты рөлде төрт комедиялық фильмде ойнады. Соның салдарынан Ингмар Бергманның 1957 жылғы «Жеті мөр» фильмінде Поппеге Джофтың рөлін бергені көпті таң қалдырды, бірақ бұл рөлмен Поппе жылу мен мейірімділік таныта алатынын көрсетті. Кейін ол Бергманның тағы бір фильмі – «Жынның көзі» (1960) –де пастор рөлін ойнады.
Фредериксдальстеатер
1960 жылдардың басында оның мансабы құлдырады. Оның көңіл көтеруге деген құштарлығы жоғалып, халыққа танымалдылығы азайды. 1966 жылы Хельсингбордағы ашық аспан астындағы театрды басқарып, сахнаға оралғаннан кейін оның мансабы қайта жанданды. Алғашқы қойылым – Чарльз Дайердің «Жай адамның шуы» пьесасы, ол ұзақ жылдарға созылған дәстүрдің бастауы болды. «Чарлидің әпкесі», «Ақ ат қонақ үйі», «Адал бостандық сүйгіш» және «Менің қарындасым мен мен» сияқты оперетталар мен фарстар арқылы ол ашық аспан астындағы театрың елге танымал орынға айналуына ықпал етті. Поппені көру үшін бүкіл Швециядан адамдар ағылып келді, жаңбыр болсын, күн болсын. Оның қойылымдары Эпифания мерекесінде Sveriges Television телеарнасында көрсетілгенде, көрермендер саны одан да арта түсті. Фредриксдальстеатердегі табысынан бөлек, Поппе Гетебордағы Лисебергтеатрында, Стокгольмдегі Максимитеатернде, сондай-ақ Хельсингборг және Мальмё қалалық театрларында қонақ ретінде өнер көрсетті. 1979 жылы Хельсингбор қалалық театрында «Қолыстағы скрипкашы» мюзикліндегі «Тевье» рөлі ерекше есте қалды. Поппе өмірінің көп бөлігін жеке өмірге дақпықсыз сақтап келді. 1988 жылы 80 жасқа толған күні телепродюсер оны «Poppe i närbild» («Поппе жақыннан») атты сұхбаттар сериясына қатысуға көндірді. Көптеген адамдар Поппенің сергектігі мен еңбекке қабілетіне таң қалды, 80 жасында да ол сахнада шағын би нөмірлерін орындай алды. Ол 85 жасында зейнеткерлікке шығып, 1993 жылы «Бродерна Остерманс хускорс» қойылымымен соңғы өнерін көрсетті. Ол Эва Ридбергпен бірге ойнады, кейіннен ол Фредриксдальтеатрды басқарып, Поппенің дәстүрін жалғастырды.