Испания патшайымы Мария Амалия

Кіріспе

Испанияның королевасы 1759 - 1760 жылдар аралығында Мария Амалия (Мария Амалия Кристина Франциска Ксаверия Флора Вальбурга; 24 қараша 1724 - 27 қыркүйек 1760) король Карл III-нің әйелі ретінде 1759 жылдың 10 тамызынан 1760 жылы қайтыс болғанға дейін Испанияның королевасы болды. Одан бұрын, 1738 жылдың 19 маусымында Карлға үйленгеннен бастап ол Неаполь және Сицилия королевасы болған. Ол Польша және Саксония ханшайымы, Польша королі Август III және Австрия ханшайымы Мария Жозефаның қызы болып дүниеге келді. Мария Амалия мен Чарльзтың он үш баласы болды, олардың жетісі ересек жасқа жетті. Ұлы даңққа ие болған Мария Амалия Неапольдің сыртындағы Казерта сарайының құрылысын және басқа да көптеген жобаларды басқарды, сонымен қатар мемлекеттік істерге ықпалымен белгілі болды.

Алғашқы жылдар

Ол Польшаның Август III-і, Саксонияның сайлаушысы және Австрияның Мария Жозефасының қызы ретінде Дрездендегі Дрезден сарайында дүниеге келді. Оның анасы, қасиетті Рим императоры Иосиф I-нің қызы болған. Анасы императрица Мария Терезаның бірінші туысы еді. Сәби Мария Амалия Кристина Франциска Ксаверия Флора Вальбурга деген атпен крещениеден өтті, бірақ Мария Амалия деп танылды. Ол он алты баланың бірі болды, Саксонияның сайлаушысы Фредерик Кристианның қарындасы, Баварияның сайлаушысы Максимилиан III Иосифтің әйелі, Саксонияның Мария Анна Софиясы; ол Франция королі Людовик XVI-ның анасы, Саксонияның принцессасы Мария Жозефаның үлкен әпкесі еді. Оның кіші қарындасы, принцесса Кунигунде, болашақ Филипп Эгалитеге әйел болуға мүмкін болды. Ол Дрезден сарайында өсіп, француз тілі, би және сурет салуды үйренді. Ол сонымен қатар талантты музыкант болды, жас кезінен бастап ән шырқап, фортепианода ойнады.

Неаполь мен Сицилияның патшайымы

1738 жылы Мария Амалия Неаполь және Сицилия королі Карлға, болашақ Испания королі Карл III-ке келісім шарт жасасты. Бұл некені оның болашақ қалың есі Елизавета Фарнезе ұйымдастырды, себебі Елизавета Карлдың Австрияның архигерцогинясы Мария Аннаға үйленуін реттеуге сәтсіздікке ұшыраған және Францияның Луиза Элизаветаға үйленуіне келісім бермеді. Құпия келіссөздер бұрын Венада өтті, онда Мария Амалияның әжесі Вильгельмина Амалия келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Венадағы испан елшісі граф Фуэнклара Мадрид және Неаполь сарайларының атынан әрекет етті, ал итальяндық банкир Джованни Баттиста Болза Дрезден сарайының мүддесін қорғады. 1737 жылдың желтоқсанында Папаның рұқсаты алынып, 1738 жылдың басында неке туралы жарияланды. 1738 жылдың 8 мамырында Мария Амалия Дрезденде ағасы, Саксониялық Фредерик Кристиан арқылы Карлдың атынан өкілеттік рәсімін өткізді. Бұл неке Папалықтың қолдауына ие болғандықтан, Карл мен Папалық мемлекеттер арасындағы дипломатиялық келіспеушіліктерді басып тынды. 1738 жылдың 4 шілдесінде Мария Амалия Неапольге келді, оны зор қуанышпен қарсы алды. Жұбайлар алғаш рет 1738 жылдың 19 маусымында Корольдік шекарасындағы Портелла ауылында кездесті. Сарайда тойлар 3 шілдеге дейін жалғасты, сол күні Карл Сан-Дженнароның Корольдік орденін құрды – патшалықтың ең беделді рыцарлық ордені. Кейін ол 1771 жылдың 19 қыркүйегінде Испанияда Карл III орденін құрды. Бұл неке ұйымдастырылғанмен, жұбайлар өте жақын болды: Испаниядағы қалың есіне Карл оны алғаш кездескенде бақытты және қуанышты көрінгенін хабарлады. Мария Амалия әдемі және шебер атқа мінуші болып сипатталды, ол Карлдың аң аулау сапарларына қатысты. Патшайым ретінде ол жиі ауырып жүргеніне қарамастан, саясатқа үлкен ықпал етті және мемлекеттік істерге белсенді қатысты. Ол өзіне ұнамайтын бірнеше саясаткердің мансабын тоқтатты, мысалы, J. M. de Benavides y Aragón, Santisteban графы; Y. Y. de Montealegre, Salas маркізі; және G. Fogliani Sforza d'Aragona, Pellegrino маркізі. Оның наразылығы соңғысының премьер-министр лауазымынан алынуына тікелей себеп болды. Мария Амалия өзінің ықпалын жасыру қажеттілігі сезінбеді: 1747 жылы оның тұңғыш ұлы дүниеге келгеннен кейін оған мемлекеттік кеңесте орын берілді. Ол Неапольдегі испандық ықпалға қарсы күресті және 1742 жылы Карлді Испанияның қарсылығына қарамастан, Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Неапольді бейтарап деп жариялауға көндірді, сол кезде Ұлыбритания Неапольді бомбалаумен қорқытқан. Алайда, 1744 жылы ол соғыс жариялауға келісуге мәжбүр болды. Ол Франция мен Австрияға қарағанда Ұлыбританияны артық көреді. Мария Амалияның сүйіктілері туралы көп әңгіме болды, олар оның ауыр халде болған кезде оның саясатына ықпал еткен, мысалы, Анна Франческа Пинелли ханшайымы және Зенобия Ревертера герцогинясы. 1754 жылы ол Бернардо Тануччидің Сыртқы істер министрі лауазымына қолдау көрсетті. Мария Амалия өте білімді және Казерта сарайының құрылысында маңызды рөл атқарды, оның іргетасын күйеуі 36 жасқа толған күні, 1752 жылдың 20 қаңтарында көптеген мерекелер арасында салды. Алайда, олар оның денсаулығының нашарлауына байланысты Неапольді аяқталғаннан бұрын тастап кетті, сондықтан олар онда ешқашан тұрмады. Ол сондай-ақ Портичи сарайының (Reggia di Portici), Сан-Карло театрының (бар болғаны 270 күнде салынған), Каподимонте сарайының (Reggia di Capodimonte) құрылысына ықпал етті; оның күйеуі Неапольдің Корольдік сарайын да жаңартуға бұйрық берді. Портичидегі оның пәтерлерінде Каподимонте фарфор фабрикасының әйгілі фарфоры сақталған, ол 1743 жылы Неапольде фарфор өндірісін енгізген. Ол темекіге де құмар болды. Мария Амалия сонымен қатар композитор Джан Франческо Фортунатидің де меценаты болды, ол неаполитан сарайында сүйікті тұлға болды. Ол католик монахтар орденінің мүшесі емес адамға лайық емес деп есептелген тым діндар болғаны үшін сынға ұшырады: ол күніне екі рет, соңынан төрт рет қасиетті миссаға қатысып, монах немесе қадірлі кісіге қарағанда көп құлшылық жасады, ал ол соңынан оған оның құлшылығы шамадан тыс екенін айтты.

In 1738 Maria Amalia became engaged to Charles, King of Naples and Sicily, the future Charles III of Spain. The marriage was arranged by her future mother in law Elizabeth Farnese, after Elizabeth had failed to arrange a marriage of Charles to Archduchess Maria Anna of Austria, and refused to agree to have him marry to Louise Élisabeth of France. The impenetrable secret negotiations had taken place earlier in Vienna, where the Dowager Empress Wilhelmina Amalia, grandmother of Maria Amalia, played an important part in the negotiations. The Spanish ambassador in Vienna, Count Fuenclara, acted on behalf of the courts of Madrid and Naples, while the Italian banker Giovanni Battista Bolza represented the interests of Dresden court. In December 1737, a papal dispensation was made, and the marriage announced in the beginning 1738. On 8 May 1738 Maria Amalia had a proxy ceremony at Dresden with her brother, Frederick Christian of Saxony, representing Charles. Since this marriage was looked upon favorably by the papacy, it soothed the diplomatic disagreements between Charles and the Papal states. On 4 July 1738 Maria Amalia arrived at Naples and to what was described as a euphoric welcome. The couple met for the first time on 19 June 1738 at Portella, a village on the kingdom's frontier near Fondi. At court, festivities lasted till 3 July when Charles created the Royal order of San Gennaro – the most prestigious chivalric order in the kingdom. He later had the Order of Charles III created in Spain on 19 September 1771. Despite being an arranged marriage, the couple became very close: it was noted and reported to her mother in law in Spain, that Charles seemed happy and pleased when he first met her. Maria Amalia was described as a beauty and as a skillful rider, and she accompanied Charles on his hunts. As Queen, she exerted great influence upon politics despite her frequent illnesses, and she actively participated in state affairs. She ended the careers of several politicians she disliked, such as J. M. de Benavides y Aragón, conte di Santisteban; Y. Y. de Montealegre, marchese di Salas; and G. Fogliani Sforza d'Aragona, marchese di Pellegrino. Her displeasure led directly to the latter being deposed as prime minister. Maria Amalia did not need to keep her influence secret: after the birth of her first son in 1747, she was given a seat in the council of state. She worked against the Spanish influence on Naples and in 1742 convinced Charles, against the will of Spain, to declare Naples neutral during the War of the Austrian Succession, during which Britain threatened to bomb Naples. In 1744, however she was forced to agree to declare war. She then favored Great Britain before France and Austria. Maria Amalia was talked about because of her favorites, which were to have influence over her policy when she was very ill, such as princess Anna Francesca Pinelli and duchess Zenobia Revertera. In 1754, she supported the career of Bernardo Tanucci as Foreign Minister. Maria Amalia was very cultivated and played an important role in the construction of Caserta Palace, for which she saw her husband lay the foundation stone for on his 36th birthday, on 20 January 1752 amid much festivity. However, they left Naples before its completion due to her declining health so they never actually lived in the palace. She also was influential in the building of the Palace of Portici (Reggia di Portici), the Teatro di San Carlo – constructed in just 270 days – the Palace of Capodimonte (Reggia di Capodimonte); her husband also had the Royal Palace of Naples renovated. Her apartments at Portici were home to the famous porcelain from the Capodimonte Porcelain Manufactory which she who introduced the production of Porcelain in Naples in 1743. She was also a heavy user of tobacco. Maria Amalia was also a patron of the composer Gian Francesco Fortunati, a favorite at the Neapolitan court. She was criticized for being too religious from what was proper from someone not a member of a Catholic monastic order: she attended mass twice and eventually four times a day and kept more devotions than what was normal for a nun or a monk, and he eventually lectured her that she was more fervent than what could be regarded as modest for a lay person.

Испания патшайымы

1758 жылдың соңында Чарльздың жартылай бауыры Фердинанд әкесінің бұрынғыдай депрессия белгілерін көрсетті. 1758 жылдың тамызында Фердинанд сүйікті әйелін, Португалия инфантасы Барбараны жоғалтты және оған терең қайғыға батты. 10 желтоқсан күні 1758 жылы Фердинанд Чарльзды мұрагері етіп тағайындады, содан кейін Мадридтен Виллавичиоза-де-Одонға кетіп, 10 тамыз күні 1759 жылы қайтыс болды. Чарльз оның орнын басты. Сол жылы Чарльз бен Мария Амалия екі балаларын Казертада қалдырып, Неапольден Мадридке келді. Оның үшінші тірі қалған ұлы Фердинанд I Екі Сицилия патшасы болды, ал үлкен ұлы Карл Испанияда испан тәжін мұраға алу үшін дайындалды; олардың ең үлкен ағасы, Калабрия герцогы Инфанте Фелипе психикалық мүгедек болғандықтан, кез келген таққа мұрагерлік құқығынан алынды; ол 1747 жылы туған Портичиде тыныш қайтыс болып, ұмытылды. Неаполь мен Сицилияға мұрагерлік құқық оның үшінші ұлы, Неаполь мен Сицилия князі Фердинандқа берілді; князь Фердинанд ата-анасы Испанияда болғанда Италияда қалды. Осыған байланысты Чарльз 6 қазан күні 1759 жылы тақтан бас тарды, испан және неаполитан тәждерінің толық ажырасуын жариялады. Чарльз бен Мария Амалия 7 қазан күні 1759 жылы Барселонаға келді. Мария Амалия патша резиденцияларын қайта жаңарту арқылы оларды жақсартуға көп күш жұмсады. Ол күйеуімен бірге Real Fábrica del Buen Retiro деп аталатын сәнді фарфор фабрикасын құруға көмектесті. Мария Амалия Испанияны нашар басқарылған және дамымаған деп санады, және ол оның енесі, король жесірі Елизавета Фарнезеге де жартылай кінәлі деп есептеді, ол осылайша испан сарайын тастап кетуге мәжбүр болды. Оған Испания ұнамады, ол тамаққа, тілге наразы болды, оны үйренуден бас тартты; климатқа, испандықтарға, оларды өте пассивті деп санайтын, және испан сарайының қызметкерлеріне, оларды білімсіз және қараңғы деп есептейтін. Ол испан сарайын депрессиялық және гистериялық деп сипаттады. Ол испан жүйесіне үлкен реформалар жоспарлады, бірақ оларды аяқтауға уақыты болмады. 1760 жылдың қыркүйегінде, Мадридке келгеннен кейін бір жыл өткен соң, Мария Амалия кенеттен астананың сыртындағы Буэн-Ретиро сарайында қайтыс болды. Ол Эль-Эскориалдағы Корольдік мазарда жерленді. 1788 жылы оған адал күйеуі қосылды. 1761 жылы Чарльз Джованни Баттиста Тиеполоға Мадридтегі Корольдік сарайға фрескалар салуды тапсырды. Королеваның алдында Тиеполо және оның көмекшілері Испания монархиясының даңқы туралы фреска салды. Фрескалар 1762–1766 жылдары салынды. Мария Амалия патшайымның айналасында грек мифологиясының көптеген құдайлары бейнеленген, соның ішінде Аполлон да бар.

At the end of 1758, Charles' half brother Ferdinand, was displaying the same symptoms of depression from which their father used to suffer. Ferdinand lost his devoted wife, Infanta Barbara of Portugal in August 1758 and would fall into deep mourning for her. He named Charles his heir on 10 December 1758 before leaving Madrid to stay at Villaviciosa de Odón where he died on 10 August 1759. Charles succeeded him. That same year Charles and Maria Amalia left Naples for Madrid, leaving two of their children behind in Caserta. Her third surviving son became Ferdinand I of the Two Sicilies, while his elder brother Charles was groomed in Spain to inherit the Spanish crown; their oldest brother, Infante Felipe, Duke of Calabria was mentally disabled and was thus taken out of the line of succession to any throne; he died quietly and forgotten in Portici where he had been born in 1747. The right of succession to Naples and Sicily was reserved for her third son Prince Ferdinand of Naples and Sicily; Prince Ferdinand stayed in Italy while his parents were in Spain. In favour of that, Charles abdicated on 6 October 1759, decreeing the final separation between the Spanish and Neapolitan crowns. Charles and Maria Amalia arrived in Barcelona on 7 October 1759. Maria Amalia once again did much to improve the royal residences having them redecorated. She, along with her husband, helped with the founding of the luxury porcelain factory under the name Real Fábrica del Buen Retiro. Maria Amalia deemed Spain to be ill managed and undeveloped, and she partially blamed her mother in law, Queen Dowager Elizabeth Farnese, who was thereby obliged to leave the Spanish court. She did not like it in Spain, and complained about the food, the language, which she refused to learn; the climate, the Spaniards, whom she thought to be passive and the Spanish courtiers, whom she regarded as ignorant and uneducated. She described the Spanish court as depressed and hysterical. She planned great reforms to the Spanish system, but did not have time to finish them. In September 1760, a year after arriving in Madrid, Maria Amalia suddenly died at the Buen Retiro Palace outside the capital. She was buried at the Royal Crypt in El Escorial. She was joined by her devoted husband in 1788. In 1761, Charles commissioned Giovanni Battista Tiepolo to paint frescoes for the Royal Palace in Madrid. In the Queen's Antechamber, Tiepolo and his assistants painted the Apotheosis of the Spanish Monarchy. The frescos were painted from 1762–1766. Queen Maria Amalia appears surrounded by several of the gods of Greek mythology, including Apollo.