Ижазат: Кездесу мен естеліктердің арасынан

Кіріспе

Гүлзар режиссерлік еткен 1988 жылғы фильм – Гүлзардың режиссерлік еткен 1987 жылғы үнділік хинди тіліндегі музыкалық романтикалық фильмі, Субход Гоштің "Жатугриха" атты бенгал әңгімесіне негізделген. Басты рөлдерде Реха, Насеруддин Шах және Анурада Патель ойнаған бұл фильмде, ажырасып кеткен жұбайлар бір теміржол станциясының күту залында кездейсоқ кездесіп, бір-бірінен бөлек өмір сүргендегі шындықтарды жасайды. Фильм Үндістандағы "Параллель кино" деп аталатын артхаус жанрына жатады және музыка саласында екі Ұлттық кино жүлдесіне ие болды. Бұл фильм 1964 жылғы бенгал фильмі "Жатугриха" негізінде түсірілген. 2019 жылдың маусым айында пакистандық автор Мира Хашмидің "Гүлзардың Ижазаты: Фильмге қатысты ойлар" атты кітабы жарық көрді.

Сюжет

Фильм ажырасқан жұптың бүгінгі кездесуі ретінде баяндалады. Маһендер (Насирдин Шах) пойыздан түсіп, қатты жаңбыр жауған кезде вокзалдың күту бөлмесіне барады. Бұрынғы әйелі Суда (Реха) күту бөлмесінде отыр, бірақ ол оны байқамайды. Судха оны көргенде жасырынуға тырысады, бірақ кейін олар бір-біріне кездейсоқ кездеседі. Көптеген флешбектердің біріншісінде Махендер Суданың әкесі (Шамми Капур)мен кездеседі. Ол Судамен 5 жыл бойы тұрмысқа шыққан, бірақ әрдайым некелерін кешіктіру үшін себеп іздейді. Судханың әкесі той күнін белгілеп, Махенді шақырады. Махендер Судамен Майямен (Анурада Патель) қарым-қатынасын талқылау үшін кездеседі. Судха Махендрден Майяны өзінің (Судханың) әке тұлғасына алып келуін және оның орнына Майяға үйлену ниеті туралы айтуын сұрайды. Махендер Майяға барады, бірақ ол кеткенін және оған хат қалдырғанын біледі. Кейіннен Махендер Судаға үйленеді, сонымен бірге Майямен де достық қарым-қатынаста болады. Махендер Майямен досы ретінде сөйлеседі, бірақ оны ұмытып, Судамен үйленгенде, оның үйлену тойына қатысы бар екеніне күмәнданады. Майя өзін-өзі өлтіруге тырысқанда, Махендер өзін кінәлі сезініп, онымен көбірек уақыт өткізе бастайды. Судха Майяның өзін-өзі өлтіруге тырысқанын білмейтін және Махендер оған опасыздық жасап жатыр деп сенетін Судха өзінің некесі қателік болды деп санайды және Махендерден оның ниеті туралы сұрайды. Содан кейін ол Майяны үйіне алып келіп, онымен сөйлесуге баратынын қатты айтады. Судха бұған қарсы, бірақ Махендер Маяны алып кетуге барады. Алайда, Мая телефон арқылы Махендер мен Судханың пікірталасын естіп, Махендер оны алуға жетпей жатып кетеді. Үйге Маясыз оралғанда, ол Судханың да кеткенін біледі. Махендер шоққа төтеп бере алмай, жүрек соғысына ұшырайды. Майя оны емдеп сауықтырады, ал Суда Махендермен байланыстан тыс қалады және Панчганиде мұғалім болып қызмет етуін жалғастырады. Кейін Махендер Суданы үйге қайтарудың уақыты келді деп ойлайды. Алайда, дәл сол кезде ол Судадан хат алады. Ол оның некеден бас тарту және Махендермен барлық байланыстарды тоқтату ниеті туралы айтады. Махендермен айтысқаннан кейін Майя олардың қарым-қатынасындағы осы кенеттен өзгеріске бейтаныс сезінеді және таңертең мотоциклмен кетеді. Махендер оны тоқтату үшін машинасымен артынан жүгіреді. Майяның шалы мотоциклдің артқы дөңгелегіне қаптап, оны көліктен шығарып, ол жарақаттарынан қайтыс болады. Қазіргі кезде Махендер мен Майяның тағдырын білген соң, Суда қатты қайғырады. Махендра оның өмірі туралы сұрауға келгенде, оның жаңа күйеуі (Шаши Капур) оны алуға кіреді. Судханың күйеуі күту бөлмесінен жүгімен шығып бара жатқанда, Махендер оны кешіруді сұрайды. Ол Махендердің аяғына жанасып, оның кешірімін және оны тастап кетуіне рұқсат беруін (Ижазат) сұрайды. Бұл соңғы рет бөлінген кезде ол алған жоқ деп айтады. Судханың күйеуі оны не ұстап тұрғанын көруге келеді, Махендерді таниды және оған күлімсірейді. Суда күйеуімен бірге күту бөлмесінен шығып, сахнаға шығады.

The film is narrated as a present day encounter between a divorced couple interwoven with flashbacks of several instances in their marriage. Mahender (Naseeruddin Shah) gets off a train and makes his way to the station waiting room just as it starts to rain heavily. His ex wife, Sudha (Rekha), is already sitting in the waiting room but he fails to notice her. Upon seeing him, Sudha tries to hide from him but later they accidentally run into each other. In the first of many flashbacks, Mahender meets Sudha's father figure (Shammi Kapoor) who urges him to consider keeping his vow of marrying Sudha. He had been engaged to Sudha for 5 years but always made an excuse to delay their wedding. Sudha's father figure has already fixed the wedding date and urges Mahender to show up. Mahender meets with Sudha to discuss his ongoing relationship with Maya (Anuradha Patel). Sudha asks Mahender to bring Maya to her (Sudha's) father figure and reveal his intention of marrying Maya instead. Mahender returns to his place for Maya but finds that she has left, leaving him a letter. Later, Mahender marries Sudha and has an amicable relationship with Maya simultaneously. Mahender often speaks with Maya as a friend but wishes to get over her and pursue a normal, married life with Sudha who remains wary of Maya's presence in her marriage. When Maya attempts suicide, Mahender feels guilty and starts spending more time with her. Sudha, not knowing about Maya's suicide attempt and believing that Mahender is being unfaithful to her, feels that her marriage was a mistake, and questions Mahender about his intentions. He then tells her strongly that he is going to bring Maya home to talk to her. Sudha is opposed to this but Mahender leaves nevertheless to bring Maya. However, Maya overhears Mahender and Sudha's arguments on the phone and she leaves before Mahender reaches to pick her up. Returning home without Maya, he finds that Sudha has left as well. Mahender, unable to bear the shock, suffers from a heart attack. Maya nurses him back to health while Sudha stays out of contact with Mahender and continues as a teacher in Panchgani. Later, Mahender feels the that it is time to bring Sudha back home. However, just then, he receives a letter from Sudha stating her intentions to abandon the marriage and cut off all contact with Mahender. After an argument with Mahender, Maya feels estranged at this abrupt change in their relationship and rides off on her motorcycle early in the dawn. Mahender rushes to follow her in his car to stop her. Maya's scarf gets entangled in the rear wheel of the motorcycle, which derails her off the vehicle and she dies from the injuries. In the present day, after finding out about Mahender and Maya's fate, Sudha is deeply saddened. Just as Mahendra approaches her to ask about her life, her new husband (Shashi Kapoor) enters the room to pick her up. As Sudha's husband leaves the waiting room with her luggage, Mahender asks her to forgive him. She touches Mahender's feet as a plea for his forgiveness and for his permission (Ijaazat) for her to leave him—saying that this was something which she had not received the last time they had separated. Sudha's husband returns to see what is holding her up, recognises Mahender, and smiles at him. Sudha and her husband leave the waiting room and the platform while Mahender hangs back.

Қабылдау

Filmfare бұл фильм туралы былай деп жазды: "Гүлзардың ең сезімтал фильмдерінің бірі, сонымен қатар бұл Реханың иеленуші әйел рөліндегі ең терең ойлы ойнауы, ол басқа әйелмен (Анурада Пател) бөлісуден гөрі күйеуінен (Насируддин Шах) бас тартады. "Мера Куч Сааман" – осы фильмге көңіл бөлмеген адам бола ма?" "Болливуд: танымал үнді киносы" кітабының авторы Лалит Мохан Жоши "Ижазәт" фильмі "жетілген романның қызықты сезімін қайта жасайды. Бұл фильмде ер және әйел арасындағы ерекше қарым-қатынас көрсетілген, бұл тақырып хинди фильмдерінде көбінесе талқыланбайды" дейді. Жоши сондай-ақ фильмде "жақындағы жасөспірімдердің романтикалық оқиғаларынан гөрі көбірек сезімталдық сезімі бар" деп атап өтеді. The Tribune газетінен М. Л. Даван 1987 жылғы танымал хинди фильмдерін сипаттағанда, Гүлзарды "ерлі-зайыпты және басқа әйел" (pati patni aur woh) мәңгілік махаббат үшбұрышына ересекше көзқарас танытқаны үшін мақтады. Ол сондай-ақ Аша Бхосленің "жанды қозғайтын дауысының" әсер қалдырғанын және басты актерлердің "күшті эмоциялық ойнағанын" атап өтті.