Кіріспе

Sparisoma туысы – Атлант мұхитының жылы аймақтарында таралған балықтар туысы. FishBase осы туыста 15 түрді мойындайды, соның ішінде 2010 жылы Триндаде аралында сипатталған S. rocha және 2012 жылы Шығыс Атлант мұхитында сипатталған S. choati түрлері бар. Олар Кариб теңізіндегі балдырларды жайылымдаушы ең маңызды балықтардың бірі болып табылады, әсіресе теңіз кірпіштері, атап айтқанда Диадема, балдырларды тұтынушылардың өзге де маңызды түрлері, соңғы эпидемиядан кейін көптеген жерлерде қысқарды. Атауын Уильям Джон Суэйнсон Scarus туысының кіші туысы ретінде ұсынған. Sparus латын тілінде «алтын бас балық» дегенді білдіреді, ал soma – «дене». Sparisomus деп жазуы дұрыс емес. Осы туыстағы балық-паушақтардың мөлшері кішкентай S. radians-тан (максималды ұзындығы белгілі) үлкен S. viride-ге дейін жетеді, олардың ұзындығы
Мүшелері тікелей гермафродиттер, яғни әйел ретінде басталып (бастапқы фаза), кейін еркекке айналады (соңғы фаза). Дегенмен, кейбір еркектер тікелей дамиды және олар көбінесе бастапқы фазаға ұқсайды. Бұл тікелей дамитын және соңғы фазадағы еркектер әртүрлі жұптасу стратегияларын көрсетеді. Көптеген түрлерде соңғы фаза бастапқы фазадан гөрі көбірек боялған, бірақ S. cretense осы ережеден ерекше болып табылады. Олар қозғалыс үшін кеуде қанаттарын пайдаланады, ал құйрық қанаты жылдамдық үшін сақталған. Sparisoma туысы жеткілікті сәтті, бірақ аулау және адамның басқа да әрекеттері салдарынан популяциясы азайып барады. Алайда, жоғарыда айтылғандай, бұл балдырларды жайылымдаушы негізгі балық, бірақ популяциясы төмендегендіктен, коралл рифтері қауіпке ұшырауы мүмкін, себебі көп мөлшердегі балдыр кораллға зиянды.

Түр түрлері

Уильям Джон Свайнсон 1839 жылы Sparisoma туысын сипаттады және Sparus abildgaardi түрін оның типтік түрі ретінде белгіледі. Халықаралық зоологиялық номенклатура комиссиясы Sparus abildgaardi атауын қолданудан бас тартып, Scarus chrysopterus түрін типтік түр ретінде мойындады.