Кіріспе

Дэвид Боуидің 1976 жылғы "Stay" әні – ағылшын музыканты Дэвид Боуидің "Station to Station" альбомында жарық көрген ән. Ән 1975 жылдың соңында Лос-Анджелестегі Cherokee студиясында жазылған. Боуи мен Гарри Маслиннің бірлесіп өндірген жазбасында гитаристер Карлос Аломар мен Эрл Слик, бассист Джордж Мюррей, барабаншы Дэннис Дэвис, пианист Рой Биттен және перкуссияда Уоррен Пейс қатысқан. Тректе Слик пен Аломардың ерекше екі гитаралық орындауы бар, олар оны көбінесе студияда жазған. "John, I'm Only Dancing (Again)" әнінің аккорд құрылымына негізделген, "John, I'm Only Dancing" (1972) әнінің фанк стиліндегі жаңа өңдеуі болған "Stay" фанк-рок, соул және хард-рок жанрларын біріктіреді. Әннің мәтіні абстрактілі және махаббатқа арналған. Боуи әнді "Дина!" ток-шоуында 1976 жылдың 3 қаңтарында тұңғыш рет орындады. Сол жылдың шілдесінде RCA Records "Stay" әнін "Suffragette City" әнінің B жағы ретінде, ал АҚШ-та өңделген нұсқасын A жағы ретінде шығарды; екеуі де хит-парадқа ілесе алмады. Трек музыка сыншылары мен өмірбаян жазушылардан жағымды пікірлер алды, көптегені тобының орындау өнерін жоғары бағалады. "Stay" Боуидің концерттік турларында жиі орындалған ән болды, оның тікелей орындалулары көптеген концерттік альбомдарға енді. Ән 2010 жылы Маслин тарапынан "Station to Station" альбомының қайта шығарылымы үшін ремикстелді және 2016 жылы "Who Can I Be Now?" (1974–1976) жинақ жинағы үшін қайта жаңартылды. Боуи 1997 жылы Earthling Tour аясындағы репетиция кезінде "Stay" әнінің жаңа нұсқасын жазды, ол 2020 жылы шыққан "Is It Any Wonder?" EP-де "Stay '97" деген атпен жарық көрді.

Жазу

1975 жылдың қыркүйегінде «The Man Who Fell to Earth» жұмысын аяқтағаннан кейін, Дэвид Боуи келесі альбомын жазу үшін Лос-Анджелеске оралды. Құрамы жағынан Боуи «Fame» үшін пайдаланған команданы қайта шақырды: продюсер Гарри Маслин, гитаристтер Карлос Аломар және Эрл Слик, барабаншы Деннис Дэвис және Боуидің ескі досы Джефф МакКормик (Уоррен Пейс ретінде танымал), ал бассист Джордж Мюррей басс-гитарада ойнау үшін шақырылды; Брюс Спрингстиннің E Street Band мүшесі, пианист Рой Биттен қазан айының ортасында жазу сессияларына қосылды. Студия ретінде Боуи мен Маслин Лос-Анджелестегі Cherokee Studios-ты таңдады, онда бес түрлі студиялық бөлме, 24 тректік микшерлік консоль, тәулік бойы жазу мүмкіндігі және лаунж-бар болды. Жаңа альбомды жазу 1975 жылдың қыркүйек айының соңында басталып, қараша айының соңында аяқталды. Биограф Крис О’Лиридің сөзіне сәйкес, «Stay» әнін жазу қазан айында басталды. Албұмның көп бөлігі сияқты, бұл әннің де элементтері жазу кезінде құрылды, алдынан жазылмады. Боуидің сессия кезінде кокаинді көп пайдалануына байланысты, ол кейіннен альбомның жазылу процесінен ештеңе есіне түсірмейтінін еске алды. Аломар әннің «кокаиндік азапта» жазылғанын еске алды: «Stay» негізінен ырғақ бөлімімен жасалды. Ол өте фанкті және тікелей болды. Мен ноталар жазып, осылай жасағымыз келетінін айттым. Менің ойымша, Дэвид гитарада орындады. Ол маған бірнеше аккордтарды тартып көрсетті, сосын біз оны оған қайтардық. Ритм бөлімі оны өте ұнатып, содан кейін Эрл Слик мен жазған жолдарды қалың дыбыспен толықтырды. Боуи кейінірек әннің бастапқыда «John, I'm Only Dancing (Again)» әніне жасалған әрекет болғанын мойындады – бұл Боуидің 1972 жылғы «John, I'm Only Dancing» әнінің фанк стилінде қайта өңделген нұсқасы. Ол «Young Americans» (1975) альбомын жазу кезінде жазылып, кейін 1979 жылы жеке сингл ретінде шығарылды. Аломар мен Слик «(Again)» аккордтық тізбегін сәл өзгертті, темпті жылдамдатты және бірнеше күн немесе апта бойы студияда джем сессияларын өткізгеннен кейін, топ, Аломардың сөзімен айтқанда, «(әнді) Боуиге қайтарды». О’Лиридің сөзіне сәйкес, Боуи Аломар мен Сликті бір-біріне қарсы қойып, «Diamond Dogs Tour» (Soul Tour деп белгілі) турдың соңғы кезеңінде жасаған тәсілін қайталады. 2014 жылы Слик: «Оның қарама-қарсы екі жағы болды және ол осы айырмашылықтардың альбомдағы гитара дыбысын қалыптастыруға мүмкіндік берді» деді. «Stay» әнінде Слик соло орындады, содан кейін Аломар оны қайта жазып, процесті қайталады. О’Лири соңғы миксті «олардың соғысының жазбасы» деп атады, оның негізінде Джордж Мюррейдің «Бьюикті» қолдауға болатын бас-желісі жатыр.

Құрамы

"Stay" және "Golden Years" әндерінің музыкалық стилі Young Americans фанкі мен соулына негізделген, бірақ одан да қатал әрі кескілескен. Биограф Николас Пегг оны фанк, соул және хард-роктың бір мезгілдегі қосындысы деп сипаттаса, Джеймс Э. Перон "Stay" хард-рок пен көк көзді фанктің бірігуін көрсетеді дейді. Автор Марк Шпиц "Stay" әнін "жас американдықтардың көлденең, тыныш дауылдарына қарағанда, қабырғаға қарсы шабуыл үшін жылдамдытылған қалалық фанк" деп талдады. AllMusic үшін жазған Нед Раггет Diamond Dogs (1974) және Young Americans "фанк және соул" тобының "драматикалық рок" үйлесімін тапты. Ол "Young Americans" сияқты тректерге қарағанда "Stay" әнінде "салқын" аранжировка бар екенін жазады, ол оның пікірінше, "1976 жылғы түнгі клубқа оңай сәйкес келетін, бірақ одан да ерекшеленіп тұратын нәрсе сияқты естіледі". 2010 жылы Consequence of Sound сайтының журналисі Фрэнк Мохика әнді фанк-рок деп атады. Ән топтың жиналуымен басталады. Слик гитарада D ішегінен бастайды – оң жаққа араластырып, сол жаққа қайтады – содан кейін G9 екі аккордын ойнайды. Автор Питер Доггет Сликтың кіріспесінде "өз сенімділігін танытуын" сипаттайды. Содан кейін бас және барабандар қосылады, одан кейін перкуссия мен клавиатуралар. Аспаптар бір-бірімен үйлесімде болып, тыныш емес үнге дейін ойнайды. О'Лири кіріспеде Слик жетекші рөлде екенін және Аломар қолдайтынын, бірақ куплеттер мен припевтерде рөлдер ауысатынын жазады: Аломардың ритм-гитарасы тректің қарқынын анықтайды, ал Слик оны қайталайды. Соңғы солода екеуі күшпен шайқасады, Слик өзінің бастапқы рифінің вариацияларын орындайды, ал Аломар оның айналасында жұмыс істейді. Дауысы төрт минуттан кейін жоқ Боуи, припевтерде гитаралармен О'Лири "төмендетілген ақылдың дауысы" деп атаған нәрсеге сай келеді. Спитц Station to Station альбомын "махаббат туралы әндер альбомы" деп түсіндіреді, әсіресе "өміріңде махаббат болмаған кезде жазатын түрлері". Пегг әнді "Боуидің классикалық [музыкалық] гибридтерінің бірі" деп атайды және ритм-гитара рифін Боуидің барлық каталогындағы ең жақсыларының бірі деп санайды. Мохика мен Раггет де гитаралық жұмысты Боуидің ең жақсыларының бірі деп мақтайды. 2016 жылы Боуидің барлық синглдарын нашардан жақсыға қарай бағалаған тізімде Ultimate Classic Rock "Stay" әнін 51-орынға қойды, синглдың альбомалық нұсқасынан нашар екенін айтты.

Тірі нұсқалар және кейінгі релиздер

"Stay" Боуидің мансабы бойында концерттік репертуардың маңызды бөлігі болып қала берді, ол 1976 жылғы Isolar I, 1978 жылғы Isolar II, 1983 жылғы Serious Moonlight, 1990 жылғы Sound+Vision, 1997 жылғы Earthling, 1999 жылғы Hours, 2000 жылғы Mini және 2002 жылғы Heathen турнелерінде орындалды. Әннің соңғы бөлігінің ұзақтығына байланысты Боуи тікелей эфирде орындағанда "stay" деген сөздерді, соның ішінде 1990 жылдары Гейл Энн Дорсимен бірге "stay—why don't you" деген сөздерді жиі қосты. О'Лири Боуидің кейде музыканттарға қызығушылықпен қарап тұрғанын айтады. 1976 жылдың 23 наурызында Нассау Колизеуінде Isolar турнесінде жазылған нұсқа алғаш рет 1991 жылы Rykodisc шығарған Station to Station альбомының бонус трегі ретінде, ал кейін 2010 жылы Live Nassau Coliseum '76 альбомында ремикс нұсқасымен жарық көрді. Isolar II турнесінен алынған орындалым 1978 жылы жарық көрген Stage концерттік альбомының 2005 және 2017 жылғы қайта шығарылған нұсқаларына енгізілді. Сол турдың тағы бір орындалымы кейін Welcome to the Blackout (2018) альбомына қосылды. Боуидің 2000 жылдың 25 маусымында Гластонбери фестивалінде орындаған әні 2018 жылы Glastonbury 2000 альбомында жарық көрді. Гластонбериден кейін 27 маусымда Боуи Лондондағы BBC Radio Theatre-де "Stay" әнін орындады. Бұл орындалым Боуидің Beeb (2000) альбомымен бірге шыққан бонус дискісінде жарық көрді. "Stay" әнінің жеке үзіндісі 1981 жылы Christiane F. саундтрегінде пайда болды. Пеггтің сөзіне сүйенсек, бұл жеке үзіндіні табуға болатын сирек CD көздерінің бірі. Ән және оның альбомы 2016 жылы Who Can I Be Now? (1974–1976) жинағы үшін қайта жаңартылып, келесі жылы жеке альбом ретінде қайта шығарылды. Бастапқы және 2010 жылғы Маслин микстері де кірісті, ал жеке үзінді Re:Call 2 жинағына енгізілді. Боуи "Stay" әнін 1997 жылы Earthling турнесіне дайындалған репетиция кезінде қайта жазды. Боуи Outside (1995) және Earthling (1997) альбомдарының материалдарына сәйкес келу үшін өзінің концерттік репертуарындағы кейбір әндерді жаңартуды қалады. Жаңа нұсқа 1997 жылдың мамыр және маусым айларында Марк Плати мен Ривз Габриелспен бірге Дублиндегі The Factory студиясында репетицияланды, содан кейін Нью-Йорктегі Right Track Recordings студиясында жазылды. Бастапқыда B-жақ ретінде шығару жоспарланған, бірақ ол 2020 жылға дейін жарық көрмеді, содан кейін "Stay '97" деген атпен Is It Any Wonder? EP-ге енгізілді. Rolling Stone журналынан Джон Блайстин бұл нұсқаны "алғашқы әннің тоқсан жылдарға лайықты жаңартылған нұсқасы" деп сипаттап, альтернативті рок, готикалық рок, индустриалды рок және техно элементтерін атап өтті.