Кіріспе

Адольф Гитлердің шофері (1910–1975)

Эрих Кемпка (16 қыркүйек 1910 – 24 қаңтар 1975) – нацистік Германиядағы СС мүшесі, 1936 жылдан 1945 жылдың сәуіріне дейін Адольф Гитлердің бас шофері болып қызмет етті. Ол 1945 жылдың 30 сәуірінде Гитлер Фюрербункерде өзін-өзі атып өлтірген кезде Рейх канцеляриясы аумағында болды. Кемпка Гитлер мен Ева Браунның денелері өртелген Рейх канцеляриясының артындағы бақшаға жанармай жеткізді.

Ерте өмір

Кемпка 1910 жылдың 16 қыркүйегінде Оберхаузенде он баласы бар көмір шақтаушының отбасында дүниеге келді. Кемпканың отбасы Рур поляктары еді. Ол DKW автокөлік жасаушы компаниясында механик болып жұмыс істеді.

СС мансабы

Кемпка 1930 жылы 1 сәуірде нацистік партияға 225 639 нөмірімен мүше болып қосылды. Кемпка 1932 жылдың 29 ақпанына дейін Йозеф Тербовеннің шофері қызметін атқарды, содан кейін Тербовеннің ұсынысымен Адольф Гитлердің жеке сүйемелдеу тобына резервтік жүргізуші болып тағайындалды. Ол «Фюрерге еріп жүру командасы» (Führer Begleitkommando des Führers) деп аталған, кейін «Фюрербеглайткоманда» (FBK) деп танылған сегіз адамнан тұратын жасақтың алғашқы мүшелерінің бірі болды. Бұл бөлімнің міндеті Гитлердің өмірін қорғау болды. 1934 жылы Эрнст Ремнің тұтқындалуына куә болды. 1936 жылы Юлиус Шрек қайтыс болғаннан кейін Кемпка Гитлердің басты шофері атанды. Гитлер оны сонымен қатар «Фюрер мен Рейхсканцлердің автокөлік паркінің басшысы» (Chef des Kraftfahrwesens beim Führer und Reichskanzler) қызметіне тағайындады. Шофер ретінде Кемпка көбінесе Гитлердің Берлин, Мюнхен және басқа да қалаларда орналасқан алты-сегіз қара Mercedes көлігінің бірін жүргізді. Егер маңызды адам болмаса, Гитлер Кемпканың қасына отырып, артында жеке қызметшісі орналасатын. Моторлы кортеж кезінде Гитлердің машинасының оң және сол жағынан екі көлік ілесіп келетін, біреуінде FBK қызметкерлері, екіншісінде Рейх қауіпсіздік қызметінің (Reichssicherheitsdienst; RSD) қызметкерлері болып орналасатын. Одан кейін Гитлердің адъютанттары мен дәрігері, сондай-ақ баспасөз агенттіктерінің өкілдері, стенографтар және жабдықтар тасымалданатын көліктер келе жатты. 1938 жылдың шілдесінде Кемпканың тапсырмасымен толығымен брондалған Mercedes көлігі жасалып, Гитлердің 1939 жылдың 20 сәуіріндегі 50 жылдығына дейін жеткізілді. Көліктің болат қаптамасы 18 мм, ал шынысы 40 мм қалыңдықпен жасалған. 1937 жылдың 1 желтоқсанында Кемпка «Лебенсборн» қоғамына мүше болды. Ол Генрих Гиммлерден «Тотенкопфринг» орденімен және СС құрмет қылышымен марапатталды. Бір кезде Кемпка Гитлердің жеке хатшысы Герда Дарановскимен байланыста болған. Кейін ол 1943 жылдың 2 ақпанында Люфтваффе офицері Экхард Кристианға тұрмысқа шықты.

Берлин 1945 жыл

1945 жылы нацистік Германияның соңы жақындаған кезде Кемпка Гитлермен бірге Рейхс-канцеляриясына, кейін Фюрер-бункеріне барды. Ол кезде Кемпка 40 көлік, 60 жүргізуші мен механиктерді басқарды. 20 сәуірде, Гитлердің өзіне-өзі қол жұмсауына он күн қалғанда, ол Фюрерге туған күнімен құттықтады және онымен он бес шақты минут өткізді. Кемпка Гитлер мен Ева Браунның 30 сәуірде, сағат түстен кейін өзіне-өзі қол жұмсағаннан кейін олардың денелерін өртеуге қатысқандардың бірі болды. Отто Гюнше Кемпкаға телефон соғып, мүмкіндігінше көп бензин алып келіп, Фюрер-бункерінің шұғыл эвакуациялық есігіне жеткізуді бұйырды. Кемпка мен оның адамдары сегіз-оннан астам әскери бензин канистрасын, ішінде шамамен 180-200 литр (шамамен 50 АҚШ галлоны) бензин алып келді және оларды көрсетілген жерге қойды. Гитлер мен Ева Браунның мерт денелері баспалдақпен жоғары көтеріліп, бункердің шұғыл эвакуациялық есігі арқылы Рейхс-канцеляриясының артындағы баққа жеткізілді, онда олар өртелді. Кейін СС күзетшілері денелерді толық өртеу үшін қосымша бензин әкелді. Кемпка келесі күні, 1 мамыр түнде, SS Hauptscharführer Генрих Дуземен бірге бункер кешенін тастап кетті. Олардың тобы жер асты теміржол туннельдері арқылы Фридрихштрассе станциясына жетті. Сағат 2-ге жуық Мартин Борман мен Людвиг Штумпфеггердің тобы да келді. Топ Вейдендаммер көпіріне шабуыл жасауға тырысқан Tiger II танкысын ұстанды, бірақ танк жойылды. Борман мен Штумпфеггер танкқа оқ тигенде "әуеге ұшырылды". Кемпка жерге құлап, есінен айрылды. Есін жиғаннан кейін, Кемпка ауыр жарақат алған SS Obersturmbannführer Георг Бетцкемен (Гитлердің жеке ұшқышы және Ханс Баурдың қосалқысы) кездесіп, оны доктор Хьюго Блашкемен бірге жұмыс істеген Гитлер штабының стоматолог хирургі Каэте Хаузерманның қамқорлығына тапсырды. Кейін ол Бетцке жарақаттан көз жұмғанын білді. Кемпка мен басқа бірнеше адам теміржол бойымен Лехтер станциясына жетуге тырысты. Олар шетелдік жұмысшыларды сарайда жасырып тапты, онда немістер киімдерін шешіп, азаматтық киімге ауысты. Оларды кеңес әскерлері тауып алды. Оған азаматтық киім берген югослав қызы кеңес әскерлеріне Кемпканың оның күйеуі екенін айтты. Сол себепті әскерлер оларды жеңіске қуанышпен тойтастау үшін бірге ішуге шақырды. Кейін кеңес әскерлері бұл аймақтан кетіп қалды. Югослав қызы оны кеңес бақылау бекеттерінен өткізіп, 30 мамырда Кемпка Виттенбергке жетті. Мюнхенде ол одақтастарда аудармашы болып жұмыс істейтін неміс қызынан жаңа жеке куәлік алды. Ол содан кейін Берхтесгаденге жол тартты. 20 маусымда Кемпканы Берхтесгаденде американдық әскерлер ұстады және 9 қазанға дейін ұстап тұрды. Ол Гитлердің өлімін растаған американдықтар ұстаған алғашқы куәгер болды.

Тарихи сенімділік

Сұрау кезінде керісінше айтылғандарға қарамастан, Кемпка кейіннен Гитлер мен Ева Браун өзін-өзі өлтіру үшін Фюрербункердің бөлмесіне кіргенде, ол жақын жерде болмағандығын мойындады; ол оқиға болғаннан кейін ғана келді. Сол кезде Гитлер мен Браунның денелері Фюрербункерінің зерттеу кабинетінен шығарылған болатын. Сол жерде Кемпка Браунның жансыз денесін Мартин Борманнан алып, шығыс сатысының жартысына дейін көтеріп, Гюншеге тапсырды, ол оны бункердің шығысынан сыртқа шығарып, Гитлердің мәйітімен бірге Канцелярия бағының жеріне жағып, өртеп жіберді. Кемпка сонымен қатар Джеймс П. О'Доннеллге жауап бергенде, ол тұтқындалғаннан кейін тергеушілерге өз басын құтқару үшін естігісі келген нәрсені айтты. Кейбір тұстарда оның сенімділігі күмәнді болғанымен, көптеген сұхбаттасушылар Гитлердің өзін-өзі өлтіру туралы есептерінде Кемпканы оның жарқын (және әдепсіз) тілінен келтіреді. Мысалы, О'Доннелл өзінің "Бункер" кітабында келесі мысалдарды келтірді: Ол СС генералы Герман Фегелейнді "оның миы мошонкасында" деп атады (Фегелейнді Гитлер Берлиннен сүйіктісімен бірге қашуға тырысқаны үшін өлтірді). Ол Магда Геббельс Гитлермен бірге болғанда, "оның жатыры сыбырлағанын еститін" (Магда Геббельс Гитлерге психологиялық жағынан қатты байланысты болған деп айтылған). Мартин Борман Эва Браунның мәйітін бункердегі зерттеу кеңсесінен көтеріп алып кеткенде, Кемпка оның денесін алып, оны өзі көтеріп жүруге талап етті, Борман Браунды "картоп қабындай" көтеріп отырғанын айтты (Борман мен Браунның өзара жеккөрініші болды).

Соғыстан кейінгі кезең

Ол 1947 жылғы 9 қазанда тұтқыннан босатылды. Кемпка 1975 жылғы 24 қаңтарда Фрайберг-ам-Неккарда 64 жасында қайтыс болды. Оның естеліктері алғаш рет 1951 жылы "Мен Адольф Гитлерді өртедім" (Ich habe Adolf Hitler verbrannt) деген атаумен жарық көрді. 1975 жылы ол автор және бұрынғы Leibstandarte SS Адольф Гитлер мүшесі Эрих Керннің алғы сөзімен "Адольф Гитлермен соңғы күндер" (Die letzten Tage mit Adolf Hitler) деген атаумен қайта басылды. Кітаптың ағылшын тіліндегі нұсқасы 2010 жылы Frontline Books Skyhorse Publishing, Inc. баспасынан "Мен Гитлердің шофері болдым: Эрих Кемпканың естеліктері" деген атаумен, тарихшы Роджер Мурхаустың кіріспесімен жарық көрді. 2008 жылы Осама бен Ладеннің жүргізушісі Салим Хамданға қатысты әскери сотта қорғау тарапы оның кінәсіздігін дәлелдеп, Кемпка Гитлердің шофері болғаны үшін соғыс қылмыскері ретінде сотталмағанын атап көрсетті.