Кіріспе

Қара Ормандағы Сент-Ульрих монастырі (St. Ulrich im Schwarzwald) – шамамен 1083 жылы Мёлин өзенінің аңғарында, Бургундиядағы Клюни аббаттығының құрылған монастырі. Сент-Ульрих қазір Германияның Баден-Вюртемберг жеріндегі Брайсгау-Хохшварцвальд ауданындағы Болльшвейль муниципалитетінің құрамына кіреді.

Тарих

Сент-Ульрихтың клюнийлік монастырының бастауы Инвеституралық дау кезінде, Регенсбург және Клуни монахы Ульрих Зелл (1093 ж. қайтыс болған) Қара Орманның батыс шетінде осы монастырьдың приорлығын құрғанда жасалды. Осы процесте Ульрих 1072 жылға дейін Тунибергте (Обер және Унтерримсингенге жақын) құрылған, 1077-1080 жылдар аралығында Оберримсингенге жақын Грюнингенге көшірілген, бұрыннан бар монахтар қауымын қабылдады. Ульрихке бұл мәселеде Клунимен күшті байланыстар көмектесті, оларды бұрынғы монастырды құрған Эйхштеттен және Римсинген ақсүйегі Гессо, сондай-ақ Баден маргравы Герман I (1074 ж. қайтыс болған) құрған болатын. Ульрихтың ұсынысымен қауым шамамен 1087 жылы тағы бір рет көшіп, осы жолы Молин аңғарындағы Зеллге орналасты, онда 868 жылы Сент-Галл аббаттығының шағын монастыры болған. 1072-1107 жылдар аралығында Базель епископы болған Хазенбург (немесе Фенис) Буркхарды айналасындағы жерді иеленуге алды, оны өңдеу қажет болды. Рейннің оң жағалауындағы жалғыз клюнийлік монастырь өте жақсы дамыды. Приорлықтың иеліктері Брайсгау, Эльзас және Ортанау аймақтарында орналасқан; оның иелігінде, басқалармен қатар, Грюнинген, Вольфенвайлер, Болшвейль және Хохдорф ректориялары болды, ал 1315 жылы даулы Ачкаррен ректориясын Фейербах ректориясына айырбастады. Приорлықтың қамқорлары (Vögte) – Нимбург графтары, Страсбург епископтары (1200 ж.), Гогенштауфен патшалары (1236 ж.), Фрайбург им Брейсгау графтары және Дальней Австрия герцогтары (1445 ж.) болды. 14 ғасырға дейін монастырь және елді мекен "Зелл" және "Сент-Ульрих" деп аталды, содан кейін "Сент-Ульрих" атауы қалыптасты. 13 ғасырда монахтар қауымы төмендеді. Клуниден жасалған қайта-қайта келулер қауымның күрт азайғанын көрсетті – төрттен жеті монах және приор ғана қалды. Паулюс фон Күнхайм (1448-1489 жж.) приорлығы кезінде қызғыру болды, бірақ қауым Реформация кезінде тәуелсіздігін жоғалтты. 1547 жылы Сент-Ульрих Қара Орманның Сент-Георгий аббаттығының приорлығына, ал 1560 жылы Қара Орманның Сент-Петр аббаттығының приорлығына айналды, оған 1578 жылы толық қосылды. 1806 жылы секуляризация кезінде Сент-Петермен бірге таратылды.

Ғимараттар

Барокко стиліндегі Сент-Ульрих шіркеуі бұрынғы ортағасырлық ғимараттардың іздерін сақтайды, оларға қатысты алтарға арнаулар, бұзу, жөндеу және жаңа құрылыс туралы жазбалар бар. 11-12 ғасырларға тән үлкен қазаншұңқыр және 13 ғасырлық Мадонна сақталған.