Карен Асрян: Есімді шахмат шеберінің өмірі мен өлімі

Кіріспе

Армениялық шахмат гроссмейстері (1980–2008)

Карен Асриан (24 сәуір 1980 – 9 маусым 2008) – армян шахматшысы. 1998 жылы ФИДЕ-нің гроссмейстер атағын алған ол үш рет Армения чемпионы атанды. Асриан 37-ші шахмат Олимпиадасында алтын медаль жеңіп алған Армения құрамасының құрамында болды.

Мансап

Ассиран шахматпен 1985 жылы айналыса бастады, 1997 жылы халықаралық шебер, ал 1998 жылы гроссмейстер атанды. 2001 жылы Арменияның дене шынықтыру және спорт мемлекеттік институтын бітірді. Ол 1999, 2007 және 2008 жылдары Арменияның шахмат чемпионатында жеңімпаз атанды, сондай-ақ 2001 және 2004 жылдары Дубайда өткен Тигран Петросянның мемориалдық турнирінде де жеңіске жетті. 2006 жылы Ассиран Туринде өткен шахмат олимпиадасында алтын медальді жеңіп алған Армения құрамасының үшінші тақтасында ойнады. Арменияда 2006 және 2007 жылдары «Банк Кинг Ереван» командасымен бірге командалық чемпионатта жеңіске жетті. Ресейде ол 2006 және 2007 жылдары «Оңтүстік Урал Челябинск» клубында, ал 2008 жылы Мәскеу шахмат федерациясында өнер көрсетті. Францияның бірінші лигасы, «Топ-16» турнирінде ол 2006–2007 және 2007–2008 жылдары «Бишвиллер» клубынан ойнады. 2008 жылдың 9 маусымында Арменияның шахмат федерациясы Ассиранның жүрек талмасынан көлік жүргізу кезінде қайтыс болғанын хабарлады, бұл мәлімдеме келесі күні расталды. Оның соңғы Elo рейтингі 2008 жылдың сәуірінде 2630 болды. Ассиран денсаулығы нашарлағандықтан, дүйсенбі күні таңертең Арменияның астанасы Еревандағы бір аулаға көлігін тоқтатты және есінен танып қалды. Жедел жәрдем бригадасы оны оқиға орнында қайтыс деп жариялады, бұл жүрек талмасынан болуы мүмкін. Армениялық шахматшы Смбат Лпутиан оның қазасы туралы хабарлағаннан кейін, Ереванда өткен жылдам шахмат турнирінің ашылуында бір минуттық үнсіздік жарияланды. Ассиранның мәйіті 11 маусымда Тигран Петросян шахмат үйінде ашық табытпен жерленді. Жерлеу рәсіміне Армения Президенті және Армения шахмат федерациясының президенті Серж Саргсян, Армения Премьер-Министрі Тигран Саргсян, Армения Парламентінің төрағасы Тигран Торосян, Ереванда өткен гроссмейстерлер турнирінің қатысушылары және мыңдаған шахмат жанкүйерлері қатысты. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай басталатын Иран шахмат жоғары лигасына қатысуға тиіс болған. 12 маусымда бірінші турда төрешілер сағаттарды іске қосу алдында, гроссмейстер Карен Ассиранның естелігіне бір минуттық үнсіздік жарияланды. Иранның жетекші шахматшысы, «Фаджр-е Шамс-е Атие» клубының ойынласы Эхсан Гаем Магами турнирдің ашылуында сөз сөйлеп, жақын досы Ассиранның қазасы туралы қайғылы жаңалықты жеткізді және Иран шахмат қауымдастығы атынан Кареннің отбасы мен достарына, сондай-ақ бүкіл әлемдік шахмат қауымдастығына көңіл айтты.

Asrian started playing chess in 1985, became an international master in 1997 and a grandmaster in 1998. He graduated from the Armenian State Institute of Physical Culture and Sport in 2001. He won the Armenian Chess Championship in 1999, 2007, and 2008, and the Dubai 2001 and 2004 Tigran Petrosian Memorial tournaments. In 2006, Asrian competed on third board for the gold medal winning Armenian team at the Chess Olympiad in Turin. In Armenia he became team champion in 2006 and 2007 with Bank King Yerevan. In Russia he played for South Ural Chelyabinsk in 2006 and 2007 and for the Chess Federation of Moscow in 2008. In the French first division, the Top 16, he played for Bischwiller in 2006–07 and 2007–08. On 9 June 2008 the Chess Federation of Armenia reported that Asrian had died of a suspected heart attack while driving, which was confirmed the following day. His final Elo rating, in April 2008, was 2630. Asrian, feeling ill, pulled his car into a courtyard in the Armenian capital of Yerevan on an early Monday and then lost consciousness. An ambulance crew pronounced him dead at the scene, possibly of a heart attack. A moment of silence was held in his memory before the opening of a speed chess tournament in Yerevan on Monday, after his death was announced by Armenian chess player Smbat Lputian. Asrian received an open casket funeral on 11 June in the Tigran Petrosian Chess House. President of Armenia and the Armenian Chess Federation Serzh Sargsyan, Prime Minister of Armenia Tigran Sargsyan, Chairman of Parliament of Armenia Tigran Torosyan, participants of the GM tournament held in Yerevan, and thousands of chess lovers were present at the funeral service. He was supposed to take part in the, starting shortly after his death, Iranian Chess Premier League. Before the arbiters started the clocks in the first round on Thursday 12 June, there was a minute's silence in honour of Grandmaster Karen Asrian's memory. Ehsan Ghaem Maghami, the leading chess player in Iran and fellow club teammate of Fajr e Shams e Atieh, gave a speech before the start of the tournament and sorrowfully announced the passing of his good friend Asrian and, on behalf of the Iranian Chess Community, expressed his sincere condolences to Karen's family, friends and the entire World Chess Community.

Мұра

Шахмат алыптары Ереван турнирі 2008 жылға дейін осылай аталып келді. 2008 жылдың 9 маусымында Асрианның күтпеген және қайғылы қазасы болғаннан кейін, турнир басталған күні, Армения шахмат федерациясы іс-шараны бірнеше күнге тоқтатуға және оны Карен Асрианның естелігіне арналған турнир деп қайта атауға шешім қабылдады. Бұл атау келесі жылдары да сақталды. Осы алғашқы Карен Асриан мемориалын 15 маусымда отандасымыз Левон Аронян жеңіп алды. Асриан мен Аронян екеуі де 37-ші шахмат Олимпиадасында алтын медаль жеңіп алған команда құрамында болған.