Кіріспе

Дублин гвардиясы – Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде Ирландия Республикалық Армиясының, ал одан кейін Азамат соғысында Ирландия Ұлттық Армиясының құрамындағы бөлімше болды.

Қор

1921 жылы мамыр айында Ирландия Республикалық Армиясының Дублин бригадасының белсенді қызмет бөлімі мен "Шыбық" атқыштар тобы біріктірілді. Гвардия 1921 жылы 25 мамырда Дублин бригадасының кеден үйін өртеп жіберу кезінде шеккен ауыр шығындардың нәтижесінде құрылды. Операцияда 5 ИРА еріктісі қаза тауып, 83 адам тұтқынға алынды. Бұрынғы "Шыбық" тобының басшысы Пэдди Дейли жаңа бөлімге командир болып тағайындалды. 1922 жылы қаңтарда Гвардия Ирландия еркін мемлекетінің жаңа Ұлттық армиясының құрамына кірді. Олар, көбінесе Майкл Коллинске деген жеке адалдығынан, ИРА-ны екіге бөлген Англо-Ирландия келісімін қолдады. Осы кезде бөлімнің қатары ИРА ардагерлерінен бастап батальон, тіпті бригада деңгейіне дейін кеңейді. Дублин Гвардиясы британдықтардан казармалар мен нысандарды қабылдаған салтанатты шараларды қамтамасыз етті, олар қоңыр былғары жабдықтары бар қою жасыл түсті форма киді. Иркін мемлекет армиясы алпыс мыңнан астам адамға дейін ұлғайғанда, оның көптеген әскерлері британдық формаларын бояп киді. Дегенмен, Гвардия өзінің ерекше формасын сақтап, кейде ИРА-ның келісімге қарсы тұрған радикалды жақтастары оларды "Жасыл және қоңыр" деп атады.

Азаматтық соғыс

1922 жылғы маусымда Ирландияда Азамат соғысы басталғанда, Дублин гвардиясы Дублинді еркін мемлекет үшін қорғауға белсенді түрде қатысты (Дублин шайқасына қараңыз). Бұл әскерлер Ирландия еркін мемлекетінің азамат соғысындағы ең тәжірибелі және жігерлі сарбаздарының қатарында болды. Осы себепті, олар 1922 жылғы шілде-тамызда Мюнстер Республикасын басып алып, жаңа мемлекеттің аумағының көп бөлігін үкімет бақылауына алған еркін мемлекеттің шабуылында алдыңғы қатарда болды. Офицерлердің арасында Бригадир Пэдди Дейли, сондай-ақ Дэвид Нелиган мен Джеймс Макнамара бар еді, екеуі де Дублин қалалық полициясының G бөлімінде Коллинз үшін тыңшылық жасаған. Олар 1922 жылғы тамызда Керри округіндегі Фенитке қонды және сол күні Тралиді жылдам басып алды, бұл Балимуллен казармасын басып алумен аяқталды, оны қарсыластар өртеп жіберді. Келесі күндері олар Тарбертке қонған әскерлермен, сондай-ақ Лимериктен Керриге қарай жылжыған басқа күштермен байланысып, Килларни және Кастлиленд сияқты округтің басқа да маңызды қалаларын басып алды. Гвардияның міндеті – жергілікті келісімге қарсы ИРА-ның партизандық әрекеттерін тоқтату болды. Олар бұрынғы бас қолбасшысы Майкл Коллинстің және бірнеше қамаудағы серіктерінің қазасына қатты ашуланып, нәтижесінде Керриде өте қатал әрекеттер жасады. Соғыс кезінде 40-тан астам республикашыл тұтқында қаза тапты немесе тұтқындалғанда атылды. 1923 жылғы наурыз айында Дублин гвардиясы кем дегенде үш рет Кнокнагошелде олардың бес адамын жарылғыш құрылғысынан (минадан) қаза тапқаннан кейін республикалық тұтқындарды жаппай қырды. Әсіресе Балисиди қырғыны танымал болды, онда тоғыз республикалық тұтқынды минаға байлап, жарылыс жасалды. Бір тұтқын оқиғаны баяндау үшін аман қалды. Алайда, Дублин гвардиясының жергілікті азаматтарға қарсы кек алу әрекеттері сирек болды. Бір оқиға 1923 жылғы ақпанда болды, онда Ұлттық армия офицерлері деп танылған үш адам республикалық көзқарастарға күдікпен қараған екі теміржол қызметкерін атып өлтірді. Дублин гвардиясының тағы бір ерекшелігі – жоғары шенді офицерлерінің көптеп жарақаттануы болды.

Таратылуы

1922 жылдың желтоқсанында Коллинздің қазасынан кейін Лиам Тобин Ирландия Республикалық Армия Ұйымын (IRAO) құрды. Президент В.Т. Косгрейв, үкімет басшысы, Ричард Малкахи басқаратын қарсы IRB фракциясымен туындаған қиындықтар кезінде IRAO-мен бірнеше рет кездесті. 1923 жылдың ақпан айында Ертүстік Мемлекет Армиясы қайта ұйымдастырылды (1923 жылдың басында Пэдди О’Дейли генерал-майор болып тағайындалды), соның салдарынан Керри командованиесі бес батальонға бөлініп, Дублин гвардиясының қызметі тоқтатылды. Соғыс аяқталғаннан кейін әр батальон қайта орналастырылып, таратылды. 1924 жылдан кейін Ертүстік Мемлекет Армиясында Дублин гвардиясының аз ғана мүшелері қалды.