Кіріспе

1910 жылғы Анри Матисс салған картина
Матисстің қабырғалық суреті

«Би» (La Danse) – 1910 жылы Анри Матисс ресейлік кәсіпкер және өнер коллекционері Сергей Щукиннің тапсырысымен салған картина. Ол үлкен декоративтік панельді Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайына сыйға берді. Билеп жатқан тұлғалардың композициясы «Матисс мансабының және қазіргі заманғы кескіндеме өнерінің дамуындағы маңызды кезең» деп танылады. Матисс 1909 жылы осы туындыға дайындалған алдын ала нұсқасын Нью-Йорктегі MoMA мұражайында сақтап тұр, ол «Би (I)» деп аталады. «La Danse» алғаш рет 1910 жылы Париждегі Шанз-Элизе алаңындағы Гран-Паледе (1 қазан – 8 қараша) өткен Көктемдік салонға қойылды.

Би (I)

1909 жылы наурыз айында Матисс осы туындының дайындық нұсқасын жасады, ол "Би" (I) деп белгілі. Бұл композициялық зерттеу жұмысы болды және оған ашық түстер мен аз бөлшектер қолданылған. Суретші бұл туындыны жоғары бағалап, бір кезде оны "жарықтың күшті шыңы" деп атаған; ол сондай-ақ Матисстің "Би I" картинасымен бірге түсірілген Настурциумдары (1912) суретінің фонында да көрсетілген. Ол Нельсон А. Рокфеллер Альфред Х. Барр кішінің құрметіне Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайына сыйға берді.

Билеу

Би – бұл үлкен сәндік панель, онымен бірге «Музыка» атты туындысы бар, бұл картина Матисс ұзақ жылдар бойы байланыста болған орыс кәсіпкері және өнер жинаушысы Сергей Щукин үшін арнайы жасалған. 1917 жылғы Қазан революциясына дейін бұл картина «Музыкамен» бірге Щукиннің Мәскеудегі үйінің баспалдағында ілінген. Суретте қызыл түске боялған бес бишінің бейнесі бейнеленген, олар өте қарапайым жасыл пейзаж бен көк аспан фонында орналасқан. Бұл картина Матистің алғашқы халық өнеріне деген қызығушылығын көрсетеді және классикалық фовистік түстер палитрасын қолданады: қарқынды жылы түстер салқын көк-жасыл фонға қарсы, ал билейтін жалаңаштардың ырғақты тізбегі эмоционалдық бостандық пен гедонизм сезімдерін береді. Бұл картина көбінесе Игорь Стравинскийдің 1913 жылғы «Жазғы той» музыкалық туындысындағы «Жас қыздардың биімен» байланыстырылады. Бишілердің композициясы немесе орналасуы Блейктің 1786 жылғы «Оберон, Титания және Пак феялармен билейді» акварелін еске түсіреді. «Би» Матисс мансабының және қазіргі заманғы кескіндеме өнерінің дамуындағы маңызды кезең деп танылады. Ол Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайында сақталады. 2010 жылдың 1 сәуірінен 9 мамырына дейін ол алты аптаға H'ART мұражайына уақытша берілді.