Кіріспе
Антилопаның түрі түр қорабы
| сурет = Cephalophus sylvicultor sylvicultor2.jpg
| сурет сипаттамасы = Диснейдің Жануарлар Патшалығындағы *C. s. silvicultor*
| атауы = Сары жоңқалы дуйкер
| статусы = NT
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус дереккөзі =
| статус2 = CITES A2
| статус2 жүйесі = CITES
| статус2 дереккөзі =
| туысы = Cephalophus
| түрі = silvicultor
| авторы = (Afzelius, 1815)
| синонимдер дереккөзі =
speciesbox
| image = Cephalophus sylvicultor sylvicultor2. jpg
| image caption = C. s. silvicultor at Disney's Animal Kingdom
| name = Yellow backed duiker
| status = NT
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A2
| status2 system = CITES
| status2 ref =
| genus = Cephalophus
| species = silvicultor
| authority = (Afzelius, 1815)
| synonyms ref =
Сипаттама
Сары арқалы дуикерлердің дене пішіні дөңгелек келген, сопағы иықтарынан жоғары тұрады. Олардың мүйіздері өте қысқа, цилиндр тәрізді және түбінде қабырғалы болып келеді. Сары арқалы дуикерлер өздерінің атауын сопақтағы ерекше сары түктің болуынан алған, ол дуикерлер қорқып немесе қауіп сезгенде тік тұрады. Сары арқалы дуикерлердің аналықтары әдетте еркектерден сәл ірі болады.
Тұрғылықты ортасы мен мінез-құлқы
Сары арқалы дуикерлер негізінен орманды мекендейді және жартылай жапырақты ормандарда, жаңбырлы ормандарда, жағалау ормандарда және тау ормандарда өмір сүреді. Дегенмен, оларды ашық бұталарда, оқшауланған орман аралдарында және саваннадағы алаңдарда да кездестіруге болады. Дуикерлер өте сезімтал және оңай стресске ұшырайды, қорқып немесе қуылғанда қауіптен жалтара қашып кетеді. Лос-Анджелес жануарлар бағында дуикерлер қорқып қалғанда, тікелей қоршаудың әйнегіне шағылысқан. Тұтқында дуикерлер стрестен туындаған жақ абсцестеріне шалдығуы мүмкін. Сары арқалы дуикер жыл бойы көбейе алады, көпшілігі жылына екі рет көбейеді. Ана дуикер бір бала (кейде екі бала) 4-7 айлық жүктіліктен кейін туады. Бала туғаннан кейінгі алғашқы аптада жасырынып өмір сүреді және 3-5 айда сүтінен айырылады. Еркек дуикерлер 12-18 айда, ал аналықтары 9-12 айда жыныстық жағынан жетіледі. Табиғатта олардың өмір сүру ұзақтығы 10-12 жылды құрайды, ал тұтқында – 22,5 жылға дейін өмір сүруі мүмкін.
Диета
Бұл орманды антилопалар өсімдіктердің жас өршіштері, тамырлары, жапырақтары және бүршіктері сияқты бөліктерін таңдап жейді, бірақ олардың рационының басым бөлігі жемістерден құралады. Сары арқалы дукер басқа дукер түрлеріне қарағанда нашар сапалы тамақты асқазанға сіңіруде тиімдірек. Бұл оларға үлкен, сапасы төмен жемістерді жеуге мүмкіндік береді. Олардың тамақтану әдеттері оларды тұтқындықта ұстауды қиын жасайды, өйткені көптеген қолға үйретілген жемістер олардың аз талшықты қажеттіліктеріне жарамайды. Олар концентрат таңдаушылар деп есептеледі, яғни олар "тамақ құрамында азырақ талшық, селективті азық іздеу қабілеті жоғары дамыған, қарынның айналып өтуі, крахмалдың жылдам өтуі және жоғары ферментация деңгейі, сондай-ақ жиі уытты заттарға кездесетін" жануарлар. Сары арқалы дукерлер – ет жейтін сирек антилопалардың бірі. Кейде бұл орман антилопалары құстар сияқты ұсақ жануарларды өлтіріп жейді.
Филогения
Дуикерлер – өте алғашқы антилопалар, олар ірі қара малдар эволюциясының басында жекеленген. Cephalophus туысына 16 африкалық бовид жатады, олардың ішінде сары арқалы дуикер ең ірісі болып табылады. Cephalophus атауы мүйіздері арасындағы ұзын шашты тізімді білдіреді. Сары арқалы дуикер Абот дуикерімен және Жентинк дуикерімен ең жақын туыс. Осы үш түр үлкен немесе "гиганттық" дуикерлер тобын құрайды. Сары арқалы дуикер морфологиялық, экологиялық және мінез-құлқы жағынан ұқсас, конвергентті сүтқоректілер тобына жатады, сонымен қатар "микрокурсориалды бейімделу синдромы" көрсететін кейбір жұптұяқтылар, кеміргіштер және қоян тәрізділер де осы топқа кіреді. Бұл олардың тропикалық және субтропикалық аймақтарда таралғанын, кішкентай дене мөлшеріне, жылдам, жүгіргіштік қозғалысына, жоғары энергетикалық азықтарды жеуге, ерте жетілуге және "мүмкіндік бойынша моногамдық әлеуметтік құрылымға" ие екенін білдіреді.
Бұталық аң аулау
Дуикерлер Батыс және Орталық Африканың орманды аймақтарында ең көп ауланатын жануарлар. Олар тек жақын жерде тұратын адамдар үшін ғана маңызды тағам емес, сонымен қатар табыс көзі де болып табылады. Жануардың қорқақ табиғаты сары арқалы дуикердің шам жарығында тоңуіна себеп болады, бұл оларды түнде аулауды өте жеңілдетеді. Шам жарығынан жануар есінен таныса, аңшылар оған дерлік жақындап келе алады. Бұл сары арқалы дуикерді және оның туыстарын тым көп аулау қаупіне ұшыратады. Кейбір ғалымдар 2020 жылға қарай олардың қауіпті жағдайға түсуі мүмкін деп болжайды. IUCN қазіргі уақытта сары арқалы дуикердің жағдайын «қатерге жақын» деп бағалап отыр, бірақ егер осы тенденциялар жалғаса берсе, «сары арқалы дуикердің таралу аймағы одан әрі тартылып, оның жағдайы ақырында қауіпті болады» делінеді. Нигерияның Крос-Ривер ұлттық паркіне қарасты Обан секторындағы Обан таулары аймағында сары арқалы дуикердің жергілікті түрде жойылып кеткен болуы мүмкін деп есептеледі. Бұл түрдің жоғалуы сары арқалы дуикердің көптеген экологиялық рөлдеріне байланысты көптеген салдарға әкелуі мүмкін. Олар көптеген жергілікті халықтар үшін маңызды тағам көзі ғана емес, сонымен қатар түрлі өсімдіктердің тұқымдарын таратуға көмектеседі және көптеген жыртқыштар үшін азық болып табылады.