Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шёнхаузен сарайы (Schloss Schönhausen) – Германияның Берлин қаласындағы Панков ауданындағы Нидершенхаузенде орналасқан барокко стиліндегі сарай. Оны бау-бақшалар қоршап тұр, ал олардың арасымен Панке өзені ағып өтеді. Сарайды Пруссия сарайлары мен бақтары қоры Берлин-Бранденбург күтіп ұстайды және кең ауқымды қалпына келтіруден кейін 2009 жылы көпшілікке қайта ашылды.
Schönhausen Palace (Schloss Schönhausen) is a Baroque palace at Niederschönhausen, in the borough of Pankow, Berlin, Germany. It is surrounded by gardens through which the Panke river runs. The palace is maintained by the Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin Brandenburg and reopened to the public in 2009 after extensive restoration.
Бранденбург-Пруссия
1662 жылы Голландия-Бредероде отбасының ұрпағы және Бранденбург генералы Кристиан Альберт Дохнаның әйелі графиня Софи Теодор Берлин қаласының қақпасынан солтүстікке қарай орналасқан Нидершенхаузен және Панков жерлерін сатып алды. 1664 жылы ол Нидершенхаузенде «голланд» стилінде сарай салды. Министр Йоахим Эрнст фон Грумбков оны 1680 жылы сатып алды, ал 1691 жылы оның жесірі оны 16 000 талерге Бранденбургтың Гогенцоллерн сайлаушысы Фридрих III-ке сатты, ол бұл мүлікті бұрын бағалаған болатын. Фридрих сарайды Нидершенхаузен әкімшілігіне тапсырып, 1691 жылдан 1693 жылға дейін Йохан Арнольд Нерингтің жобалары бойынша сарайға айналдырды. 1700 жылдың тамызында сайлаушы хан Шёнхаузен сарайында Пруссияның патшасы ретінде тәж киюге дайындалды. 1704 жылы Пруссияның ендігі король Фридрих I Эосандер фон Гётемен сарай мен оның бақтарын кеңейту туралы келісім жасады. Алайда, 1713 жылы король қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы және мұрагері Фридрих Вильгельм I бұл жерге көп көңіл бөлмеді. Нәтижесінде, министр Фридрих Вильгельм фон Грумбков сияқты мемлекеттік қызметкерлер кеңсе ретінде пайдалану үшін оған көшті, жердің бір бөлігі жалға берілді және сарай мен саябақ кейінгі жылдары бірте-бірте тозығына ұшырады. Пруссияның королі Фридрих II, сондай-ақ «Ұлы Фридрих» деп аталған, сарайды тағы бір рет оның әйелі, Брансвик-Беверннің Элизабет Кристинасы үшін патшалық резиденцияға айналдырды, ол оны 1740 жылдан 1790 жылға дейін тұрақты жазғы резиденциясы ретінде пайдаланды. Суретші Иоганн Михаэль Графф осы кезеңде жасалған сәнді штукатурлық әрлеулерге үлес қосып, ықтимал. Фридрихтің әйелімен қарым-қатынасы шиеленіскендіктен, ол ешқашан Нидершенхаузенге бармады және жаздарын Потсдамдағы Сансучиде өткізді. 1760 жылы Жеті жылдық соғыс кезінде патшайым Магдебург бекінісіне шегінген кезде, орыс әскерлері Пруссияға терең еніп кірді, Берлинді басып алды және Нидершенхаузен сарайын қиратты. 1763 жылдан кейін ол Йоханн Буманның жобалары бойынша қазіргі түрінде қайта салынды және бақтар француз стиліндегі рококо стилінде қайта жаңартылды. 1797 жылы патшайым Элизабет Кристина қайтыс болғаннан кейін сарай сирек пайдаланылды. Кейде Пруссияның принці Людвиг Карлдың жесірі Фредерика Стрелиц Шёнхаузенде тұрып, бақтарды қайтадан жаңартты, бұл жолы Питер Йозеф Ленне оны ағылшын пейзаж бағына айналдырды. Басқа жағдайда ол негізінен жиһаз бен картиналарды сақтау орны ретінде қызмет етті. Король Фридрих II өзінің сүйікті Конде атты жылқысын бақтарға жерлеген деген әңгіме тарады, бірақ бұл төбе шынымен де жылқының қабірі ме екені дәлелденген жоқ. Шын мәнінде Конде оның иесінен ұзақ өмір сүрді және 1804 жылы 38 жасында қайтыс болды. Оның қаңқасы Берлиннің еркін университетінің ветеринариялық бөлімінде сақталады.
In 1662 Countess Sophie Theodore, a scion of the Holland Brederode family and wife of the Brandenburg general Christian Albert of Dohna, acquired the lands Niederschönhausen and Pankow, then far north of the Berlin city gates. In 1664 she built a manor at Niederschönhausen in "Dutch" style. Minister Joachim Ernst von Grumbkow acquired it in 1680 and, in 1691, his widow sold it for 16,000 Thalers to the Hohenzollern elector Frederick III of Brandenburg, who had fallen in love with the property earlier. Frederick put the manor under the care of the Amt Niederschönhausen and had it remodeled into a palace from 1691 to 1693 based on plans designed by Johann Arnold Nering. In August 1700 the Prince elector prepared and planned his coronation as King in Prussia at Schönhausen Palace. In 1704 the now King Frederick I in Prussia contracted Eosander von Göthe to again enlarge the palace and its gardens. However, after the king's death in 1713, his son and successor Frederick William I did not care much for the place. As a result, civil servants, such as Minister Friedrich Wilhelm von Grumbkow, moved in to use it as office space, part of the land was leased and both the palace and the park slowly became dilapidated in the ensuing years. Under King Frederick II of Prussia, also known as "Frederick the Great", the palace was once again turned into a royal residence for his wife, Elisabeth Christine of Brunswick Bevern, who used it as her regular summer residence from 1740 to 1790. Artist Johann Michael Graff most probably contributed the lavish stucco decorations executed during this time. As Frederick's relations with his wife were strained, he never visited Niederschönhausen and spent his summers at Sanssouci in Potsdam. During the Seven Years' War in 1760, while the queen retreated to the Magdeburg fortress, Russian troops pushed deep into Prussia, occupied Berlin and devastated Niederschönhausen Palace. After 1763 it was rebuilt in its current form according to plans by Johann Boumann and the gardens were remodeled in a Rococo à la française style. After the death of Queen Elisabeth Christine in 1797 the palace was seldom used. At times Frederica of Mecklenburg Strelitz, widow of Prince Louis Charles of Prussia, lived at Schönhausen and had the gardens again remodeled, this time by Peter Joseph Lenné into an English landscape garden. Apart from that it served mainly as a storage facility for furniture and paintings. It was rumored that King Frederick II had his favorite horse Condé buried in the gardens, but whether the hill in question actually is a horse's grave has not been proven. In fact Condé outlived its owner and died in 1804, aged 38. Its skeleton is kept at the veterinary department of the Free University of Berlin.
20 ғасыр
Пруссияның биліктегі Хогенцоллерн әулеті Шёнхаузен сарайына ие болды, бірақ 1920 жылы 1918-1919 жылдардағы неміс революциясы барысында монархия құлағаннан кейін ол иеліктен шығарылып, Пруссияның еркін мемлекетінің меншігіне өтті. Содан кейін сарай көпшілыққа ашылып, көптеген көркемсурет көрмелері үшін, сондай-ақ нацистік кезеңде үкіметтің ресми өнер бөлімі ретінде пайдаланылды, онда «дегенеративті өнер» деп аталатын тыйым салынған бірнеше картиналар сақталды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Берлин шайқасы кезінде сарай біршама зақымданды, бірақ Панковтағы суретшілер бастамасы (Pankow Künstlerinitiative) оны дереу жөндеп, 1945 жылдың қыркүйегінде көрме өткізуге мүмкіндік берді. Біраз уақыттан кейін Кеңес әскері сарайды тартып алып, оны офицерлер клубына айналдырды. Кейін ол совет студенттері үшін пансион-интернат ретінде пайдаланылды. 1949 жылдың 7 қазанында Совет оккупациялық аймағында Германия Демократиялық Республикасы (ГДР) құрылған кезде, кеңестік билік Шёнхаузен сарайын Шығыс Германия билігіне тапсырды. 1960 жылға дейін ол ГДР президенті Вильгельм Пиктің ресми резиденциясы болды, онда ол Никита Хрущев және Хо Ши Мин сияқты мемлекеттік қонақтарды қабылдады. Осы мақсатта сарай қайта жөнделді және президенттің автокөлік паркі үшін гараждар салу үшін кешен солтүстікке қарай, ал казино мен кеңсе орналасқан әсем ауласы бар кеңсе үшін оңтүстікке қарай кеңейтілді. Сарай саябағы қабырғамен бөлініп, енді көпшілыққа ашық емес ішкі және көпшілыққа арналған сыртқы бөліктерге ажыратылды. Саябақтың ішкі безендіруін архитектор Рейнхольд Лингнер 1950 жылдардың әдеттегі стилінде ашық және көңілді бақ ретінде жасады. 1960 жылы ГДР-дың бірінші және жалғыз президенті қайтыс болғаннан кейін ол алдымен жаңадан құрылған Шығыс Германия Мемлекеттік кеңесінің орны болды, ол 1964 жылы Миттедегі Staatsratsgebäude-ге көшті. Содан кейін ол ГДР үкіметінің ресми қонақ үйі ретінде пайдаланылып, ресми түрде Schloss Niederschönhausen деп аталды. Индира Ганди, Фидель Кастро, соңғы кеңес президенті Михаил Горбачев және оның әйелі Раиса Горбачева сияқты көптеген мемлекеттік қонақтар 1989 жылдың қазанында Шығыс Германиядағы бейбіт революцияның алдында мұнда тұрды. Осы кезде сарай мен саябақтың бір бөлігі жұртшылықтан жабылып, биік қабырғамен қоршалды.
The Prussian ruling Hohenzollern dynasty owned Schönhausen Palace until it was dispossessed and became a property of the Free State of Prussia in 1920, following the end of the monarchy in the course of the German Revolution of 1918–1919. It was then opened to the public and used for numerous art exhibitions as well as the government's official art department during the Nazi era, when several paintings of banned so called "degenerate art" were stored here. During the Battle of Berlin at the end of World War II, the palace suffered some damage but was repaired almost immediately by a Pankow Künstlerinitiative so that it could be used for an exhibit as early as September 1945. Soon thereafter the Soviet Military Administration confiscated the palace and turned it into an officer's mess. Later it served as a boarding school for Soviet students. When the German Democratic Republic (GDR) was established in the Soviet occupation zone on 7 October 1949, the Soviets turned Schönhausen Palace over to the East German authorities and until 1960 it served as the official seat of the GDR president Wilhelm Pieck, where he received state guests like Nikita Khrushchev and Ho Chi Minh. For this purpose, it was again renovated and expansion of the complex took place to the north for garages for the vehicle fleet of the President and to the south for a casino and a chancellery in a prestigious courtyard with two gatehouses. The castle garden was separated by a wall into an inner, no longer public, and an outer, public part. The interior design of the garden was done by architect Reinhold Lingner as a cheerful, open looking garden in the typical style of the 1950s. After the death of the first and only President of the GDR in 1960 it served at first as the seat of the newly established East German State Council, which moved to the Staatsratsgebäude at Mitte in 1964. It was then used by the GDR government as its official guest house and officially renamed Schloss Niederschönhausen. Numerous state visitors lodged here, among them Indira Gandhi, Fidel Castro, the last Soviet president Mikhail Gorbachev, and his wife Raisa Gorbachova, in October 1989 on the eve of the East German Peaceful Revolution. At that time, the palace and part of the gardens were closed to the public and surrounded by a tall wall.
Германияның қайта бірігуінен кейін
1989 және 1990 жылдары Германияның қайта бірігуі жүріп жатқан кезде, сарайдың шаруашылық ғимараттарында «Дөңгелек үстел» деп аталатын кеңес өткізілді. Германияның соңғы реттелуі туралы шартқа әкелген келіссөздердің маңызды бөлігі осы жерде өтті, және қазір сол кезеңді еске түсіретін тақта орнатылған. Германияның қайта бірігуінен кейін сарай Германия қазынасының бөлімшесі – мемлекеттік жылжымайтын мүлікті басқаруға жауапты Бундесвермёгенсаматтың меншігіне өтті. 1991 жылы Берлин штаты сарай мен оның бақтарының жаңа иесі болды, ал 1997 жылы штат мүлікті сатуға шығарды. 1994 жылы Олимпиада ойындарының жаңаруының 100 жылдығына орай, Аргентина, Австрия, Қытай, Кипр, Эквадор, Франция, Германия, Грекия, Қазақстан, Ливия, Лихтенштейн, Литва, Мексика, Нигерия, Филиппин, Польша, Ресей, Словакия, Швейцария, АҚШ елдерінің өкілдері қазіргі заманғы Дельфи ойындарын құру мақсатында Халықаралық Дельфи кеңесінің құрылтай съезіне сарайға келді. 2003 жылы Бельвью сарайының жөндеу жұмыстары аяқталғанша, сарайды Германия Президентінің уақытша резиденциясы ретінде пайдалану туралы пікірлер айтылды, бірақ сарайды қалыпты жағдайға келтіруге қажетті жоғары шығындар (шамамен 12 миллион еуро) салдарынан бұл жоспар іске аспады. Сонымен қатар, ағаш қабырғаларын қорғау үшін шатыр конструкциясы химиялық заттармен емделгендіктен, бірнеше жыл бойы тек екі төменгі қабатты мерекелік шаралар мен экскурсиялар үшін пайдалануға болады. 2005 жылдың 24 маусымында сарайдың меншігі Пруссия сарайлары мен бақтары қорына (Берлин-Бранденбург) берілді. Сонымен қатар, қайта жаңарту жұмыстарына 8,6 миллион еуро федералдық қаржы бөлінді. Сарай 2009 жылдың 19 желтоқсанында қайта ашылды. Пруссия патшайымы тұсындағы тарихи бөлмелермен қатар, ГДР Президенті пайдаланған бөлмелер де қайта ашылды. Вильгельм Пик кеңсесін қайта жабдықтау және мұражай қонақтары үшін кафе ашу мәселелері де қарастырылуда. Элизабет Кристина коллекциясынан алынған өнер туындылары, сондай-ақ бұрын Шарлоттенбург сарайында сақталған Дохна-Шлобиттен коллекциясы да қойылған. ГДР Президенті жұмыс істеген кездегідей бақтарды қалпына келтіру де жоспарлануда. Тарихи ескерткіш ретінде қорғалатын гараждың болашағы да зерделеніп жатыр. 2003 жылдан бері Bundesakademie für Sicherheitspolitik (BAKS) сарайдың екі қосалқы ғимаратында орналасқан.
While German reunification was in progress in 1989 and 1990, the so called Round Table met in the palace's outbuildings. Major portions of the negotiations leading to the Treaty on the Final Settlement with Respect to Germany also took place here, and a plaque now memorializes this period. After German reunification, the palace became the property of the Bundesvermögensamt, the division of the German treasury in charge of managing government owned real estate. In 1991 the state of Berlin became the new owner of the palace and its gardens, and in 1997 the state put the property up for sale. In 1994, 100 years after the revival of the Olympic Games, the representatives from Argentina, Austria, China, Cyprus, Ecuador, France, Germany, Greece, Kazakhstan, Libya, Liechtenstein, Lithuania, Mexico, Nigeria, Philippines, Poland, Russia, Slovakia, Switzerland, United States, who arrived to the founding congress of the International Delphic Council to establish the Delphic Games of the modern era, met at the palace. In 2003 there was some discussion about using the palace as the temporary residence of the President of Germany until the renovation of Schloss Bellevue would be completed, but this plan fell through because of the high cost (approximately €12 million) that would have been required to bring the palace sufficiently up to standards. Furthermore, due to impregnation of the roof structure with chemicals to protect the wooden beams, for several years only the two lower floors could be used for occasional celebrations and guided tours. On 24 June 2005, ownership of the palace was transferred to the Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin Brandenburg. At the same time, €8.6 million in federal funds was earmarked for renovation work. The palace was reopened to the public on 19 December 2009. In addition to the historic rooms dating to the time of the Prussian queen, the rooms used by the GDR President were reopened. Refurnishing the office used by Wilhelm Pieck and building a café for museum guests are also being considered. Furthermore, artworks from the collection of Elisabeth Christine are exhibited as are the Dohna Schlobitten collection, which used to be housed at Charlottenburg Palace. Restoration of the gardens to their layout when the President of the GDR worked here is also planned. Thought is also being given to the future of the garage, which enjoys protection as a historic landmark. Since 2003 the Bundesakademie für Sicherheitspolitik (BAKS) has been housed in two of the palace's auxiliary outbuildings.