Кіріспе

1972 жылы Израильдегі Лод қаласында ұшақ қадағалау

Sabena 571 рейсі – Бельгияның ұлттық авиакомпаниясы Sabena-ға тиесілі, Брюссельден Вена арқылы Тель-Авивке бағытталған жолаушылар рейсі болатын. 1972 жылдың 8 мамырында британдық ұшқыш Реджинальд Леви басқарған Boeing 707 жолаушылар ұшағын «Қара қыркүйек» ұйымының – палестиналық террористік топтың төрт мүшесі қадағалады. Олардың нұсқауымен капитан Леви ұшақты Лод әуежайына (кейін Бен-Гурион халықаралық әуежайы) қондырды. Қадағалаушылар ұшаққа иелік еткеннен кейін, еврей тұтқындарын басқалардан бөліп, ұшақтың арт жағына отырғызды. Ұшақ қонғаннан кейін, қадағалаушылар Израиль түрмесінде отырған 315 палестиналық террористті босатуды талап етті және жолаушылармен бірге ұшақты жарылысқа ұшыратумен қорқытты. Капитан Леви ізгілік білдіріп, израильдік тарапқа көмек сұрап шифрланған хабар жіберді. Қорғаныс министрі Моше Даян мен көлік министрі Шимон Перес, болашақта премьер-министр және Израиль президенті болатын, «Изотоп операциясы» деп аталған құтқару операциясын дайындап жатқанда, қадағалаушылармен келіссөздер жүргізді. Капитан Леви қадағалаушылармен «навигациядан бастап, жеке өмірге дейін» барлық тақырыптарды талқылағанын айтты, ал жолаушылар мен экипаж құтқару күтетін. 1972 жылдың 9 мамырында сағат 16:00-де құтқару операциясы басталды: Эхуд Барак басқарған, ақ комбинезон киген 16 Sayeret Matkal арнайы жасақ сарбазы. Олар сонымен қатар екі әйел қадағалаушыны да ұстады.

Капитан Леви, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияға стратегиялық бомбалау миссияларына қатысқан және Берлин әуе көпірінде болған Корольдік әуе күштерінің ардагері, 1952 жылы Sabena авиакомпаниясына қосылған. 1982 жылы зейнетке шыққан ол 2010 жылдың 1 тамызында Довердегі үйіне жақын ауруханада жүрек талмасынан қайтыс болды. Ұшақ қадағалау оның 50 жылдығына орай болды.

Медиада

"Түнгі зениттік артиллериядан ұшақ тонауға дейін: Бұл кішкентай әлем" – капитан Реджинальд Левидің DFC орденімен марапатталған автобиографиясы. "Сабена ұшағының тонау оқиғасы: Менің нұсқам" – Израильдің үш премьер-министрінің қатысуымен ұшақ тонау мен құтқару операциясын көрсететін израильдік деректі драма.