Кіріспе

Кумзар (كُمْزَار) – Оманның ең солтүстік провинциясы Мусандамдағы ауыл. Бұл елдің ең солтүстіктегі екінші тұрғынға толы аймағы және Ормуз бұғазында орналасқан құрлықтағы ең солтүстік тұрғынға толы аймақ. Ауылға тек қайықпен баруға болады, ал тұрғындары өз тілінде – кумзари тілінде сөйлейді.

Этимология

"Кумзар" атауының шығу тегі туралы бірнеше гипотеза бар. Көптеген құмзарлықтар бұл атау араб тіліндегі "кам" және "зар" сөздерінің қосылуынан пайда болған деп санайды, яғни "Қанша адам ауылға келді?" деген мағынаны білдіреді. Бұл ауылдың стратегиялық орналасуына байланысты көптеген келушілер болғанын көрсетеді. Аз тараған пікірлер бойынша, атау "кумма" және "узар" есімдерінің бірігуінен туындаған, бұл сөздер басқа және денеге оралатын киімдерді білдіреді. Кейбір ғалымдар бұл атауды ауыл тұрғындарының киіміне байланысты сырттан берілген атау деп қарастырады, ал басқалары ауылдың таулы ландшафты "кумма" мен "узар" пішініне ұқсайды деген ойда.

География

Құмзар Оманның Мусандам губернаторлығында орналасқан және елдің ең солтүстік құрлықтағы елді мекені болып табылады. Ол Ормуз бұғазына қарап, жағалауда және каньонның екі шақырысы арасында орналасқан. Құмзар – шалғай орналасқан ауыл. Ең жақын қала – Қасабқа баратын жол болмағандықтан, оған тек қайықпен ғана жетуге болады.

Тарих

Құмзар шамамен 500 жылдан бері қоныстанған, бірақ нақты деректерді табу қиын. Алғашқы португалдық карталарда осы аймақтағы елді мекен көрсетілген. Ауылдың шалғай орналасқандығы Кумзари тілінің жеке дамуына мүмкіндік берді. Бұл тіл Оңтүстік-Батыс Иран тілдері тобына жатады және 45-ке жуық тілдің, соның ішінде араб, күрд, лори, ағылшын және хинди тілдерінің әсеріне ұшыраған.

Хасабпен қарым-қатынасы

Құмзари отбасыларының көпшілігі екі үйге ие, біреуі Құмзарда, екіншісі Хасабта. Жаз айларындағы қапырысты ыстық Құмзарда тұруды өте қиын жасайды, сондықтан мамырдан қыркүйекке дейін көптеген адамдар Құмзарды тастап, Хасабқа көшіп, жергілікті тұрғындарға хурма жинауда да көмектеседі. Хасабта құмзарилер өзгелерден бөлек, теңізге жақын жеке ауданда тұрады.