Áңельс Мастретта: Мексикалық әдебиеттің күшті даусы
Ángeles Mastretta
Анхелес Мастретта – мексикалық жазушы, журналист, актриса. Әйел бейнелерін сомдап, Мексиканың әлеуметтік-саяси шындығын көрсетеді. Марапаттары мен фильмдері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анхелес Мастретта (9 қазан 1949 жылы Пуэбла қаласында туған) – мексикалық постбумдық жазушы, журналист, актриса және кинопродюсер. Ол өмірінде Мексиканың әлеуметтік және саяси шындықтарын көрсететін, шабыттандыратын әйел кейіпкерлер мен көркем туындылар жасауымен белгілі. Ол Ромуло Гальегос сыйлығының және «Жылдың үздік кітабы» номинациясы бойынша Масатлан әдебиет сыйлығының иегері. Оның «Arráncame la vida» («Осы жүректі жыртып ал») кітабы Мексикада Ариэль сыйлығын жеңіп алған фильмге бейімделді.
Ángeles Mastretta (born October 9, 1949, in Puebla) is a post boom Mexican author, journalist, actress, and film producer. She is well known for creating inspirational female characters and fictional pieces that reflect the social and political realities of Mexico in her life. She is a recipient of the Rómulo Gallegos Prize and the Mazatlán Prize for Literature for Best Book of the Year. Her book, Arráncame la vida (Tear This Heart Out) was adapted into a movie, which won an Ariel Award in Mexico.
Өмірбаян
Мастретта мексикалық Siete журналында және Ovaciones газетінде журналист ретінде жазумен айналыса бастады. Ол өзінің әкесі – жастық шағында журналист болған адамның – оны жазушы болуға шабыттандырғанын айтады. Әкесі жазушы өте жас кезінде қайтыс болды, бірақ бұл оның оның жолын жалғастыруына бөгет болмады. Кейін ол жазушы Гектор Агилар Каминге үйленді.
Mastretta began writing as a journalist for a Mexican magazine, Siete and an afternoon newspaper, Ovaciones. She claims that her father – a journalist in his youth – inspired her to be a writer. Her father died when the writer was still very young, but this did not prevent her from following in his footsteps. She later went on to marry writer, Héctor Aguilar Camín.
Жүректі жұлып ал
Мексикалық Болеро деген нашар аудармадан кейін бұл романды Маргарет Сайерс Педен «Осы жүректі жыртып ал» деп аударды. Бұл Мастреттаның ағылшын тіліне аударылған тұңғыш туындысы болды, осылайша ол ағылшын әдебиетіне енді. Роман Каталина Гусманның өмірін зерттейді және Мастреттаның туған қаласы – Мексиканың Пуэбла қаласында өтеді. Мастретта Пуэбладағы балалық шағындағы тәжірибесін романның атмосферасын құру үшін пайдаланады. Кітап Мексика революциясы кезінде және одан кейін өтеді, Каталинаның саяси тұлғаға үйленген және жауларын өлтіретін адалсыз күйеуімен қиын өміріне назар аударады. Мастретта революциядан кейінгі кезеңдегі саяси тартыстарды және Мексикадағы патриархалдық жүйені көрсетеді. Каталинаның кейіпкері мачизмге қарсы күрестің символына айналады және Мастреттаның болашақ туындыларының, соның ішінде күшті әйел басты кейіпкерлерінің стиліне бағыт береді. Оның келесі романы, Mal de amores (1996), «Lovesick» деген аудармада, 1910 жылғы маңызды революция кезінде және одан кейін болған қоғамдық қатысуды кеңінен көрсетеді. Оның басты кейіпкері, көптеген әйелдер сияқты, көтерілісшілермен бірге пойызбен саяхаттайды, олардың жараларын емдейді (шағын қауымдастықтарда маңызды рөл атқаратын емші ретінде), соғыстан кейін АҚШ-та медициналық білім алып, өскен қаласына оралады. Бұл роман беделді Ромуло Галлегос сыйлығын (Пулицзер сыйлығымен салыстырылатын) жеңіп алды, осылайша Латын Америкасында бұл сыйлықты алған тұңғыш әйел атанды.
After a poor translation titled Mexican Bolero, this novel was translated by Margaret Sayers Peden, as Tear This Heart Out. This novel was Mastretta's first text translated to English, therefore her debut into the English literature scene. The novel explores the life of Catalina Guzman, and takes place in Puebla, Mexico, the city where Mastretta was born. Mastretta uses her experiences as a little girl in Puebla to create the scene for the novel. The book takes place during, and after, the Mexican Revolution, and focuses on Catalina's difficult life married to a political figure, and philanderer, who commits murders of his enemies. Mastretta points out the political infighting of the post Revolution period, and patriarchal system in Mexico. Catalina's character develops into a force of resistance against machismo and sets the tone for Mastretta's future texts including strong female protagonists. Her subsequent novel, Mal de amores (1996), in translation as Lovesick, is an extensive view of social involvement during and following the significant Revolution of 1910. Her protagonist here, like many other women, accompanies the rebels as they travel on the trains, administers to their wounds as a curandera (important role in small communities, as a healer), and after the war studies in the US to become a medical doctor and returns to the city where she grew up. This novel received the prestigious Romulo Gallegos award (similar to the Pulitzer), making her the first woman in Latin America to receive the award.
Сүйіспеншілікпен ауыру
1996 жылы, дебюттік романынан кейін алты жыл өткен соң, Мастретта «Осы жүректі жыртып таста» романындағы сияқты көзқарас ұстанады. Ол романның оқиғасын тағы да Мексиканың Пуэбла қаласында өткізеді және Мексика революциясын уақыттық кеңістік ретінде пайдаланады. Оның басты кейіпкері Эмилия Суари, Мастреттаның жақсы таныс болған, күшті және тәуелсіз әйел рөлін сомдайды. Бұрынғы туындыларындағы дәстүрді жалғастыра отырып, Мастретта сол кездегі Мексика үшін маңызды әлеуметтік және саяси мәселелерге назар аударады.
Published in 1996, six years after her debut novel, Mastretta takes a similar approach to Tear This Heart Out. She sets the novel in Puebla, Mexico once again, and uses the Mexican Revolution as her temporal space. Her main character Emilia Suari, takes on the role that Mastretta is well known for characterizing, a strong independent woman. Following the trend of her past writing, Mastretta focuses on the social and political problems that are relevant to Mexico at the time.
Қимер
"Пуэрто-либре" кітабының бұл тарауы көркем әдебиетті кім және қалай жазады, оны қалай көрсетеді деген мәселелерді қарастырады. Ол көркем әдебиет жазу үшін адамда болуы тиіс қажетті қасиеттерді ерекше атап көрсетеді. Бұл тараудың басты ойы – көркем әдебиет жанры, шындық және ақиқат арасындағы байланыс. Ол осы ұғымдардың барлығын, кімнің әрекет етіп жатқанына байланысты оңай өзгертіліп, құрастырылатын нәрселер ретінде көрсетеді.
This chapter of Puerto libre focuses on how and who writes and expresses fiction. She emphasizes the necessary characteristics that a person needs to hold in order to write fiction. A main point she develops throughout this chapter is the connection between fiction as a genre, reality, and the truth. She presents all of these concepts as thing that can be easily manipulated and constructed depending on who is behind the action.
Феминисттік күй
Puerto libre кітабының бұл тарауы Мастреттаның феминист әйел жазушы ретіндегі позициясын нақты көрсетеді. Ол әйелдердің қоғамдық нормаларға байланысты бастан кешетін шектеулерін бейнелеу үшін кеңістіктерді, әсіресе ас үйді және кеңсе жайды пайдаланады. Мастретта Маричу мен Пепон есімді екі кейіпкер арқылы әйелдердің дәстүрлі және үй шаруашылық рөлдерді міндетті түрде атқару кезінде, көбінесе күйеулері мен отбасын асырауға мәжбүр болғанда күресетін қысымды көрсетеді. Мастретта жазудың әйелдерге қамтамасыз ететін бостандығын және феминизмнің тек белгілі бір ортада, қоғамдық қысымнан тыс қана дами алатынын атап көрсетеді. Ол феминизмнің әйелдер үшін туа біткен қасиет екенін, ал қоғамның оны одан әрі дамытуды қиындататынын баса айтады.
This chapter of Puerto libre clearly states Mastretta's position as a feminist woman writer. She allows spaces, specifically the kitchen and an office space, to represent the constraints women must face due to societal norms. Using two characters, Marichu and Pepón, Mastretta points out the oppression that women struggle with when they are obligated to take on traditional and domestic roles, mainly providing for their husbands and family. Mastretta highlights the freedom that writing provides women, and how feminism can only be fostered in specific environments, out of reach from societal pressures. She emphasizes the idea that feminism is something instinctive for women, and that society is what makes it difficult to further develop.