Кіріспе

1998 жылғы Октавия Э. Батлер романы, Киелі кітаптағы парабола. "Таланттар параболасы" – американдық жазушы Октавия Э. Батлердің 1998 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Бұл "Егінші параболасы" есімді екі кітаптан тұратын серияның екінші кітабы. Ол "Жылдың үздік романы" үшін "Небула" сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

Таланттар туралы астарлы әңгіме Лорен Оя Оламина, оның қызы Ларкин Оламина / Аша Вере және Лореннің күйеуі Тейлор Франклин Банколе көзқарастарынан баяндалады. Роман Лорен мен Банколедің күнделік жазбаларынан және Аша Вердің ойларынан тұрады. 2032 жылы, бұрынғы "Серік туралы астарлы әңгіме" оқиғаларынан бес жыл өткен соң, Лорен өзінің діні – "Жер тұқымы" дініне негізделген "Ақ жаңғақ" деген жаңа қоғамдастықты құрды. Бұл дін адамзаттың тағдыры Жерден тысқары планеталарға барып, өмір сүру арқылы ересек болуға жетеді деген сенімге негізделген. Романның оқиғасы антиутопиялық Америка Құрама Штаттарында өрбітеді, оны президент Эндрю Стил Джаррет басқаратын "Христиандық Америка" деп аталатын христиан фундаменталистік діни ұйым билеп отыр. Американың күшін және беделін қайта жаңғыртуды көздеген Джаррет "Американы қайтадан ұлы қылайық" деген ұранмен Американы христиан емес діндерден тазартуға кіріседі. Құлдық қайта оралды, ал құлдарды бақылау үшін жетілдірілген "электр мойындықтары" қолданылады. "Түс көру маскалары" деп аталатын виртуалды шындық гарнитуралары да танымал, себебі олар киюшілерге қатал шындықтан қашуға мүмкіндік береді. Роман барысында "Ақ жаңғаққа" американдық "крестоносшылар" шабуыл жасап, басып алады және оны қайта тәрбиелеу лагеріне айналдырады. Келесі бір жарым жыл бойы Лорен мен басқа ересектер құлдыққа түсіп, "электр мойындықтарын" киюге мәжбүр болады. Олардың американдық тұтқындары оларды "түзету" деген желеумен мәжбүрлі еңбекке тартады. Лорен мен бірнеше әйел тұтқындары "бұзықтар" деп есептелетіндықтан, олар тұтқындармен үнемі зорталауға ұшырайды. 2035 жылы Лорен мен оның жақтастары көтеріліс жасап, өздерін ұстап алғандарды өлтіреді. Жазадан қашу үшін олар жасырынып, тарап кетеді. 2036 жылы президент Джаррет "Аляска-Канада соғысы" және оның қара магияны өртеудегі рөлінің ашыққа шығуына байланысты халықтың наразылығынан кейін бір мерзімнен кейін жеңіліске ұшырайды. Лорен бір жылдан астам уақыт бойы Ларкинды іздеп, Солтүстік Калифорния мен Орегонды аралап саяхаттайды. Осы уақытта ол саяхаттары барысында адамдарға "Жер тұқымы" дінін үйретіп, оларды басқаларға білім беруге дайындау арқылы дінін қайта жаңғыртуға шешім қабылдайды. Ол Портленд, Орегон штатында бай адамдардың арасында көптеген жақтастар жинады, және оның ынталы қолдаушыларының бірі оған "Жер тұқымы: Тірі кітаптың бірінші кітабын" онлайн жариялауға көмектеседі, онда ол дінді анықтайтын өлеңдерін жазды. Бұл "Жер тұқымын" және оның бүкіл елдегі ықпалын күшейтеді. Сонымен қатар, ол жұлдыздар арасындағы адамзаттың болашағына үміт артады, бірақ Ларкинды табу үмітінен біртіндеп бас тартады және іздеуді тоқтатады. Осы арада Ларкин афроамерикандық "Христиандық Америка" отбасымен асырап алынып, танымал "Түс көру маскасы" батырының атымен "Аша Вере Александр" деп аталады. Асырап алған ата-анасының сүйіспеншілігін сезінбеген және зорлық-зомбылыққа ұшыраған Аша өзінің биологиялық ата-анасының кім екенін білмей өседі. Ересек болғаннан кейін Аша бұрынғы романда қаза тапқан деп есептелген және содан бері "Христиандық Америка" дінінің пасторы болған Маркос "Марк" Дюран ағасымен қайта қосылады. Марк ағасының көмегімен Ларкин академиялық тарихшы болады, бірақ христиан дінінен бас тартады. Аша Марк ағасының ұзақ уақыт бұрын жоғалған сіңлісі Лоренмен байланыс орнатқанын білмейді. Марк "крестоносшылардың" "Христиандық Американы" білдірмейтін бүлікшілер екенін мәлімдейді. Ол Ашаға анасының қайтыс болғанын айтады және Лоренге қызының табылғанын айтпайды. Джарреттің беделі түсіп қалғаннан кейін Лореннің "Жер тұқымы" діні соғыстан кейінгі Америка Құрама Штаттарында және әлемнің қалған бөлігінде танымалдылығын арттырып, мұқтаж университет студенттеріне стипендиялар береді және адамзатты Жерді тастап, басқа планеталарға қоныстануға шақырады. Аша Лореннің өзінің биологиялық анасы екенін білгеннен кейін, онымен кездесуге тырысады. Аша анасының өмірін "Жер тұқымына" арнағанын кешіре алмайды, бірақ Лорен қызына есігі әрдайым ашық екенін айтады. Ағасы Марк Ашаның Лоренмен туыстық байланысы бар екенін жасырғанын білгеннен кейін, Лорен ағасымен барлық байланысты үзеді, бұл оның Ашамен қарым-қатынасын одан әрі шиеленістіреді. Олар келесі 23 жыл бойы кейде сөйлеседі, бірақ ешқашан жақындаспайды, себебі Аша "Олар бізге ешқашан қажет болған жоқ, сондықтан біз де оларға қажет болмадық" деп шешім қабылдады. Лорен 81 жасында Жерден Кристофер Колумб ғарыш кемесіне бара жатқан алғашқы шаттлдарды көріп қайтыс болады, ол басқа планетадағы алғашқы адамдар колониясына қоныстанушыларды тоқтатылған анимацияда тасымалдайды.

Қабылдау

"Таланттар туралы астарлы әңгіме" 2000 жылы "Набула" сыйлығының "Ең үздік роман" номинациясы бойынша жеңіске ие болды. "Лос-Анджелес таймс" газетінің пікір бөлімінің редакторы Эбби Агирре президент Джареттің діни фундаментализмі мен авторитаризмін Трамп әкімшілігінің "Американы ұлы етуді қайтадан" риторикасымен салыстырды.

Үшінші "Астарлы әңгіме" романы

Батлер тағы бірнеше "Парабола" романдарын жазуды жоспарлаған, олар шартты түрде "Алаяқтың параболасы", "Ұстаздың параболасы", "Хаостың параболасы" және "Саздың параболасы" деп аталды. "Алаяқтың параболасы" ең көп дамыған нұсқасы еді және Боу деген жаңа планетада өмір сүру үшін күресіп жатқан қоғам туралы баяндар еді. Ол бұл романды "Дарындылар туралы парабола" романын аяқтағаннан кейін жаза бастады және бірнеше сұхбатта осы жұмысынан әңгімеледі, бірақ кейін жазушылық дағдарысқа тап болып, көптеген сәтсіз әрекеттер жасады. Соңында ол шығармашылық назарын басқа жаққа бұрып, "Жас өсімдік" атты соңғы романын жазды. Романның сәтсіз әрекеттері қазір Батлердің Хантингтон кітапханасындағы қолжазбаларында сақталған, осы туралы Лос-Анджелес кітаптарына шолу жасайтын мақалада айтылған.