Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық тарихшы (1953 жылы туған)
American historian (born 1953)
Джеймс Роберт Рассел (1953 жылдың 27 қазанында туған) – Ежелгі Таяу Шығыс, Иран және Армения танымдарының ғалымы және профессоры. Ол көптеген журналдарда жариялаған және бірнеше кітап жазған. Рассел Гарвард университетінің Таяу Шығыс тілдері мен өркениеттері кафедрасында Армян танымдарының Маштоц профессоры қызметін атқарды және Дэвис Ресей және Еуразия зерттеулер орталығының басқару комитетіне кірді. 2016 жылдың шілдесінде Рассел жартылай зейнетке шығып, тұрғын үйін Калифорния штатының Фресно қаласына көшірді. 2023 жылдан бастап Рассел Гарвард университетінің Армян танымдарының зейнеткер профессор-эмиритусы, Иерусалим еврей университетінің ерекше қонақ профессоры және Калифорния мемлекеттік университетінде Еврей танымдары және Киелі кітаптардың еврей тілі бойынша штаттан тыс лекторы болып жұмыс істейді.
James Robert Russell (born October 27, 1953) is a scholar and professor in Ancient Near Eastern, Iranian and Armenian Studies. He has published extensively in journals, and has written several books. Russell served as Mashtots Professor of Armenian Studies at Department of Near Eastern Languages and Civilizations at Harvard University, and sat on the executive committee of Davis Center for Russian and Eurasian Studies. In July 2016, Russell became semi retired and moved his residence to Fresno, California. As of 2023, Russell is Emeritus Mashtots Professor of Armenian Studies at Harvard University, Distinguished Visiting Professor of the Hebrew University of Jerusalem, and a part time Lecturer in Jewish Studies and Biblical Hebrew at California State University, Fresno.
Ерте өмір және білім
Расселл Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Нью-Йорк қаласының Манхэттеннің жоғарғы бөлігіндегі Вашингтон Хайтс ауданында өсті. Оның ата-анасы еврей: анасының тегі сефардтық, ал әкесінің тегі ашкеназдық. Ол Бронкс ғылымдарының жоғары мектебінде және Колумбия университетінің Колумбия колледжінде білім алды, онда 1974 жылы summa cum laude көрсеткішімен бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін ол Келетт стипендиясын алып, Оксфорд университетінде оқыды, 1977 жылы Нина Гарсоян мен Чарльз Доусеттің жетекшілігімен B. Litt дәрежесін алды. 1982 жылы ол Лондон университетінің Шығыс және Африка зерттеулері мектебінде (SOAS) Мэри Бойс жетекшілігімен "Армениядағы зороастризм" тақырыбында диссертация қорғап, докторлық дәрежесін алды. Бұл еңбек кейіннен Гарвард университетінің баспасынан жарық көрді.
Russell was born in New York City and grew up in the Washington Heights Upper Manhattan neighborhood of New York City. His parents are Jewish: his mother's ancestry was Sephardic and his father's ancestry was Ashkenazic. He was educated at The Bronx High School of Science and Columbia College, Columbia University where he earned his BA summa cum laude in 1974. He then was awarded a Kellett Fellowship which he used to study at the University of Oxford, earning a B. Litt. in 1977, under the Armenologists Nina Garsoïan and Charles Dowsett. He earned his PhD in 1982 at the University of London, School of Oriental and African Studies (SOAS), under the direction of Mary Boyce, with a dissertation entitled "Zoroastrianism in Armenia". It was later published by Harvard University Press.
Академиялық мансап
Докторлық дәрежесін бітіргеннен кейін көп ұзамай Нью-Йоркке оралып, Колумбия университетінде Таяу Шығыс тілдері мен мәдениеттері кафедрасында (MELAC) сабақ берді. Кейін ол Израильге көшіп, Иерусалимдегі Еврей университетінде Леди Дэвис профессоры болды, бұл ұсыныс және шақыру ғалым Майкл Э. Стоунға тиесілі еді. Расселл Арменияда, Үндістанда, Иранда, Ресей Ғылым академиясының Шығыстану институтында және Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде сабақ берді және лекция оқыды. Ол Үндістанның Бомбей қаласындағы Кама институтында үкіметтік стипендия бойынша лекция оқыды. Ол The History Channel телеарнасының деректі фильмдерінде сарапшы және ғалым ретінде сұхбат берді, оның ішінде "Періштелер: Жақсылық па, Зұлымдық па" бағдарламасында. 2005 жылдың қазанында Торонто университетінің буддалық лекциялар сериясында "Жібек жолындағы құтқару туралы ілім" тақырыбында лекция оқыды, сондай-ақ сол айда армян әліпбиін ойлап тапқан әулие Месроп Маштоцтың 1600 жылдығына арналған халықаралық симпозиумды ұйымдастырып, төрағалық етті. Ол Григорий Нарекскийдің еңбектерінің эзотерикалық, мистикалық және рухани аспектілерін жазды, аударды және талдады, сондай-ақ Encyclopædia Iranica үшін көптеген мақалалар жазды. Ол "Жаңа көшбасшы" журналына материалдар ұсынды. Оның таңдалып алынған 91 ғылыми мақаласы "Армения және Иран зерттеулері" атты кітабында жинақталған.
Soon after finishing his PhD he returned to New York City and taught at Columbia University in the Department of Middle Eastern Languages and Cultures (MELAC). He subsequently moved to Israel to become a Lady Davis Professor at the Hebrew University of Jerusalem at the recommendation and invitation of the scholar Michael E. Stone. Russell has taught and lectured in Armenia, India, and Iran and at the Oriental Institute of the Russian Academy of Sciences and Saint Petersburg State University. He was Government Fellowship Lecturer at the Cama Institute in Bombay, India. He has been interviewed as an expert and scholar on The History Channel's documentary programs including Angels: Good or Evil. He lectured on Soteriology on the Silk Road for the Buddhist Lecture Series of the University of Toronto in October 2005, and organized and chaired an international symposium in the same month to commemorate the 1600th anniversary of Saint Mesrop Mashtots, inventor of the Armenian alphabet. He has written on, translated, and analyzed the esoteric, mystical, and spiritual aspects of the writings of Gregory of Narek, and has written numerous articles for the Encyclopædia Iranica. He contributed to the New Leader magazine. Ninety one of his selected published scholarly journal articles are gathered in his book, Armenian and Iranian Studies.
Гарвард
1993 жылы Расселл Гарвард университетінің Таяу Шығыс тілдері мен өркениеттері факультетіндегі армян зерттеулері кафедрасына тағайындалды. Ол 2016 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте болды. Ол Оксфорд университетіне қайтқан Роберт В. Томсоннан кейін осы лауазымды иеленді. Кафедраға тағайындалғаннан кейін, оған Гарвард дипломымен мамандығы бойынша магистр дәрежесі берілді, Расселдің сөзінше, "Гарвардта білім алмаса, толық профессор бола алмайсың, сондықтан тағайындағанда диплом береді". Гарвардта Расселл әдебиет және салыстырмалы діндер, сондай-ақ әдебиет және мәдениеттер тақырыбындағы бірінші курс студенттеріне арналған семинарлар сияқты көптеген пәндерді оқытты. Расселл консервативті екі апта сайын жарық көретін студенттік газет «Гарвард Салиенттің» үш академиялық кеңесшісінің бірі болды.
In 1993, Russell was appointed to the Mashtots Chair in Armenian Studies in the Near Eastern Languages and Civilizations Department at Harvard University, a post which he occupied until his retirement in 2016. He succeeded Robert W. Thomson in the post, who had returned to the University of Oxford. Upon being appointed to the chair, he was awarded a Master of Arts ad eundem gradum, in that, according to Russell you "can’t be a full professor there unless you hold a Harvard degree, so when you’re appointed, they give you one." At Harvard, Russell taught a wide range of subjects, including freshman seminars on literature and comparative religions, literature and cultures. Russell has been one of the three faculty advisers for the conservative fortnightly student newspaper The Harvard Salient.
Сыншылар
Расселлды "жайғасыру қиын, түсіндіруге күрделі де, даулы мәселелерге бейім тұлға: оны түріктер де, армянтар да сынаған" деп атаған. Расселлдың жазбаларын армян тарихшылары Армен Айвазян мен Армен Петросян сынға алды, олар Расселл армян тарихы мен мәдениетіне қатысты негізсіз және жақпарулы тұжырымдармен қатар, айқын қателіктер жасады деген қорытындыға келді. Айвазян Расселлды, сондай-ақ басқа да бірқатар жетекші американдық арменологтарды "армян зерттеулерінің жалған батыстық мектебінің" өкілдері деп санайды. Гарвард университетінің тіл білімі кафедрасының доценті Берт Вокс Расселлдың "армян зерттеулері кафедрасы қазіргі уақытта [армян] қауымға зиян келтіріп отырғанын" айтты. "Армян халқын неонацистер деп атау – қауымға көмектеспейді, оны тыныш қалдырмайды, керісінше, зиян тигізеді. Сіздер армян халқына шабуыл жасағысы келетіндерге мүмкіндік беріп отырсыз". Вокс сондай-ақ Расселлдың "білімі негізінен Иран зерттеулерінде" екенін айтты, бірақ Рассел (Гарвардқа келгенге дейін Колумбия университетінде қазіргі және ежелгі армян тілдерін, сондай-ақ армян тарихын оқытқан, ал оның ғылыми еңбектерінің көп бөлігі армян тілі, мәдениеті және тарихына арналған) армян зерттеулері бойынша бакалавр және докторлық дипломдарына ие. 2002 жылғы 4 қазанда Гарвард университетінде Кембридж, Массачусетс штатында өткен "Армян зерттеулерін қайта қарастыру: өткен, қазіргі және болашақ" конференциясында Расселл тыңдаушыларды "Армян Республикасындағы арменологияның бағытында көбейіп келе жатқан конспирологиялық теорияларға, шетелге қарсы көзқарастарға және ультраұлттық псевдоғылымға" қарсы ескертті, олар кейбір диаспоралық баспасөздерде қолдау тапқан, онда паранойя мен антисемитизм айқын байқалады. "Қоғам өз үйін тәртіпке келтіруі керек, өйткені бұл тенденциялар соңында өзіне-өзі зиян келтіреді", - деді ол. Расселл мұндай мәселелерді талқылаудан бас тартса да, "Мен әлі де көптеген армян халқы деп санайтындарға қаламмен көмектесемін, олар біздің саламызды ғана емес, мүмкін қауымды да қауіпті жағдайға сүйреп әкеліп жатқан адамдарды әшкерелеп, жояды" деді.
Russell has been called "A complex figure (who) resists easy classification and is no stranger to controversy: reviled by Turks and Armenians alike." Russell's writings were criticized by Armenian historians Armen Ayvazyan and Armen Petrosyan, who conclude that Russell made gross factual mistakes together with unsubstantiated and tendentious claims concerning Armenian history and culture. Ayvazyan considers Russell, along with a number of other leading American Armenologists, to be one of the representatives of the "false Western school of Armenian studies". Bert Vaux, an Associate Professor of Linguistics in the Department of Linguistics at Harvard University, said that Russell's "chair [of Armenian Studies] is actually hurting the [Armenian] community at this point. When you call the Armenians neo Nazis, that isn't helping the community and it's not leaving it alone it's hurting it. You are providing fodder for people that want to attack the Armenians." Vaux also said that Russell's "training is actually in Iranian Studies," although Russell (who taught modern and ancient Armenian as well as Armenian history at Columbia before arriving at Harvard, and most of whose scholarly work has been on Armenian language, culture, and history) does have both an undergraduate degree in Armenian studies and a Ph. D. on the subject of Zoroastrianism in Armenia. In his speech at the conference "Rethinking Armenian Studies: Past, Present, and Future" on October 4, 2002, at Harvard University in Cambridge, MA, Russell cautioned the audience against the "conspiracy theories, xenophobia, and ultra nationalist pseudo science [which] have come increasingly into the mainstream of Armenology in the Armenian Republic" and which have found sympathetic outlets in some of the diasporic press, where paranoia and anti Semitism have been notably present. "It is a task of the community to set its house in order because these trends are in the end suicidal," he said. Although Russell declines to debate such issues, he stated that "I will help with my pen what I still believe to be the great majority of Armenians to expose and destroy the sort of people who are not only dragging our field, but possibly the community itself into dangerous territory".
Жеке өмір
Рассел – Нью-Йорк қалалық колледжінде химия және биохимия профессоры, доктор Шарлотта Сананес Рассел мен Нью-Йорктегі адвокат және төреші Джозеф Брук Расселдің ұлы. Оның әкесі Сидни А. Рассел «Расселл және Расселл» баспасының негізін қалаушы және президенті болған, бұл баспа басылымнан тыс қалған ғылыми кітаптарды шығарған. Гарвардта белсенді оқытушылық қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Джеймс Рассел Калифорния штатының Фресно қаласында, Техас штатынан келген, көп жылдар бойы серіктесі болған суретші, фотограф, тибет буддизмі мен әдебиетінің зерттеушісі, педагог Д. Е. Корделлмен бірге тұрды. "Оянған көз: Денис Корделл", Theawakenedeye.com, 2024 жылдың 4 мамырында қарастырылды. Корделл 2024 жылдың қаңтар айында Фреснода қайтыс болды.
Russell is the son of Dr. Charlotte Sananes Russell, a Professor Emeritus of Chemistry and Biochemistry at the City College of New York, and Joseph Brooke Russell, an attorney and arbitrator in New York. His grandfather, Sidney A. Russell, was a founder and president of Russell & Russell, publisher of out of print scholarly books. Upon retiring from active teaching at Harvard, James Russell has lived in Fresno, California with his partner of many years, originally from Texas, the artist, photographer, scholar of Tibetan Buddhism and literature, the educator D. E. Cordell. "THE AWAKENED EYE: DENNIS CORDELL", Theawakenedeye. com, accessed May 4, 2024 Cordell passed away in January 2024 in Fresno.