Кіріспе

Фуад Рухани (23 қазан 1907 – 30 қаңтар 2004) (فؤاد روحانی) – ирандық әкімші және аудармашы. Ол 1961 жылдың 21 қаңтарынан 1964 жылдың 30 сәуіріне дейін ОПЕК-тің бірінші бас хатшысы қызметін атқарды. ОПЕК құрылғаннан бері осы лауазымды атқарған жалғыз ирандық ол.

Өмірбаян

Фуад Рухани 1907 жылғы 23 қазанда Тегеранда дүниеге келген. Рухани алғашқы білімін Тегеранда аяқтап, сол кезде британдық бақылауда болған мұнай өнеркәсібінде жұмыс істеді. Заңгер мамандығын алған Рухани Иранда туып, Лондон мен Парижде білім алған. Ол елде алғаш мұнайды тауып, өндірген "Англо-Иран мұнай компаниясында" жұмыс істеді, кейіннен ол "BP" компаниясы болып өзгерді. 1951 жылы компанияны мемлекеттік меншікке алу мәселесінде ол Иран үкіметіне кеңес берді, ал кейін Мұхаммед Реза Пахлавиге мұнай саласы бойынша кеңесші болды. 1937 жылы ол Лондон университетінен екі заң дәрежесін алды. Екі жарым ғасырдан кейін, мемлекеттік қызметтегі мансабының ортасында, ол Париж университетіне түсіп, 1968 жылы заң ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. 1965-1968 жылдары ол шахтың кеңесшісі болды, сондай-ақ Иран, Пәкістан және Түркия елдері арасындағы экономикалық интеграцияны дамытуға жұмыстанған Өңірлік ынтымақтастық ұйымының бас хатшысы қызметін атқарды. 1968 жылы ол Париж университетінде заң докторы ғылымын қорғады. Рухани өзі дінге сенбесе де, "Құранның мазмұнына қатысты нұсқаулық" және басқа да дін туралы кітаптар жазуға уақыт тапты. Ол сонымен қатар Платон және Ц.Г. Юнг сияқты авторлардың еңбектерін парсы тіліне аударды.

ОПЕК мансабы

1961 жылы ОПЕК Венаға көшіп бармай тұрып, Женевада кеңсесін құрған кезде Рухани ұйымның бірінші бас хатшысы болып сайланды. Бұл әкімшілік лауазым қақтығысқан топтар арасында делдалдық жасауды да қамтиды. Ол үш жыл қызмет етті, және ол осы қызметте болған жалғыз ирандық болды. Қазіргі уақытта Иран қазіргі бос орынға ирандық адамды тағайындауды талап етуде. ОПЕК-тің табысы көптен бері пікірталас тудырып келеді, көптеген сарапшылардың пікірінше, нарық пен Сауд Арабиясының өндірісті шектеуге дайындығы мұнай бағасын анықтаудағы шешуші факторлар болды. 1973 жылғы мұнай эмбаргосын араб мемлекеттері бастады, ОПЕК емес. 1964 жылы Руханиның орнын ирактық Абд ар-Рахман әл-Баззаз басты, ол радикалдық саясат және ислам діні туралы әңгімелерді ынталандырды.

Жеке өмір

Рухани парсылық дәстүрлі музыкалық аспап – тарды ойнайтын, сонымен қатар шебер пианист және Тегеран филармониялық қоғамының негіс қалаушыларының бірі болды. Рухани Роханмен 76 жыл бойы үйленген, олардың Гитти Хосейнпур және Негар Диба есімді екі қызы болды. Негар Диба сәулетші және императрица Фарах Пахлавидің туысы Камран Дибаға үйленген. Гитти Хосейнпурдың ұлы Әмір Хосейнпур – белгілі халықаралық опера режиссері және хореограф. 1979 жылғы Иран революциясынан кейін Руханидің үйі мен мүлкі тәркіленген соң ол Женеваға, кейін Лондонға көшіп, 96 жасында онда қайтыс болды.