Кіріспе
Одақтар елдер арасында өсу және төмендеу үлгілері, зорлық-зомбылық деңгейлері және саяси қызмет түрлері бойынша салыстырылып келген.
Біріккен Ұлттар Ұйымының тығыздығы
ОЭСР елдері арасындағы кәсіподақ тығыздығының салыстыруы. Бұл көрсеткіш әдетте ұжымдық келісімдермен қамтылған жұмысшылардың үлесінен төмен екенін ескеріңіз (мысалы, Франция 2014 жылы 9% кәсіподақ тығыздығын көрсеткен, ал сол жылы ұжымдық келісімдермен 98,5% жұмысшылар қамтылған). +ОЭСР елдеріндегі кәсіподақ тығыздығыЕліКәсіподақ тығыздығы (%)Жыл13.7201826.3201850.3201825.9201817.7201611.5201866.520184.3201860.320188.8201816.5201820.220167.9201891.8201824.1201825.0201734.4201817.0201811.6201811.620187.1201831.8201812.0201816.4201818.8201849.2201812.7201615.3201610.7201620.4201613.6201868.0201814.920179.2201823.4201810.12018
КТҚ
Жалпы еңбек конфедерациясы (CGT) – ұлттық кәсіподақ орталығы, Францияның бес ірі кәсіподақ конфедерациясының біріншісі. 1990 жылға дейін ол Француз коммунистік партиясымен (ФКП) тығыз байланыста болды. Дауыс беру нәтижелері бойынша ол ең ірісі (2002 жылғы кәсіби сайлауда 32,1%, 2008 жылғы сайлауда 34,0%), ал мүшелік саны бойынша екінші орында тұр. Оның мүшелерінің саны 1995–1996 жылдары 650 000-ға дейін азайды (социалист Франсуа Миттеран 1981 жылы президент болып сайланғанда екі еседен астамға өскен еді), бірақ қазірде 700 000-нан 720 000-ға дейін жетті, бұл Франция демократиялық еңбек конфедерациясынан (CFDT) сәл кем. Тарихшы М. Дрейфустың сөзіне сәйкес, CGT-ның бағыты 1990 жылдардан бері баяу өзгеріп келеді, осы кезеңде ол коммунистік партиямен барлық байланыстарды үзіп, одан бейтараптыққа көшті. CGT, әсіресе 1995 жылғы жалпы ереуілден бастап, жеке сектордағы кәсіподақ қызметіне көбірек назар аударуда.
CFTC/CFDT
Француздық Демократиялық Еңбек Конфедерациясы, CFDT – бес ірі конфедерацияның бірі. Ол мүшелерінің саны бойынша ең ірі француз кәсіподақ конфедерациясы (875 000 адам), бірақ өкілді органдарға сайлау нәтижелері бойынша Конфедерация генеральді еңбекшілер одағынан (CGT) кейін екінші орында тұрады. CFDT 1964 жылы христиандық кәсіподақ – Француз Христиан Еңбекшілері Конфедерациясының (CFTC) көпшілігі діннен қол үзгенде құрылды. Азшылық CFTC атауын сақтап қалды.
Жапония
Еңбек одақтары Жапонияда Мэйдзи дәуірінің екінші жартысында, 1890 жылдан кейін, ел қарқынды индустрияландыру кезеңін бастан өткен кезде пайда болды. Алайда, 1945 жылға дейін жұмысшылар қозғалысы әлсіз болып қалып, заңдық құқықтардың жетіспеуі және кәсіподақтарға қарсы заңнама бұл процеске кедергі келтірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ оккупациялық билігі бастапқыда тәуелсіз кәсіподақтардың құрылуына қолдау көрсетті, бірақ кейін 2010 жылға қарай 18,5%-ға дейін төмендеді. 1987 жылдан 1991 жылға дейін жұмысшылар қозғалысы қайта ұйымдастыру процесінен өтті, нәтижесінде қазіргі кезде үш ірі еңбек одағы федерациясы және басқа да шағын ұлттық кәсіподақ ұйымдары құрылды.
АҚШ және Канада
АҚШ пен Канададағы кәсіподақтардың деңгейі 1920 жылдан 1960 жылдардың ортасына дейін шамамен бірдей үрдіспен дамыды; екеуі де шамамен 30%-ға жетті. Алайда, АҚШ-тағы көрсеткіш 1974 жылдан бастап тұрақты түрде төмендеп, 2011 жылы 12%-ға дейін жетті. Ал Канадада бұл көрсеткіш 1980 жылдардың ортасында 37% болса, 2010 жылы 30%-ға төмендеді. Мұның бір себебі – салалық құрамының өзгешелігі, екіншісі – Канада заңнамасының артықшылықтары. АҚШ-тағы ұлттық кәсіподақ орталығы – AFL-CIO, ол шамамен 12,4 миллион жұмысшыны өкілдейді, ал Канаданың Еңбек Конгресі 3 миллионнан астам канадалық жұмысшыны білдіреді. Канадада CLC тарихи және конституциялық тұрғыдан Жаңа Демократиялық партиямен байланысты, ал AFL-CIO-ның ресми саяси байланысы жоқ. 1937 жылы АҚШ-та 4740 ереуіл болды. Бұл – американдық еңбек тарихындағы ең ірі ереуіл толқыны. АҚШ-тағы ірі ереуілдер мен жұмыстан босатулардың саны 1970 жылы 381 болса, 1980 жылы 187-ге, ал 2010 жылы 11-ге дейін 97%-ға төмендеді. Компаниялар ереуіл қаупіне қарсы зауытты жабу немесе басқа жерге көшіру арқылы қорқытты.
Коста-Рика
Еңбек одақтары алғаш рет Коста-Рикада 1880-ші жылдардың соңында пайда болды. Алғашқы одақтар католик шіркеуінің көмегімен ұйымдастырылды. 1913 жылы алғашқы Халықаралық жұмысшылар күні тойланды және кәсіподақтар, әсіресе Халықтық авангард партиясының қолдауымен, Ариастың үнемдеу шаралары кедейлік пен жұмыссыздықтың өсуіне байланысты еңбек қызметінің артуына әкелді. Жаңадан өрлеуіне қарамастан, кәсіподақтар, әсіресе жеке секторда, қарсылық пен қуғын-сүргінге тап болды. 2007 жылы Орталық Америка еркін сауда келісімі бойынша өткен референдумда кәсіподақтар оны қабылдамауға шақыру үшін ұйымдастырды, бірақ бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Луис Гильермо Солис және оның Азаматтық іс-қимыл партиясы президенттікке сайланып, Заң шығарушы Ассамблеяда бірнеше орын алғанда олардың саяси ықпалы артты. Еңбек одақтары мемлекеттік және жеке секторларда белсенді қызмет етеді. Басты мәселелердің қатарында инфляцияны ескере отырып жалақыны көтеру, мемлекеттік тауарларды реттеу және Коста-Риканың әлеуметтік қамсыздандыру департаменті – Caja Costarricense del Seguro Social-ды нығайту мәселелері тұр. Көптеген кәсіподақтар экологиялық реттеуді күшейтуді талап етуде. Коста-Рика кәсіподақтары үшін маңызды мәселе – жаңа еңбек заңын қабылдау. Бұрынғы президент Лаура Чинчилла оған вето қойды, бірақ Солис бұл мәселенің шешілуін қалайды, сондай-ақ Заң шығарушы Ассамблеяның көптеген мүшелері де осы пікірде.
led to a period of increased labor activity as poverty and unemployment increased. Despite the resurgence, unions, particularly in the private sector, still faced opposition and repression. During the 2007 Central American Free Trade Agreement referendum, labor unions unsuccessfully organized to encourage its rejection. They received a boost in political influence when Luis Guillermo Solís and his Citizens' Action Party earned the Presidency and several seats in the Legislative Assembly. Labor unions are active in both the public and private sectors. Major concerns include salaries increased to reflect inflation, regulation of public commodities, and a stronger Caja Costarricense del Seguro Social (Costa Rican Social Security Department). Many labor unions are also asking for increased environmental regulation, One important issue for Costa Rica unions is passage a new labor law. Former president Laura Chinchilla vetoed it, but Solís appears to want the issue passed, as do many members of the Legislative Assembly.
Еңбек дауларындағы зорлық-зомбылық
1877-1968 жылдар аралығында Америкадағы еңбек дауларында 700 адам қаза тапты. 1890 жылдары әр 100 000 ереуілшіге шамамен екі америкалық жұмысшы қаза тауып, 140-ы жарақат алды. Францияда әр 100 000 ереуілшіге 3 француз жұмысшысы жарақаттанады. 1890 жылдары француздар 100 мыңға шаққанда 70 ереуілді ғана тұтқындады. АҚШ-та ұлттық тұтқындалу көрсеткіштерін анықтау мүмкін емес. Иллинойста 1890 жылдардың соңғы жартысында 100 000 ереуілшіге кем дегенде 700 адам тұтқындалды, яғни Франциядағыдан он есе көп; Нью-Йоркте сол онжылдықта кем дегенде 400 адам тұтқындалды. 1902 және 1904 жылдар аралығында Америкада кем дегенде 198 адам қаза тауып, 1966 жұмысшы жарақат алды. Әр 100 000 ереуілшіге 1 жұмысшы қаза тауып, 1009 адам жарақаттанады. 1877-1968 жылдар аралығында Американың штаттық және федералды әскерлері 160-тан астам рет еңбек дауларына араласты, олар көбінесе жұмыс берушілердің тарапынан болды. 1875-1900 жылдар аралығында 22 793 рет бизнес үзіліске ұшырады, көбінесе ереуілдердің салдарынан. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында АҚШ-тың кәсіби одақ мүшелері тарапынан және оларға қарсы зорлық-зомбылықтың басқа мысалдары: Централия қырғыны, 1922 жылғы Ұлы теміржол ереуілі және 1913-1914 жылдардағы Мыс аймағындағы ереуіл.