Кіріспе

Бавария мемлекеттік операсының оркестрі

Бавария мемлекеттік оркестрі (Bayerisches Staatsorchester) – Германияның Мюнхен қаласындағы Бавария мемлекеттік операсының оркестрі. Ол 1811 жылдан бері өзінің жеке концерттер циклын, Академиеконцертерін өткізіп келеді.

Профиль

2011 жылдың 9 желтоқсанында бұл ансамбль толық симфониялық оркестр ретінде алғашқы концертінің және Musikalische Akademie des Bayerischen Staatsorchesters-тің (1811 жылы құрылған) 200 жылдығын тойлады. Оның тарихы 1523 жылға, композитор Людвиг Сенфльдің кезіне дейін жетеді, сол кезде қасиетті музыка жұмыстың басты бағыты болған. Музыканттар бүкіл Еуропаға даңқ алып, әсіресе 1563 жылдан кейін бельгиялық полифонист Орландо де Лассустың маэстро ди капелла болып тағайындалғаннан кейін одан да белгілі болды. 1653 жылы Мюнхенде алғашқы опералық қойылымдар өтті, бұл музыканттардың қызметін кеңейтіп, жаңа бағыт берді. 1762 жылы ансамбль Hoforchester (Бавария сарайының оркестрі) атағын алды, бұл лауазымды ол бұрыннан-ақ иеленген болатын. Он алты жыл өткен соң, Мангеймнің Карл Теодоры Бавария герцогы болып, сарайын Мюнхенге көшіргеннен кейін, атақты Мангейм оркестрінің 33 музыканты – барлық қазіргі симфониялық оркестрлердің прототипі – басшыларымен бірге келіп, Hoforchester-ге жаңа дәлдік пен шеберлік енгізді. 1781 жылы Моцарт Мюнхенде жазылған «Идоменей» операсының әлемдік премьерасын осы музыканттармен бірге өткізді. 1860 жылдары оркестр, ол кезде Hofoper (Сарай операсының) ажырамас бөлігі болған, Вагнердің «Нюрнберг шебер әншілері», «Тристан мен Изольда» және «Рейн алтыны» операларының әлемдік премьераларын өткізді, ал 1870 жылы «Валькирия» операсы қойылды. Сол кезде Ханс фон Бюлов дирижер болып жұмыс істеді. 1918-1919 жылдардағы неміс революциясынан кейін оркестр атауы тағы өзгерді, қазіргі түріне ие болды, бұл Бавария монархиясының құлауын көрсетеді. Бавария мемлекеттік оркестрі бүгінде Германияның ең ірі операсы – Бавария мемлекеттік операсының құрамына кіреді және Мюнхендегі Ұлттық театрда орналасқан. Оркестрдің бас дирижері компанияның Generalmusikdirektor (GMD) атағын иеленеді. Бұл лауазымда Рихард Штраус, Бруно Вальтер, Ханс Кнапертсбуш, Клеменс Краус, Ференц Фричай, Йозеф Кейльберт және Вольфганг Саваллиш болды. Оркестр Карлос Клайбермен ұзақ және табысты ынтымақтастыққа (1968-1997) ие болды, бірақ ол ешқашан GMD лауазымын атқармады. Зубин Мехта 1998 жылдан 2006 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Оның орнын 2013 жылдың қыркүйегінде Кирилл Петренко бастырып, Кент Нагано алмастырды. 2021 жылы Владимир Юровский GMD лауазымын иеленді. Оркестр Мюнхен қаласындағы жеті кәсіби музыкалық ұйымның бірі болып табылады, оның ішінде Штаттс-театр ам Гартнерплацтың оркестрі, Бавария радиосының симфониялық оркестрі, Мюнхен радиосының оркестрі (екінші радио ансамблі), Мюнхен филармониясы (қаланың Гаштейгте орналасқан), Мюнхен симфониялық оркестрі және Мюнхен камералық оркестрі (Münchener Kammerorchester, MKO) бар.