Қарақарны шағаласының сипаттамасы және қорғау статусы
Black-bellied tern
Қарақарны қаз (Sterna acuticauda) – Оңтүстік Азиядағы сирек кездесетін құс. Құрметті жағдайы қауіпті деп бағаланған. Сипаттамасы, айырмашылықтары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қарақарны шағала (Sterna acuticauda) – Үндістан субконтинентіндегі ірі өзендердің жанында кездесетін шағала. Оның таралу аймағы Пәкістан, Непал және Үндістаннан Мьянмаға дейін созылады. Таралу аймағының шығыс бөлігінде саны өте азайып кеткен, Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақталу статусын қауіптің астында деп бағалаған. Жазда олардың қарны қара, ал құйрығы терең тілімделген болады. Олар кейде мұртты шағалаларға (Chlidonias hybrida) ұқсауы мүмкін, бірақ құйрығының терең тілімделуі және төменгі қарнындағы қара түс оларды мұртты шағаланың құйрығының шалғың тілімделуінен және кеудесіне жақын қара түсінен ажыратады. Тізбектік талдау ұқсас қара маңдайлы шағаланы ("Sterna" albostriata) Chlidonias туысына қосуды қолдайды, сондықтан бұл түрді де сол туысқа жатқызуға болады, бірақ әзірге зерттеулер жүргізілмеген.
The black bellied tern (Sterna acuticauda) is a tern found near large rivers in the Indian subcontinent, its range extending from Pakistan, Nepal and India to Myanmar. It has become very scarce in the eastern part of its range and the International Union for Conservation of Nature has assessed its conservation status as being endangered. They have a black belly in the summer and a deep forked tail. They can sometimes resemble whiskered terns (Chlidonias hybrida), but the deeper fork of the tail and the black on the lower belly distinguish them from the shallow fork and black closer to the breast on the whiskered tern. Considering that sequence analysis supports moving the similar black fronted tern ("Sterna" albostriata) into Chlidonias, this species might also be better placed in that genus, but no research has yet been conducted.
Сипаттама
Қарақарны жұлдызшаның ұзындығы шамамен 30-35 см жетеді. Көбелек кезеңінде басы мен мойны қара, ал жоғарғы жағы ақшыл сұр түсті болады. Тамағы ақ, ал кеудесі ақшыл сұр түсті, біртіндеп қараңғыланып, қара құрсаққа айналады. Қанаттары ұзын, жіңішке және сүйір, ал құйрығы терең тілімделген, өткір ұштары бар. Мұраты мен аяқтары сары немесе қызғылт сары, ал көздің қабықшасы қызғылт қоңыр түсті. Көбелек кезеңінен тыс уақытта құрсағы ақшыл, құйрығы қысқарады және мұратының ұшы қара болады.
The black bellied tern grows to a length of In the breeding plumage, the crown and nape are black and the upper parts are pale grey. The throat is white and the breast pale grey, gradually darkening to a black belly. The wings are long, slender and pointed and the tail is deeply forked with sharply pointed tips. The bill and feet are yellow or orange and the iris is reddish brown. Outside the breeding season, the belly is whitish, the tail is reduced in length and the bill has a dark tip.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр көбінесе Пәкістан, Непал, Үндістан және Бангладеште кездеседі, ал Мьянмада жекелеген ареалдарда таралған. Оның әдеттегі мекендеу ортасы – жазық өзендер мен батпақтар, кейде каналдар мен көлдер, теңіз деңгейінен шамамен 6 метр биіктікке дейін. Бұл түр толығымен құрлықта қоныстанады және жағалауда табылмайды.
The species occurs mostly in Pakistan, Nepal, India and Bangladesh, with a separate range in Myanmar. Its typical habitat is lowland rivers and marshes, and sometimes ditches and pools, at altitudes of up to about It is an entirely inland species and is not found on the coast.
Экология
Қарақарны жұлдызшаның қанаттары ұзын, бірақ оның ұшы баяу, көп қағумен ұшады. Ол жәндіктермен және ұсақ балықтармен қоректенеді, жәндіктерді теріп алу үшін су бетінен және жерден сырғып өтеді, ал шабақтар, бунаққұйрықтар және балықтармен қоректену үшін суға көлбеу түседі. Көбейтіну ақпаннан сәуірге дейін жүзеге асады, ұя салу орны әдетте өзен немесе көлге жақын, құмды тіл немесе құмды аралдың жазық жері болып табылады. Ол отар түзбей ұялайды, бірақ өзен жұлдызшалары (Sterna aurantia), далалық жұлдызшалар (Glareola spp.) және үнділік суқарғыштар (Rynchops albicollis) сияқты басқа құстармен бірге ұя салады.
The black bellied tern has long wings but its flight is slow, with much flapping. It feeds on insects and small fish, skimming over the surface of the water and ground to pick up insects, and plunging obliquely into the water to feed on crustaceans, tadpoles and fish. Breeding takes place from February to April, the nesting site usually being a flat sandy location near a river or lake, a sand spit or a sandy island. It does not nest colonially but may nest with other birds such as river terns (Sterna aurantia), pratincoles (Glareola spp.) and Indian skimmers (Rynchops albicollis).
Мәртебе
S. acuticauda Халықаралық табиғатты қорғау одағымен құрып бара жатқан түр ретінде саналады. Бұған себеп – оның көбейетін өзендер мен жағалаудағы орталары Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігінде қауіпке ұшырауы. Оның кең таралған ареалы болғанымен, Қытайдың оңтүстігінде, Непалда, Таиландта, Лаоста, Камбоджада және Вьетнамда жойылған деп саналады. Үлкен популяциясы тек Пәкістан, Үндістан және Бангладеш елдерінде ғана сақталып қалған, тіпті осы елдерде де бұл құстың саны күрт азайып барады деп есептеледі, және бар болғаны мыңнан аз ересек жекесі бар болуы мүмкін. Оған төнетін қауіптер: оның көбейетін аралдар мен құмды тілімдердің бұзылуы, жұмыртқаларын тамақ үшін жинау, иттер, мысықтар және қарғалардың жұмыртқалары мен балапандарына шабуыл жасауы, өзендерге бөгеттер салу арқылы ұялайтын жерлерінің суға батуы, жергілікті балықшылардың балық үшін бәсекелесуі, торларға түсіп қалуы, мазалау, суды, құмды және қиыршық тасты қазу, сондай-ақ ластану.
S. acuticauda is classified as being endangered by the International Union for Conservation of Nature. The rationale behind this is that the riverine habitats in which it breeds are under threat in much of southeastern Asia and, although it has an extensive range, it is believed to be extinct in southern China, Nepal, Thailand, Laos, Cambodia and Vietnam. Only in Pakistan, India and Bangladesh are there larger populations, and even in these countries, this bird is thought to be seriously declining, and there may be fewer than one thousand mature individuals in existence. The threats it faces include the degradation of the islands and sandspits on which it breeds, the collection of eggs for food, predation of eggs and chicks by dogs, cats and crows, flooding of nesting sites by the construction of river dams, competition for fish by local fishermen, entanglement in nets, disturbance, extraction of water, sand and gravel dredging and pollution.