Кіріспе

1988 жылы Джеймс Синьорелли режиссерлік еткен фильм.

"Elvira: Mistress of the Dark" – 1988 жылы Джеймс Синьорелли түсірген американдық комедиялық қорқыныш фильмі. Басты рөлде – эксцентрикті қорқыныш хабаршысы Эльвира рөліндегі Кассандра Петерсон. Фильмнің сценарийін Петерсон, Джон Парагон және Сэм Иган жазған. Сюжет бойынша Эльвира өте консервативті қауымның ортасындағы үйді мұраға алады. Фильм сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланды, Петерсон "Saturn Award" сыйлығының "Ең үздік актриса" және "Razzie Award" сыйлығының "Ең нашар актриса" номинацияларына ие болды. Бұл фильм Эльвираның үлкен экрандағы дебюті болды, одан бұрын ол "Movie Macabre" телебағдарламасында танымал болған. Кейіннен бұл кейіпкер 2001 жылы "Эльвираның қорқынышты төбелері" фильмінде қайтадан көрермендерге жол тартты.

Сюжет

Бюксом Лос-Анджелестегі TV қорқынышты жүргізушісі Эльвира, Қараңғының қожайыны, станцияның жаңа иесі оны жыныстық қатынасқа түскеннен кейін жұмысынан кетеді. Ол Лас-Вегаста өнер көрсетуді жоспарлап отыр, бірақ жобаға 50 000 доллар қажет. Ол өзінің марқұм әжелері Моргананың мұрагері екенін білгеннен кейін, ол мұраны талап ету үшін Фолвеллге (Массачусетс штаты) барады, оған сарай, рецепт кітабы және Моргананың үй жануарлары пудлы Алгонкин кіреді. Фоллвеллде Эльвираның дүниелік көзқарасы мен ашық киімдері консервативті қалалық кеңесті оған қарсы қояды, бірақ театр операторы Боб Реддинг онымен достық қарым-қатынаста болады. Қаланың жасөспірімдері оны тез қабылдап алады, ата-аналарының ашуына орай, олар оны жаман әсер деп санайды. Боулинг алаңының иесі Пэтти Бобқа қызығушылық танытады, ал Эльвираның Боб театрында кешкі қорқынышты фильмдер фестивалінде ол Эльвираны қорқытады. Эльвира үйді сатуға тырысады, сондықтан Лас-Вегасқа кете алады. Осы арада ол өзінің қатал, бірақ зиянсыз көрінетін ағасы Винсент Талботтың шын мәнінде Моргананың сиқыр кітабын алуға құмарланған сиқыршы екенін білмейді. Ол Эльвираға кітап үшін елу доллар ұсынады. Ол Моргананың үйіне барып, Эльвирадан сатып алғанда, Алгонкин оны Винсенттің үрейіне жасырады. Ол Эльвираны өлтіріп, әлемді жаулап алуды жоспарлап отыр, және қала тұрғындарының жауыздықтарын оятады. Эльвира Бобқа үйде дайындалған кешкі асқа әсер етуге тырысады, бірақ қателікпен сиқырлы кітапты аспаздық кітап ретінде қолданады және оларға шабуылдайтын тіршілік иесін шақырады. Эльвира аспаздық кітаптың шын мәнінде анасы Дивананың сиқырлық кітабы екенін және Моргана оны Винсенттен қорғау үшін нәресте кезінде жасырғанын біледі. Эльвира өш алу үшін моральдық клубқа қарсы жаратылысты босатуға тырысқанда, ол сусынды дұрыс дайындамайды және оның орнына афродизиак әсері бар; Ересектер жыныстық қатынасқа түсіп, би билеп, киімдерін алып тастайды, ал Эльвира жақын жерде бақылайды. Ол Винсентпен кездеседі, ол кітапты әлдеқайда жоғары бағаға сатып алуды ұсынады, бұл жолы Эльвира одан бас тартады. Пэтти Эльвирамен бетпе-бет келгенде, содан туындаған жекпе-жек Пэттиді оның бюстгальтері толған екендігін көрсету арқылы қорлайды. Винсент қала тұрғындарын Елвираны бүлікшілдік үшін тұтқындауға бастап барады, бұл мемлекетте әлі де заңсыз. Олар оны ағашқа жағып өртеп жібереді. Жасөспірімдер оны түрмеден босатуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады және өздерін басқа камераға кіргізеді. Боб сыйластық кітапты сарайдан алуға тырысады, бірақ Винсент пен оның қожайындары оны байлап, кітапты алады. Алгонкин тышқанға айналып, Бобты оның байлауларын аша отырып, босатады. Эльвира ағашқа байланады және отты жағады, бірақ ол Моргананың сақинасын жаңбырды шақыруға қолданады, ол жалынды сөндіреді; ол Бобпен бірге қашып кетеді. Елордада Эльвира мен Винсент үйді өртеп жіберген сиқырлы шайқасқа түседі. Эльвира Винсентті жер асты әлеміне айдады, ал үй мен барлық сиқырлы артефактілер жойылады. Келесі күні Эльвира қаладан кетуге дайындалады. Қала тұрғындары өздерінің мінез-құлқы үшін кешірім сұрайды және Эльвираның қалуын сұрайды. Ол Бобты сүйеді, бірақ үйсіз болғандықтан, кетуге мәжбүр екенін айтады. Оның жалғыз туысы ретінде Эльвира Винсенттің мүлкін мұра етті, бұл оған Лас-Вегаста өзінің шоуын ашуға мүмкіндік береді, онда ол сәнді музыкалық нөмірді орындайды.

Алдын ала өндіріс

Эльвира кейіпкері танымал болған кезде Кассандра Петерсон оны толық метражды фильмге айналдыру жоспарларын жариялады. NBC кастинг директоры Джоэл Турм сериал идеясын желі президенті Брэндон Тартикофқа ұсынды, ол бұл идеяға ынталанды. Алайда Петерсон кейіпкерді үлкен экранға шығаруға бекінген еді, және егер ол прайм-таймға көшсе, бұл мүмкіндік оған ешқашан тумайды деп алаңдады. Кейін Тартикоф NBC телеарнасымен фильм түсіру туралы келісімге келді, содан кейін оның жалғасы шығуы мүмкін, ал соңында телесериал да жасалуы мүмкін еді, бірақ ол телеарнаны тастап кеткен соң, телешоу іске аспады. Петерсон және жиі бірге жұмыс істейтін сценарийшісі Джон Парагон The Groundlings комедиялық труппасында танысты, ол қайта-қайта пайда болатын қонақ ролінен бастап, оның Movie Macabre сериалдарының сценарийшісіне дейін өсті. Сэм Иган тәжірибелі теледидар сценарийшісі болғандықтан, Петерсонды "The Fall Guy" эпизодының "31 қазан" атты сценарийімен әсер етті, ол оны үшін жазылған еді. Тартикоф Харпер Валли PTA сияқты сюжет желісін ұсынды, ал алғашқы нұсқасы тапсырылғаннан кейін, сценарийшілер жасөспірімдер тобын қосуға мәжбүр болды, бұл басқа барлық кейіпкерлердің экран уақытын азайтты. "Pee wee's Big Adventure" фильмінде шағын рөлде ойнағаннан кейін Петерсон Тим Бертонды өзінің фильмін режиссерлеуге тамаша кандидат деп ойлады, бірақ ол "Beetlejuice" фильмінің түсірілімімен айналысты. Тартикоф Джеймс Синьореллиді режиссерлікке шақырды және кейіпкердің біріне Боб деп ат қойды. Ол Реддингпен бірлесіп Эльвираның имиджін жасады, ал ол Моргана Талботтың суреті үшін қолданылған портретті салды. Реддингтің шаштарын жасауына үйренген Петерсон олардың сыртқы түріне жиі наразы болды және кейіннен ол фильмнің шаш стилисіне тым қатал болғанын мойындады. Фильмде Эльвира көшіп бара жатқан Фаллуэлл, Массачусетс қалашығының аты америкалық телеевангелист, консервативті белсенді және Моральдық көпшіліктің негізін қалаушы Джерри Фаллуэллдің тегімен ұқсас екені айтылды.

Кастинг

Көптеген рөлдерді Кассандра Петерсонның «Жерге тұтқандар» тобынан шыққан әріптестері сомдады, олардың ішінде Эди МакКлург (Честити Пария), Тресс МакНейл (Жаңалықтар оқыған әйел), Джоуи Ариас (Автостопшы), Линн Мари Стюарт (Бармен), Дерил Кэрролл (Чарли) және сценарийші Джон Парагон (Жанармай бекетінің қызметкері) болды. Сондықтан оның эпизодық рөлі Эльвираның гримеркасында көрінетін Пи-Ви Герман қуыршағы түрінде болды. Бұған қоса, Ив Смит «Movie Macabre» бағдарламасында тұрақты қатысты (Эльвираның тәтесі Вирусты сомдады), Петерсонның ата-анасы оның кейіпкері Фолвелл қаласына келгенде эпизодтық рөлдерде көрінді, оның ассистенті – телешоудың қатысушысы, ал мотоциклде жүретін полицейдің рөлін оның бұрынғы жігіті Билл Кейбл ойнады, олар 1974 жылы «Playgirl» журналы үшін суретке түскен. Эльвираның «Винни ағасы» рөлі Винсент Прайс үшін арнайы жазылған, бірақ олар дос болғанымен, ол рөлдің ашық мазмұнына байланысты қанағаттанбай қайтыс болды. Продюсер Джоэл Турм Уильям Морган Шепардқа назар аударды, бірақ Шепардтың әрбір кастингте оқуын өзгерткеніне ашуланды. Шепардтың телеарна басшыларына кастинг өткізген күні Турм оған «көбірек зұлым бол» деді, Шепард бұл кеңеске құлақ асқандықтан рөлді жеңіп алды. Бірақ олар осы рөлді сомдай алатын актерлік шеберлігі мен сыртқы келбеті бар адамды табуда қиындыққа тап болды. Баршаның назары Дэниел Гринге кастингке келгенде болды, ол Петерсонның сөзіне шынайы таңғалып, наивтікпен жауап бергендіктен рөлді алғанын сенді. Фолвеллдің жылжымайтын мүлік агенті Глоттер мырзаның рөлін сомдаған Курт Фуллер, шын мәнінде, жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеп өзін асырап отырды. Ол кастингтен сәтсіз өткенін ойлап, агентіне шоу-бизнестен кетіп бара жатқанын айтты. Кейін сол күні агенті қоңырау шалып, оған рөл ұсынылғанын хабарлады. Рэнди рөліне екі актер іріктелінді: Крис Камм мен Брэд Питт. Камм рөлді жеңіп алды, себебі Петерсон Питт өте әдемі деп ойлады, сондықтан Эльвира Бобты елемей, оған құмарлық танытар еді.

Түсірілім

Фильм 1988 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында сегіз апта бойы түсірілді. Алғашқы сахналар Монтроуз қаласындағы боулинг аллеясында түсірілді, ал Питерсон өзінің кейіпкерінің үлкен монологымен, жаттықтырушысынан басқа ешкімге ұнамайтын темпераментті пудельмен түсірілімді бастау туралы алаңдады. Питерсон иттің жүніне тұрақты бояу жағуға рұқсат бермеді, оның орнына күнделікті жаңарып тұратын өсімдік бояу қоспасын қолданды. Иттің белгілі бір жерге дұрыс тұруы қиын болды, ол жақсы орындамады және тіпті Курт Фуллердің білегіне шапты, актерге ұзаққа созылатын із қалдырды. Сонымен қатар, жаттықтырушының командаларын жасыру үшін кейбір сахналар дубляждалды. Газ стансасында сыңсыр естілетін "Chicken Fried Steak" әні – The Groundlings тобының негізін қалаушы жазған және орындаған түпнұсқа композиция. Саундтрек альбомы жоқ, және көптеген әндер жарық көрмеді, бірақ "Here I Am" және Лори Чаконың "Once Bitten, Twice Shy" әнінің екі нұсқасы Эльвираның Gravest Hits жинағында пайда болды.

Ән авторы(лары) Орындаушысы
"Эльвираның тақырыбы" Марк Пирсон Марк Пирсон
"Бір рет тістелген, екі рет ұялшақ" Лори Чако, Джой Балин Лори Чако
"Қуырылған табақ стейк" Гэри Остин Гэри Остин
"Сесенбі келді де кетті" Рон МакГоуэн, Эдвина Трэвис Чин Памела Де Баррес
"Қабырғада 99 бөтелке сыра" Дәстүрлі Кассандра Петерсон
"Жаңа әлем симфониясы" Антонин Дворжак Pro Musica Симфониялық оркестрі
"Шұғыла" О'Келли Айсли, Рональд Айсли, Рудольф Айсли Ларри Райт
"Нәпсісіз қала" Димитрий Тиомкин, Нед Вашингтон Джесс Харнелл
"Құрлы қызыл сиырдай жылау" Дэн Слайдер Лин Фаннелли
"Жаман" Майкл Джексон Кассандра Петерсон
"Мания" Майкл Сембелло, Денис Маткоски Рик Сершоу
"Мен сені сиқымдаймын" Джей Хоукинс Джоанна Сент-Клэр
"Мен мұндамын" Гэри Пуаро, Джон Парагон Кассандра Петерсон

Қабылдау

Тексерулерді тек оң немесе теріс деп жіктейтін Rotten Tomatoes веб-сайтында 25 пікірдің 56% оң. Пікір бойынша: "Кассандра Петерсонның есімді тұлғасымен көтерілген, бірақ бір ғана әзілге негізделгенінен жолдан тайған готикалық, лагерлік, ашық комедия. Бұл "Қараңғылықтың ханым Эльвираға" ең жақсы немесе ең нашар таныстырылым емес". Metacritic сайтында фильм бес сыншының пікірі бойынша 100-ден 43 ұпай алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" дегенді білдіреді. The New York Times газетінде 1988 жылы Кэрин Джеймс фильмді 5 балдық шкала бойынша 2 баллға бағалап, "жаңа және қызықты сәттердің саны аз" деді. 1999 жылы The Washington Post газетіне жазған Ричард Харрингтон фильмді "Пси-Пи-дің ойын үйінің готикалық, әйелдік нұсқасы, ақымақ әзіл" деп сипаттады. (Эльвира) қызықты, Трансильваниялық қыз, ол B класты фильмдердің патшайымына айналды, бірақ 96 минуттан кейін сіз оның әдетте араласатын 50-ші және 60-шы жылдардағы лагерь классикалары туралы жақсырақ ойлауыңыз мүмкін". Энтони Ариго 2020 жылы Dread Central сайтында "Эльвира көрінбейтін кейіпкерді танымал есімге айналдыра алды, оның сұлулығы, жылдам ойлау қабілеті және талмайтын харизмасының арқасында" деді. Дэниел Барнс 2020 жылы "Бұл бір ғана әзілге негізделген фильм екіұштылықты және нәзіктікті терезеден лақтырып, күлкісіз кеуде әзілдерінің шабуылына ұласады" деді. 2021 жылы Nashville Scene басылымында Джейсон Шоухан фильмді "лагерлік, тапқыр және PG-13 рейтингінің шектерін кеңейтуге әрқашан дайын" деп сипаттады. Фильм коммерциялық сәттілікке жете алмады; Питерсон фильмнің дистрибьюторы фильм шығар алмай тұрып, бір күн бұрын банкрот болды, нәтижесінде фильм көрсетілген кинотеатрлардың саны 2500-ден шамамен 500-ге дейін азайды, бұл төмен кіріске әкелді.

Марапаттар мен ұсыныстар

Фильм 1989 жылы Кассандра Петерсонды ең нашар актриса ретінде Рацзи сыйлығына иегерлік етуге ұсынды, бірақ «Артур 2: Тастарда» және «Полицейді жалдаңыз» фильмдері үшін Лиза Миннеллиге ұтылып қалды. «Тіпті ең нашар актриса номинациясын да жеңіп ала алмадым, бұл қаншалықты өкінішті!» - деді Петерсон әзілдеп.

1990-2000 жылдар: Ұсынылған жалғасы және Эльвираның қорқынышты төбелері

Питерсон тез арада жалғастыру сценарийін сатты, бірақ Carolco Pictures банкротқа түскен кезде ол бюрократиялық кедергілерге тап болды. Ол сериалда түсу жоспарларын іске асыруға тырысты, бірақ 1993 жылғы "Эльвира шоуы" телебағдарламалар тізіміне енбеді. Содан кейін ол "Эльвира вампир әйелдеріне қарсы" фильмінің жақын арада түсірілетінін хабарлады, бірақ Роджер Корманмен келісімшарт дауы фильмнің өндірісіне бөгет болды. "Elvira's Haunted Hills" сценарийі 1990 жылдардың соңында жазылды, бірақ үш жыл Голливудты жобаны өндіруге көндіруге тырысқаннан кейін, ол және күйеуі Марк Пирсон оны өздері қаржыландыруға шешім қабылдады. Румыниядағы түсірілім қиын болды, сондай-ақ фильмді көрсету үшін таратушы табу да қиындық тудырды. "Жас Франкенштейн" фильмі сияқты, "Haunted Hills" 1960 жылдарғы Роджер Корман/Эдгар Аллан По фильмдерін пародизациялайды. "Эльвира" кейіпкерінен басқа фильмдердің арасында тікелей байланыс жоқ, бірақ ол кейде түпкі шежіре ретінде танылады, себебі оқиға бір ғасырдан астам уақыт бұрын өтеді.

2010 жылдардан қазіргі уақытқа дейін: Netflix және Shudder

"Қараңғылықтың қожайыны" сериалынан бұрын Эльвираны анимациялық сериалға енгізу жоспарланған, бірақ ол әлі іске аспады. 2019 жылы Питерсон бұл идеяны Netflix және Shudder компанияларына ұсынды, бірақ екеуі де бас тартты. Соған шамамен бір уақытта, кейіпкер "Скуби Ду" әлемінде алғаш рет "Зомби аралына оралу" фильмінде пайда болды. Эльвира келесі жылы "Бақытты Хэллоуин, Скуби Ду!" фильмінде үлкен рөлде ойнады, онда ол уақытының көп бөлігін Macabremobile-дің жалпақ нұсқасында өткізеді және тағы бір монстрді маңдайынан шпағамен қағып жояды. Питерсонның "Скуби Ду" тәжірибесі оң болғандықтан, үшінші фильмді өндіріске енгізуге тырысқаннан кейін, 2020 жылы келесі Эльвира фильмі анимациялық фильм болатынын хабарлады. Нақты мәліметтер әлі жарияланбаса да, оқиғаның толыққанды сценарийі дайын. 2021 жылдың қазан айында Эльвираның 40 жылдығына арналған арнайы шығарылымы Shudder стримингтік сервисінің YouTube арнасында "Burn Witch Burn" бейнесімен жарияланды. Қазан айы бойы Хэллоуин мерекесінде Эльвира Netflix-тің YouTube арнасында "Netflix & Chills Meet Dr. Elvira" деген атаумен қорқынышты фильмдер каталогын ұсынды.