Кіріспе

Proteaceae тұқымдасының ағаш түрі, Чили мен Аргентинада өсетін Embothrium coccineum, Чилидің қызыл ағашы немесе Чилидің қызыл бұтасы, Чили мен Аргентинада нотро, цируэллилло және фосфоро деп белгілі. Бұл гүлді өсімдіктер тұқымдасының, Proteaceae тұқымдасына жататын шағын мәңгі жасыл ағаш. Ол Чили мен Аргентинаның қоңыржай ормандарында таралған.

Сипаттама

Чилидің от ағашы 4–15 м (13–50 фут) биіктікке жетеді және диаметрі 50 см (20 дюйм) дейін болуы мүмкін. Қабығы қара сұр, ашық дақтармен және ағашы ақшыл қызғылт түсті. Ол күлгін қызыл гүлдердің (кейде ашық сары) шоғырларын құрайды және гүлдеу көктемде жүреді. Жемісі құрғақ қауынша, ішінде шамамен 10 тұқым болады.

Қолданылуы

Ол Ұлыбритания мен АҚШ-та, сондай-ақ 62° солтүстік ендікте орналасқан Фарер аралдарына дейін сәндік өсімдік ретінде өсіріледі. Өсімдік 1845–1848 жылдары Валдивияның қоңыржай ормандарына Уильям Лоббтың ботаникалық экспедициясы барысында Еуропаға әкелінді. Кью бағы бұл өсімдік туралы былай деп сипаттады: "Британ аралдарында ашық ауада өсірілген ешбір ағаш осыдан да әсерлі әрі жарқын көрініс сыйлай алмайды". Ағашы өте жұмсақ, бірақ берік болғандықтан, қасық, асүйге арналған ыдыстар және басқа да қолөнер туындыларын жасау үшін пайдаланылады.

Экология

Оны табиғи ортасындағы колибрилер мен жәндіктер тозаңдатады.

Клестерлік тамырлар

Протеацеялар тұқымдасының басқа өкілдері сияқты, E. coccineum көшеттері кластерлік тамырлар немесе протеоидтік тамырлар деп аталатын тығыз тамыр жүйесін қалыптастырады, олар әртүрлі қоректік заттардың, әсіресе фосфордың әдетте қолжетімсіз формаларына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Кластерлік тамырлар қышқыл заттарды бөліп шығарады, олар қолжетімсіз қоректік заттарды биологиялық тұрғыдан пайдалы формаларға айналдыра алады. Бұл қоректік заттар кейін E. coccineum жапырақтарының қалдықтары арқылы басқа өсімдіктерге беріледі, осылайша ол белгілі бір аймақтардағы маңызды, тірек өсімдікке айналады.