Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазақстанда туған балерина, педагог және көркемдік директор
Kazakh born Ballerina, Teacher, and Artistic Director
Алтынай Әбдуахимқызы Асылмұратова (Алтынай Әбдуахимқызы Асылмұратова; 1 қаңтар 1961 жылы туған) – Қазақстанда туған бұрынғы балерина, қазір Астана Операсы балет труппасының көркемдік директоры. Ол Киров балетінің бұрынғы прима-балеринасы және әлемнің түкпір-түкпірінде гастрольдік артист.
Altynai Abduakhimkyzy Asylmuratova (, Altynai Abduahimqyzy Asylmūratova; born 1 January 1961) is a Kazakh born former ballerina who is artistic director of the ballet company at Astana Opera. She is a former prima ballerina with the Kirov Ballet and a guest artist all over the world.
Ерте өмір
Алтынай Асылмұратова Алматы қаласында, Қазақстанда театрлық отбасында дүниеге келді: оның ата-анасы мен әже-немерелерінің өмірі балетпен тығыз байланысты болған. Алтынай Асылмұратованың ата-анасы Ленинград хореографиялық мектебін бітірген. Оның әкесі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртісі Абдуахим Асылмұратов, Абай опера театрының солисі болды, кейін – Алматы хореографиялық мектебінің көркемдік жетекшісі. Оның әкесінің әкесі Қазақ ұлттық консерваториясының бас хореографы болса, ал арғы атасы бірінші шақырылымдағы Ресей империясының Мемлекеттік Думасының депутаты болған. Оның анасы Галина Сидорова Ленинградтан шыққан, ол жерде оның ата-анасы 1920-1930 жылдары сахнада билеген. Галина Сидорова колледжді бітіргеннен кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс майданындағы әскери адамға тұрмысқа шықты. Галина Сидорованың ата-анасымен бірге Алматыға эвакуацияланды. Алматыда Галина Абай опера театрының балет труппасында билеуді бастады, ал алғашқы күйеуінен ажырасқаннан кейін Абдуахим Асылмұратовқа үйленді. Соғыс аяқталғаннан кейін Галина Сидорова Алматыда қалды, осы жерде Алтынай дүниеге келді. Алтынай балалық шағын театрдың көрік-көрінетін жерінде өткізді. Ол билеуді өте жақсы көретін, бірақ анасы осы мамандықтың қиындықтарын білгендіктен, оны балет мектебіне жібергісі келмеді. Алтынайды Ленинград хореографиялық мектебіне түсу емтиханына әжесі мен атасының табандылығының арқасында ғана жіберді.
Altynai Asylmuratova was born in Almaty, Kazakhstan into a theatrical family: the life of her parents and grandparents were associated with ballet. Altynai Asylmuratova's parents were graduates of the Leningrad Choreographic School. Her father, Abduakhim Asylmuratov, honored Artist of the Kazakh SSR, was a soloist of the Abay Opera House, after – the artistic director of the Almaty choreographic school. Her grandfather was the chief choreographer of the Kazakh National Conservatory, and her paternal great grandfather was a deputy of the State Duma (Russian Empire) of the first convocation. Her mother, Galina Sidorova, was originally from Leningrad, where her parents danced on the stage in the 1920s and 30s. After graduating from college, Galina Sidorova married a military man, during World War II on the Eastern Front. Together with Galina Sidorova's parents, Galina was evacuated to Almaty. There Galina began to dance in the ballet troupe of the Abay Opera House and, having divorced her first husband, married Abduakhim Asylmuratov. After the end of the war, Galina Sidorova stayed in Almaty, where Altynai was born. Altynai spent her childhood behind the scenes of the theater. She loved to dance, but her mother, knowing the difficulties of the profession, did not want to send her child to a ballet school. Altynai was sent to Leningrad for the entrance exams to the Leningrad Choreographic School only thanks to the persistence of her grandmother and grandfather.
Балет мансабы
Асылмұратова 1978 жылы Инна Зубковскаяның класында бітірген, содан кейін Киров мемлекеттік академиялық опера және балет театрының балет корпусына қабылданды. 1980 жылдан 1999 жылға дейін Асылмұратова осы театрдың солисі, ал 1987 жылдан 1999 жылға дейін прима-балерина болды. Ол мұғалім Ольга Моисеевамен жұмыс істеді. Асылмұратова 1989-1993 жылдары Корольдік балеттің солисі болды. Шетелде жиі қонақ ретінде өнер көрсетуінің арқасында, оның ішінде Роланд Петиттің труппасында, ол өз еліндегіден гөрі Батыс театрларында көбірек танымал болды. Ол сыртқы келбетінің және биінің әсемдігінің арқасында зор құрметке ие болды. Оның репертуарында «Лебеді көлі», «Ұйықтаған сұлу», «Жизель», «Дон Кихот» және «Ла Баядер» сияқты классикалық балеттер, Михаил Фокиннің «От құсы» және «Силфидтер» сияқты туындылары, сондай-ақ «Ромео мен Джульетта» сияқты заманауи классика, хореограф Джордж Баланчин мен Роланд Петиттің шығармалары бар. Асылмұратованың серіктестері Константин Заклинский, Фарух Рузиматов, Евгений Нефф, Игорь Зеленский, Махар Вазиев (Санкт-Петербургте), Ирек Мухамедов (Лондонда) және Ян Брекс (Марсельде) болды. «Le Corsaire», «La Bayadère», «Les Sylphides» және «The Sleeping Beauty» балеттерінен оның билеген видеолары бар. Сонымен қатар, 1982 жылы «Кировта сахна артында» атты деректі фильмде Асылмұратова «Лебеді көліндегі» басты рөлге дайындалып жатқанда көрсетілді. 1999 жылы ол Мариинский театрында қойылған «Кармен» балетінің атау рөлін орындағаны үшін Санкт-Петербург театрының «Алтын софит» сыйлығын алды. Сол жылы, мансабының шыңында, Асылмұратова сахнаны қысып, өзі бітірген Ваганова атындағы Ресей балет академиясында оқытушылыққа кірісті. 2000 жылы ол Ваганова академиясының көркемдік жетекшісі болып тағайындалды. 2002 және 2012 жылдары «Benois de la Danse» халықаралық конкурсының қазылар алқасының құрамына кірді. 2003 жылы Швейцарияда өткен «Le Prix de Lausanne» халықаралық конкурсының қазылар алқасының мүшесі болды және бірнеше рет Санкт-Петербургтегі «Dance Open» конкурсының қазылар алқасына қатысты. 2013 жылы Мәдениет министрлігі Николай Цыскаридзені Ваганова академиясының ректоры етіп тағайындағаннан кейін Асылмұратова лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Ол бірден Михайловский театрына жұмысқа шақырылды, онда 2013 жылдың 13 желтоқсанынан 2014 жылдың наурызына дейін балет бөлімі бойынша бас директордың кеңесшісі болып қызмет етті. 2015 жылы Асылмұратова Қазақстанның Астана опера театрының балет труппасының көркемдік жетекшісі болды. 2016 жылы Нұрсұлтан Назарбаев оны Қазақстан хореография академиясының ректоры етіп тағайындады.
Asylmuratova graduated in 1978 in the class of Inna Zubkovskaya, after which she was accepted into the corps de ballet of the Kirov State Academic Theatre of Opera and Ballet. From 1980 to 1999, Asylmuratova was a soloist of this theater, and was also a prima ballerina from 1987 to 1999. She worked with teacher/tutor Olga Moiseeva. Asylmuratova was also a soloist of the Royal Ballet from 1989 to 1993. Asylmuratova became more popular in Western theaters than in those of her home country due to her frequent guest appearances abroad, including Roland Petit's company. She was much admired both for her looks and the beauty of her dancing. Her repertoire included all the classical ballet rôles in Swan Lake, The Sleeping Beauty, Giselle, Don Quixote, and La Bayadère, Mikhail Fokine pieces such as The Firebird and Les Sylphides, as well as modern classics like Romeo and Juliet, works by choreographer George Balanchine and Roland Petit. Among Asylmuratova's partners were dancers Konstantin Zaklinsky, Farukh Ruzimatov, Evgenii Neff, Igor Zelensky, Makhar Vaziev (in St. Petersburg), Irek Mukhamedov (in London), and Jan Brex (in Marseille). Videos of her dancing in Le Corsaire, La Bayadère, Les Sylphides, and The Sleeping Beauty are available. In addition, Asylmuratova was the subject of a 1982 documentary Backstage at the Kirov which followed her as she prepared to dance the lead in Swan Lake. In 1999, she received the St. Petersburg theater award "Golden Sofit" for her performance of the title role in the ballet Carmen, staged at the Mariinsky Theater. In the same year, at the peak of her career, Asylmuratova left the stage and took up teaching at her alma mater, the Vaganova Academy of Russian Ballet. In 2000 she was appointed artistic director of the Vaganova Academy. In 2002 and again in 2012, she was a juror of Benois de la Danse. In 2003, she was a juror of the international competition Le Prix de Lausanne (Switzerland), and was repeatedly a juror of the Dance Open (St. Petersburg). In 2013, Asylmuratova was forced to resign from her position at Vaganova after the new rector, Nikolai Tsiskaridze, was appointed by the Ministry of Culture. She was immediately invited to work at the Mikhailovsky Theater, where from 13 December 2013 to March 2014, she was an adviser to the General Director for ballet. In 2015, Asylmuratova became artistic director of ballet at Astana Opera, Kazakhstan. In 2016 Nursultan Nazarbaev hired her as rector of the Kazakhstan Academy of Choreography.