Альберт Кребс: Нацисттік басшы және Гамбург тарихы

Кіріспе

Альберт Кребс (3 наурыз 1899 жылы Аморбах қаласында туған, 26 маусым 1974 жылы Гамбург қаласында қайтыс болған) – Гамбургтегі нацистік гауляйтер. Жоғары мұрағат қызметкерінің ұлы Кребс 1917 жылы Ашафенбургтегі гимназияны бітіргеннен кейін Абитур емтиханын тапсырды. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметке шақырылмады. 1919 жылдың наурыз айында Кребс босатылып, Вюрцбург, Тюбинген, Марбург және Франкфурт-на-Майнда германистика, тарих, ұлттық экономика және ағылшын тілі бойынша оқуын бастады. Кребс соғыстан бұрын-ақ жастар қозғалысына қатысқан. Оқу кезінде ол Gildenschaft (студенттік бірлестіктердің ұйымы) және 1919 жылы Фрейкорпс фон Эпп пен Оберландта болды. 1922 жылы докторлық диссертациясын қорғап, сол жылы нацистік партияға қосылды. 1925 жылдың наурыз айында Кребс Берлиндегі Шпандауда Deutschnationaler Handlungsgehilfen Verband (Германияның Ұлттық сауда қызметкерлерінің федерациясы; DHV) ұйымында жұмыс істеді. НСДАП қайта құрылғаннан кейін, Кребс 1926 жылдың 10 мамырында қайта қосылды (мүшелік нөмірі 35,589). 1926 жылдың 4 қарашасында Гамбург гауляйтері Йозеф Клант отставкаға кеткеннен кейін, Гамбург нацистік гау мәртебесінен төмендетілді. Содан кейін Кребс жаңа "Тәуелсіз Орцгруп Гамбургтің" төрағасы (де-факто, Орцгруплейтер) болып тағайындалды. Жергілікті топ 1928 жылдың 26 ақпанында Гау мәртебесіне қайта көтерілгеннен кейін Кребс Гау Гамбургтің гауляйтері болды. Кейбір ішкі тартыстардан кейін, Кребс Мюнхендегі партия басшылығының өзіне жеткілікті қолдау көрсетпейтінін сезініп, 1928 жылдың 3 қыркүйегінде гауляйтер лауазымынан кетіп қалды. 1929 жылдан 1931 жылдың қаңтарына дейін Кребс қаладағы алғашқы нацистік газет болған апталық Hamburger Volksblatt газетінің редакторы болды. 1930 жылдың сәуірінде Кребс Гамбургтегі Betriebszellenorganisation, нацистік фабрикалық ұя ұйымының басшылығын қабылдады. Мансабының одан әрі дамуы 1931 жылдың қаңтарынан бастап нацистік Hamburger Tageblatt күнделікті газетінің бірінші бас редакторы болып жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Партияның сол қанатының мүшесі ретінде ол партия басшылығының консервативті және бизнес мүдделерін қанағаттандыруға тырысуына наразы болды. 1932 жылдың басында жарияланған, канцлер Курт фон Шлейхердің кабинетін сынаған мақаласы үшін Кребс Адольф Гитлерден жеке сөгіс алды, редакторлық қызметінен алынып, 1932 жылдың 20 мамырында партиядан шығарылды. Кәсіби тұрғыдан ол 1934 жылдың сәуірінде таратылғанға дейін DHV ұйымында ұлттық білім беру және мәдени кеңесші ретінде қызметін жалғастырды. Содан кейін ол Германия кеңсе қызметкерлерінің кәсіби одағында (Deutsche Angestellten Gewerkschaft; DAG) еркін жұмыс істеді. 1934 жылдың қыркүйегінен 1938 жылдың наурызына дейін Гамбург мемлекеттік кітапханасының директоры болды. Соңғы лауазымы – 1940 жылдың сәуірінен 1945 жылдың шілдесіне дейін Гамбургтің мәдени басқармасының сенат директоры. Ресей кампаниясы басталғанда Кребс әскери қызметке шақырылып, Пропагандабюттельген Остландтың арнайы жетекшісі болып тағайындалды және Рига мен Таллин қалаларындағы мәдени істерді басқарды. 1942 жылы танысқан Фриц Дитлоф фон дер Шуленбург арқылы Кребс Фюрерді құлату жоспарлары мен Гитлерге жасалған қастандық туралы алдын ала білді. 1944 жылдың 20 шілдесіндегі қастандық сәтсіз аяқталғаннан кейін ол жасырынуға кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, денацификация процесінде Кребске журналист ретінде жұмыс істеуге тыйым салынды және зейнетақы құқығынан айырылды. Алайда, шағымдану нәтижесінде 1949 жылдың қазан айында бұл тыйым жойылды. 1959 жылы жарық көрген "Tendenzen und Gestalten der NSDAP" ("НСДАП-тың бағыттары мен бейнелері") атты автобиографиялық хроникасында Кребс өзін алғашқыда нацизмнің саяси идеялары мен мақсаттарына риза болған, бірақ Гитлердің диктаторлық басшылық стилімен және "НС Фюрер мемлекетіндегі қабілетсіздікпен" танысқаннан кейін саяси өмірден көңілі қалған адам ретінде бейнеледі.

Albert Krebs (3 March 1899 in Amorbach – 26 June 1974 in Hamburg) was the Nazi Gauleiter in Hamburg in the time of the Third Reich. Krebs, a higher archive official's son, did his Abitur in 1917 after finishing school at the Gymnasium in Aschaffenburg and thereafter reported to the military as a volunteer. He was not deployed in the First World War. Krebs was discharged in March 1919, leaving him free to begin studies in Germanistics, history, national economics, and English language in Würzburg, Tübingen, Marburg and Frankfurt am Main. Krebs had been busying himself in the youth movement even before the war. Furthermore, during his studies, he was in the Gildenschaft (a Studentenverbindung umbrella group) and in the Freikorps von Epp and Oberland in 1919. In 1922, he received his doctorate and, in the same year, he joined the Nazi party. In March 1925, Krebs was working at the Deutschnationaler Handlungsgehilfen Verband (German National Trade Assistants' Federation; DHV) in Spandau in Berlin. After the reestablishment of the NSDAP, Krebs rejoined it on 10 May 1926 (Membership No. 35,589). On the resignation of Hamburg Gauleiter Josef Klant on 4 November 1926, Hamburg was downgraded from the status of a Nazi Gau. Krebs then was appointed Chairman (in effect, Ortsgruppenleiter) of the new "Independent Ortsgruppe Hamburg". After the Local Group was once again raised to Gau status on 26 February 1928, Krebs became Gauleiter of Gau Hamburg. After some infighting, in which Krebs did not feel he was being supported enough by the party leadership in Munich, he stepped down as Gauleiter on 3 September 1928. From 1929 to January 1931, Krebs was editor of the weekly Hamburger Volksblatt, the first Nazi newspaper in the city. In April 1930, Krebs took over the leadership of the Hamburg Betriebszellenorganisation, the Nazi Factory Cell Organization. A further career advance made it possible for him, starting in January 1931, to work as the first editor in chief of the Nazi daily newspaper Hamburger Tageblatt. As a member of the left wing of the Party, he was not comfortable with the Party leadership's move to accommodate more conservative and business interests. Owing to an article published early in 1932 that was critical of Chancellor Kurt von Schleicher's cabinet, Krebs was upbraided by Adolf Hitler personally, removed as editor and expelled from the Party on 20 May 1932. Professionally, he continued his activities as a national education and cultural consultant at the DHV until its dissolution in April 1934. Thereafter he worked as a freelancer at the German Office Workers' Union (Deutsche Angestellten Gewerkschaft; DAG). From September 1934 to March 1938 he was the Director of the Hamburg Public Library. His last position was as Senate Director of the Hamburg Cultural Administration from April 1940 to July 1945. With the beginning of the Russian Campaign, Krebs was called up for service and assigned as special leader of the Propagandabteilung Ostland and took over cultural affairs in the cities of Riga and Tallinn. Through his acquaintance with Fritz Dietlof von der Schulenburg, to whom he had been introduced in 1942, Krebs knew in advance about the resistance's plans to overthrow the Führer and also about the attempt on Hitler's life. After it failed on 20 July 1944, he had to go underground. After the end of World War II, in Denazification proceedings, Krebs was banned from working as a journalist and lost his pension rights. On appeal, however, that ban was overturned in proceedings in October 1949. In his autobiographical chronicle, published in 1959, "Tendenzen und Gestalten der NSDAP" ("The NSDAP's Tendencies and Shapes"), Krebs portrayed himself as a contemporary who was at first impressed by Nazism's political ideas and goals, but who after personal experience with Hitler's dictatorial leadership style and the "incompetence in the NS Führer State" withdrew, disappointed, from political life.