Кіріспе

Неміс нацистік саясаткер, австриялық тарихшы Юлиус Липперт (9 шілде 1895 – 30 маусым 1956) – неміс нацистік партиясының саясаткері, ол 1933 жылдан 1937 жылға дейін Берлиннің мемлекеттік комиссары (Staatskommissar), ал 1937 жылдан 1940 жылға дейін қала әкімі (Oberbürgermeister) және қала президенті (Stadtspräsident) қызметін атқарды.

Ерте өмір

Швейцарияның Базель қаласында туған Липперт, Джозеф Артур Конт де Гобино мен Хьюстон Стюарт Чемберлен сияқты антисемит философтардың еңбектерін оқығаннан кейін жастық шағындағы өте радикалды антисемит болып өсті. 1914 жылы Висбаден гимназиясын бітіріп, абитур емтиханын тапсырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Германия императорлық армиясына қатысып, екі рет жараланды және артиллериядағы резерв лейтенанты дәрежесімен соғысты аяқтады. 1918-1922 жылдары саясаттануды оқып, Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінен диплом алды. Липперт Қара рейхсвер қатарында болды, сосын 1923-1927 жылдар аралығында бірнеше газетте журналист және редактор болып жұмыс істеді. 1919-1921 жылдары консервативті Германия Ұлттық Халық Партиясының мүшесі болса, 1921-1923 жылдары одан да радикалды Германиялық Völkisch Бостандық Партиясына қосылды.

Нацистік мансап

1927 жылғы 19 сәуірде Липперт нацистік партияға (мүшелік нөмірі 59 957) тіркеліп, өзінің қатыгез антисемитизмімен көзге түсті. Ол Берлиннің гауляйтері Йозеф Геббельстің қолдауына ие болып, 1927 жылғы маусымнан 1933 жылғы қаңтарға дейін Геббельстің «Der Angriff» газетінің бас редакторы болды. 1929 жылғы қарашада Берлин қалалық кеңесіне сайланды және кеңестегі нацистік фракцияның орынбасары (1929–1933) болды, сосын жетекшісі (1930–1933) атанды. 1932 жылғы Пруссияның мемлекеттік сайлауында Пруссия Ландтагына сайлануға тырысқаны сәтсіз аяқталды. Бірақ, нацистер билікті басып алғаннан кейін көп ұзамай, Липперт 1933 жылғы 14 наурызда Берлинге мемлекеттік комиссар (Staatskommissar) болып тағайындалды. Ол елордалық үкіметті оппозициядан тазартты және Берлиндегі еврейлерге қарсы қуғын-сүргіннің көп бөлігіне жауапкер болды. 1933 жылғы қазанда ол Ханс Франктың неміс құқығы академиясының негіздейтін мүшесі болды. Сол қазанда нацистік жартылай әскери ұйым, SA-ға Standartenführer шенімен қосылды. 1934 жылғы қаңтардан бастап SA-Gruppe Berlin Brandenburg тобын басқарды және ақырында SA Gruppenführer шеніне көтерілді. 1934 жылғы 16 қазанда Берлинге арналған Пруссия провинциялық кеңесінің президенті болды. 1935 жылғы қазанда Геббельс оған Берлин Олимпиадасына дайындық жұмыстарын бастауды тапсырды, ал 1936 жылғы ақпанда Олимпиадалық ұйымдастыру комитетіне қосылды. 1936 жылғы желтоқсанда жаңа заң Липперттің лауазымын, енді қала президенті (Stadtspräsident) деп аталатын, Берлиннің қала әкімі (Oberbürgermeister) лауазымымен біріктірді. Липперттің қабілетіне күмән келтіргеніне қарамастан, Геббельс оны 1937 жылғы 5 қаңтарда осы лауазымға ресми түрде тағайындауға келісті. Ол сондай-ақ Пруссия мемлекеттік кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Сондай-ақ 1937 жылы Липперт Кайзер Вильгельм қоғамының сенаторы атанды. Ол өкімет билігінің шыңына жетті. Бірақ 1938 жылы Геббельс Липпертке деген қанағаттанбаушылығын күшейтті және сол жылдың тамызында тіпті оның үстінен арнайы комиссар тағайындауды ойлады. Ол Липпертті қызметтен алуға тырыспады, бірақ келесі айларда наразылығын білдіруді жалғастырды және сын-ескертпелері көбейді. Геббельс Липпертті «Мекленбург ауылының әкіміне тең келетін нағыз ақымақ» деп сипаттады. 1940 жылғы мамырда Геббельс Липпертке «Берлиндегі тәртіпсіздік» туралы, әсіресе дүкендер алдындағы ұзақ кезеңдерге қатысты «қатты айыптау» жасады, ол, оның пікірінше, соғысқа байланысты тапшылықты көрсететін елорданың беделін түсірді. Соңында Адольф Гитлер, Липпертке деген ықыласы азайғаннан кейін, 1940 жылғы шілдеде оны қызметтен босатуға келісті. Альберт Шпеер өзінің естеліктерінде Липперттің бірнеше жыл бұрын Фюрердің Берлиннің жаңадан құрылысын жоспарлауына деген ынтасының жоқтығынан Гитлердің наразылығын қалай тудырғанын еске алды, Гитлер өзінің ренжігенін білдіріп: «Липперт – қабілетсіз, ақымақ, сәтсіз, нөл». Липперттің орнына оның орынбасары Людвиг Штег тағайындалды, ал оның жоғары лауазымынан кетуі оның өлім жазасына кесілгені туралы әңгімелерге әкелді. Бірақ ол Вермахтқа қосылып, 1941 жылдан 1943 жылға дейін Белградтағы «Оңтүстік-Шығыс үгіт бөлімінің» командирі болды. Содан кейін ол Бельгияға ауыстырылды, онда 1943 жылғы мамырдан 1944 жылғы тамызға дейін Арлон қаласының коменданты болды. Оның соңғы және түпкілікті міндеті Словакия мен Венгриядағы Фельдхеркорп полкінің командирі болып табылды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстың аяқталған күндерінде Липперт 1945 жылдың сәуір айында тұтқындалып, британ әскерлерімен Гамбургте интернирленді. 1946 жылдың қаңтарында сотқа тартылу үшін Бельгияға экстрадицияланды. 1951 жылдың 29 маусымында соғыс қылмыстарына қатысқандығы үшін алты жылға қатаң еңбекке кесілді. 1952 жылдың басында жазасы сегіз жылға ұзартылса да, ол 1952 жылдың 15 сәуірінде өтеген мерзімі ескеріліп босатылды. Содан кейін, 1953 жылдың 1 қыркүйегінде Гессендегі денацификация трибуналы оны нацистік белсенді деп жариялады. Оған мемлекеттік қызметке орналасуға және зейнетақы алуға тыйым салынды. Ол 1956 жылдың 30 маусымында Бад-Швальбахта қайтыс болғанға дейін университеттерде дәріс берді.