Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артур Аксманн (18 ақпан 1913 – 24 қазан 1996) – неміс нацистік шенеунігі, 1940 жылдан 1945 жылға дейін, соғыс аяқталғанға дейін «Гитлер жастары» (Hitlerjugend) ұйымының рейхсжастаржетекшісі (Reichsjugendführer) болды. Ол рейхслитер дәрежесіне тең соңғы тірі нацист болды.
German Nazi official (1913–1996)
Artur Axmann (18 February 1913 – 24 October 1996) was the German Nazi national leader (Reichsjugendführer) of the Hitler Youth (Hitlerjugend) from 1940 to 1945, when the war ended. He was the last living Nazi with a rank equivalent to Reichsleiter.
Ерте өмір және мансап
Аксман Вестфалиядағы Хаген қаласында сақтандыру кызметкерінің ұлы болып дүниеге келді. 1916 жылы оның отбасы Берлиннің Веддинг ауданына көшіп келді, ал екі жылдан кейін әкесі қайтыс болды. Жас Аксман жақсы оқушы болғандықтан, орта мектепте оқуға стипендия алды. 1928 жылдың қараша айында нацистік гауляйтер Жозеф Геббельстің сөйлегенін естігеннен кейін ол Гитлер жастарына қосылды. Аксман Веддинг ауданындағы жергілікті ұяның басшысы болды. Ол сондай-ақ Ұлттық-социалистік мектеп оқушылары лигасына қосылды, онда ол шешендігімен көзге түсті.
Axmann was born in Hagen, Westphalia, the son of an insurance clerk. In 1916, his family moved to Berlin Wedding, where his father died two years later. The young Axmann was a good student and received a scholarship to attend secondary school. He joined the Hitler Youth in November 1928 after he had heard Nazi Gauleiter Joseph Goebbels speak. Axmann became leader of the local cell in the Wedding district. He also joined the National Socialist Schoolchildren's League in which he distinguished himself as an orator.
Нацистік мансап
1931 жылдың қыркүйегінде Аксман нацистік партияға қосылды, ал келесі жылы ол Гитлер жастар фабрикасы мен кәсіптік мектептерінің ұяларын қайта ұйымдастыру үшін НСДАП Рейхсюгендфюрерлігіне шақырылды. 1933 жылы нацистер билікті басып алғаннан кейін, ол аймақтық жетекші болып көтеріліп, Рейх жастар басшылығының әлеуметтік басқармасының бастығы болды. Аксманн мемлекеттік кәсіптік оқытудағы Гитлер жастарын басқарды және Гитлер жастарының ауыл шаруашылығы жұмысының мәртебесін көтеруге жетістікке жетті. Ол сондай-ақ Ханс Франк атындағы неміс құқығы академиясының мүшесі және оның жастар құқығы комитетінің төрағасы болды. 1934 жылдың қарашасында ол Берлин Гитлер жастарының жетекшісі болып тағайындалды және 1936 жылдан бастап жыл сайынғы Рейхсберуфсветкампф жарыстарын өткізді. 1939 жылдың 30 қаңтарында оған Алтын партия белгісі табысталды. 1940 жылдың 1 мамырында ол нацистік Рейхсюгендфюрер Балдур фон Ширахтың орынбасары болып тағайындалды, ал үш айдан кейін, 1940 жылдың 8 тамызында оның орнына өтті. 1941 жылдың қазан айында Аксманн Шығыс Пруссиядан 1 сайлау округінің Рейхстаг депутаты болды. Екінші дүниежүзілік соғыс Еуропада басталғаннан кейін, Аксманн 1940 жылдың мамырына дейін Батыс майданында әрекетте болды. Вермахттың 23-ші жаяу әскер дивизиясының құрамында ол 1941 жылы Шығыс майданында ауыр жарақат алды және оң қолын жоғалтты. 1943 жылдың басында Аксманн Генрих Гиммлерге Гитлер жастарынан сарбаздар тартқан 12-ші СС танк дивизиясын құруды ұсынды. Гитлер 1926 жылы туған Гитлер жастарынан құралған жауынгерлік дивизия жоспарын мақұлдады, содан кейін жұмысқа алу және оқыту басталды. Еуропадағы соғыстың соңғы апталарында Аксманн Гитлер жастарын Домгардқа (Volkssturm) қосып, олардың бөлімдеріне басшылық етті. Оның бөлімдері көбінесе балалар мен жасөспірімдерден тұрды және Сейлоу биіктіктеріндегі шайқаста және Берлин шайқасында күресті.
In September 1931, Axmann joined the Nazi Party and the next year he was called to the NSDAP Reichsjugendführung to carry out a reorganisation of Hitler Youth factory and vocational school cells. After the Nazi seizure of power in 1933, he rose to a regional leader and became Chief of the Social Office of the Reich Youth Leadership. Axmann directed the Hitler Youth in state vocational training and succeeded in raising the status of Hitler Youth agricultural work. He was also a member of Hans Frank's Academy for German Law and the chairman of its Committee on Youth Law. In November 1934, he was appointed Hitler Youth leader of Berlin and from 1936, presided at the annual Reichsberufswettkampf competitions. On 30 January 1939 he was awarded the Golden Party Badge. On 1 May 1940, he was appointed deputy to Nazi Reichsjugendführer Baldur von Schirach, whom he succeeded three months later on 8 August 1940. In October 1941, Axmann became a member of the Reichstag from electoral constituency 1, East Prussia. After World War II began in Europe, Axmann was on active service on the Western Front until May 1940. As a member of the Wehrmacht 23rd Infantry Division, he was severely wounded on the Eastern Front in 1941 and lost his right arm. In early 1943, Axmann proposed the formation of the 12th SS Panzer Division Hitlerjugend to Heinrich Himmler, with servicemen drawn from the Hitler Youth. Hitler approved the plan for the combat division to be made up of Hitler Youth members born in 1926, and recruitment and training began. In the last weeks of the war in Europe, Axmann commanded units of the Hitler Youth, which had been incorporated into the Home Guard (Volkssturm). His units consisted mostly of children and adolescents and fought in the Battle of Seelow Heights and the Battle in Berlin.
Берлин, 1945 жыл
Гитлер Берлиндегі соңғы күндері Аксман Фюрер бункерінде болғандардың арасында еді. Осы кезде неміс баспасөзінде Аксманның Германия орденімен марапатталғаны жарияланды, бұл нацистік партияның Рейхке көрсеткен қызметі үшін жеке тұлғаға тағайындалай алатын ең жоғары наградасы болатын. Ол және тағы бір иегер, Константин Иерль, соғыстан және оның салдарынан аман қалған жалғыз награда иегерлері болды. Басқа барлық иегерлер соғыс кезінде немесе одан кейін қаза тапты немесе қайтыс болғаннан кейін марапатталды. 1945 жылдың 30 сәуірінде, өзіне-өзі қол жұмсауға бірнеше сағат қалғанда, Гитлер қашқындарға жол беру туралы бұйрыққа қол қойды. Гитлердің күзетшілерінің басшысы, Обергруппенфюрер Ханс Раттенхубердің кеңес тұтқындарына берген есебіне сәйкес, Аксман Гитлердің фюрербункердегі қабылдауынан Гитлердің жеке қызметшісі Хайнц Линге алып шыққан Walther PP тапаншасын алды, осы тапаншаны Гитлер өзіне-өзі қол жұмсау үшін қолданған және ол оны "жақсырақ күнге сақтаймын" деді. 1 мамырда Аксман Фюрербункерден Мартин Борман, Вернер Науман және СС дәрігері Людвиг Штумпфеггерді қамтитын топтың бір бөлігі ретінде шықты. Топ Вайдендаммер көпірі арқылы Шпре өзенін кесіп өтуге үміттенді. Борман, Штумпфеггер және Аксман өздерінің тобының қалған бөлігін тастап, теміржол бойымен Лехртер теміржол станциясына қарай жүрді. Борман мен Штумпфеггер теміржолдың бойымен Стеттиннер станциясына қарай бағытталды. Аксман екі серігінен кері бағытта жүруге шешім қабылдады. Қызыл Армияның патруліне кездескенде, Аксман кері қайтты. Ол екі денені көрді, кейіннен оларды Борман мен Штумпфеггер деп таныды, теміржол түйіскен жеріне жақын Инвалиденштрассе көпірінде (Лехртер Бахнхоф), айдың жарығы олардың беттерін анық жарықтандырды. Ол денелерді мұқият тексеруге үлкермеді, сондықтан олардың қалай өлгенін білмеді. Оның мәлімдемелері 1972 жылы Борман мен Штумпфеггердің қалдықтары табылғаннан кейін расталды.
During Hitler's last days in Berlin, Axmann was among those present in the Führerbunker. Meanwhile, it was announced in the German press that Axmann had been awarded the German Order, the highest decoration that the Nazi Party could bestow on an individual for his services to the Reich. He and one other recipient, Konstantin Hierl, were the only holders of the award to survive the war and its consequences. All other recipients were either awarded it posthumously or were killed during the war or its aftermath. On 30 April 1945, just a few hours before committing suicide, Hitler signed the order to allow a breakout. According to a report made to his Soviet captors by Obergruppenführer Hans Rattenhuber, the head of Hitler's bodyguard, Axmann took the Walther PP pistol that had been removed from Hitler's sitting room in the Führerbunker by Heinz Linge, Hitler's valet, which Hitler had used to commit suicide and said that he would "hide it for better times". On 1 May, Axmann left the Führerbunker as part of a breakout group, which included Martin Bormann, Werner Naumann and SS doctor Ludwig Stumpfegger. The group managed to cross the River Spree at the Weidendammer Bridge. Leaving the rest of their group, Bormann, Stumpfegger, and Axmann walked along railway tracks to Lehrter railway station. Bormann and Stumpfegger followed the railway tracks towards Stettiner station. Axmann decided to go in the opposite direction of his two companions. When he encountered a Red Army patrol, Axmann doubled back. He saw two bodies, which he later identified as Bormann and Stumpfegger, on the Invalidenstraße bridge near the railway switching yard (Lehrter Bahnhof), the moonlight clearly illuminating their faces. He did not have time to check the bodies thoroughly and so he did not know how they died. His statements were confirmed by the discovery of Bormann's and Stumpfegger's remains in 1972.
Соғыстан кейінгі
Аксманн Кеңес әскерлерінің қолға түсуінен қашып, бірнеше ай бойы "Эрих Сиверт" деген атпен жасырын өмір сүрді. 1945 жылдың желтоқсанында Аксманн Любек қаласында ұсталды, себебі ол ұйымдастырып жатқан нацистік астыртын қозғалысы АҚШ армиясының қарсы барлау операциясы арқылы әшкере болды. 1949 жылдың мамыр айында Нюрнбергтегі нацистік идеологиядан тазалау соты Аксманнды "ірі қылмыскер" ретінде үш жыл үш айға бас бостандығынан айырды. Ол соғыс қылмыстарына кінәлі деп табылған жоқ. 1958 жылдың 19 тамызында Батыс Берлин соты Гитлер жастарының бұрынғы жетекшісіне 35 000 марка (шамамен 3000 фунт стерлинг немесе 8 300 АҚШ доллары, 1958 жылғы 35000.0 соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең), оның Берлиндегі мүлкінің шамамен жартысына тең айыппұл салды. Сот оны Еуропадағы соғыс аяқталғанға дейін неміс жастарын ұлттық-социалистік идеологияға баулуда кінәлі деп тапты, бірақ соғыс қылмыстарына қатысы жоқ деп шешті. Түрмеден босатылғаннан кейін Аксманн әртүрлі табыспен бизнесмен болып жұмыс істеді. 1971 жылдан бастап ол Германиядан бірнеше жылға кетіп, Испанияның Гран-Канария аралында тұрды. Аксманн 1976 жылы Берлинге оралды, онда 1996 жылдың 24 қазанында 83 жасында қайтыс болды. Оның қайтыс болу себебі және оның отбасы мүшелері туралы мәліметтер жарияланбады.
Axmann avoided capture by Soviet troops and lived under the alias of "Erich Siewert" for several months. In December 1945, Axmann was arrested in Lübeck when a Nazi underground movement, which he had been organising, was uncovered by a US Army counterintelligence operation. In May 1949, a Nuremberg denazification court sentenced Axmann to a prison sentence of three years and three months as a "major offender". He was not found guilty of war crimes. On 19 August 1958, a West Berlin court fined the former Hitler Youth leader 35,000 marks (approximately £3,000 or US$8,300, 35000.0 in 1958 is equivalent to about <calculated amount> in recent years), about half the value of his property in Berlin. The court found him guilty of indoctrinating German youth with National Socialism until the end of the war in Europe but concluded that he was not guilty of war crimes. After his release from custody, Axmann worked as a businessman with varying success. From 1971 he left Germany for a number of years and lived on the Spanish island of Gran Canaria. Axmann returned to Berlin in 1976, where he died on 24 October 1996, aged 83. His cause of death and details of his surviving family members were not disclosed.